World · दिवस 96 · आठवडा 14
कमळतळ्याचा नावाडी कारागीर
हरी कमळतळ्याच्या काठावर होड्या बनवतो. पावसाळ्यातल्या वादळाने गावातल्या बऱ्याच होड्या मोडतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: आपण मिळून काम केले, तर काहीही दुरुस्त करू शकतो.
या गोष्टीत
- पात्रे
- होड्या बनवणारा हरी, कोळी कुटुंबे
- मूळ ग्रंथ
- आधुनिक कथा (जागतिक परंपरा)
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 96 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 14 · ७ पैकी दिवस 5
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 14: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- कमळतळ्याचा नावाडी कारागीर
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की लहान-मोठ्या प्रत्येक हाताकडे देण्यासारखे काहीतरी असते, तेव्हा समाज सर्वात बळकट असतो. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की मिळून केलेली कामे आणि आपलेपणाची भावना ताण कमी करतात, आणि ही कथा एक गाव फळी-फळीने आपली शांतता पुन्हा उभारताना दाखवते.
आपण दुरुस्त करतो ती प्रत्येक फळी कुणाला तरी पाण्यापलीकडे घरी पोहोचवते
टक, खर्र, सर्र. सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत एका विशाल, शांत तळ्याच्या काठावरच्या हरीच्या कार्यशाळेतून हेच आवाज येत.
गोल हिरव्या पानांवर गुलाबी आणि पांढरी कमळे तरंगत होती, आणि उबदार हवेत चतुर भिरभिरत होते. हरी होड्या बनवायचा. त्याच्या कार्यशाळेत ताज्या कापलेल्या सागवानाचा आणि उबदार राळेचा वास यायचा, आणि हातोडीची टकटक, करवतीची खरखर आणि घासण्याची हलकी सरसर घुमायची. गावातली सगळी कोळी कुटुंबे त्याच्याच होड्या वापरत, आणि मुलांना त्याच्या उलट्या ठेवलेल्या होड्यांवर बसून त्याचे काम पाहायला खूप आवडायचे.
एका पावसाळ्यात तळ्यावर एक भयंकर वादळ आले. रात्रभर वारा घोंघावत होता. लाटा किनाऱ्यावर उसळत होत्या. सकाळपर्यंत वादळ गेले, पण गावातल्या बऱ्याच होड्या किनाऱ्यावर मोडून पडल्या होत्या, त्यांच्या फळ्यांना तडे गेले होते आणि बाजू फुटल्या होत्या.
कुटुंबे किनाऱ्यावर शांत उभी राहिली. होड्याच नाहीत, तर मासेमारी कशी करायची? तळ्यापलीकडच्या बाजारात फुले आणि फळे कशी न्यायची? गावावर काळजी एखाद्या जड, राखाडी ढगासारखी दाटून आली.
हरी बराच वेळ मोडलेल्या होड्यांकडे पाहत राहिला. मग त्याने बाह्या सरसावल्या. दुसऱ्या दिवशी सकाळी त्याने कार्यशाळेबाहेरची घंटा वाजवली आणि सगळ्यांना एकत्र बोलावले.
"या सगळ्या होड्या मी एकटा दुरुस्त करू शकत नाही," तो म्हणाला. "पण आपण मिळून प्रत्येक होडी दुरुस्त करू शकतो."
मग रोज सकाळी गावकरी कार्यशाळेत जमू लागले. हरीने आधी त्यांच्या काळज्या ऐकल्या: कुटुंबाची चिंता करणारा कोळी, पाण्यापलीकडच्या देवळात सकाळी जाणाऱ्या होडीची आठवण येणारी आजी. मग तो त्यांच्या बरोबरीने काम करू लागला, मोजायचे कसे, कापायचे कसे आणि प्रत्येक फळी घट्ट जागी कशी बसवायची, ते दाखवत.
त्याने मुलांना लाकूड घासून गुळगुळीत करायला शिकवले, आणि ती आनंदाने गाणी म्हणत घासू लागली, त्यांचे छोटे हात फिकट भुशाने माखले. त्याने वडीलधाऱ्यांना सावलीत बसून होड्या बांधण्याच्या जुन्या पद्धतींबद्दल आठवेल ते सांगायला बोलावले. एका आजोबांनी आपल्या वडिलांनी शिकवलेली एक हुशार गाठ सगळ्यांना दाखवली. एका आजीला तेल आणि राळेचे एक मिश्रण आठवले, जे इतर कशाहीपेक्षा पाणी चांगले अडवायचे.
"प्रत्येक हाताकडे देण्यासारखे काहीतरी असते," हरी म्हणाला.
काम कष्टाचे होते. ऊन कडक होते, फळ्या जड होत्या, आणि काही दिवस मोडक्या होड्यांचा ढीग कमीच होत नाही असे वाटायचे. एका संध्याकाळी सगळे गाव थकले होते. लोक दुखणारे खांदे चोळत किनाऱ्यावर शांत बसले होते, बोलायलाही थकलेले.
कामिनी नावाची एक छोटी मुलगी हरीजवळ येऊन बसली. त्याचा चेहरा धुळीने भरलेला आणि थकलेला होता, पण तो अजूनही हसत होता.
"हरीकाका," तिने विचारले, "तुम्ही हसत कसे राहता?"
हरीने तळ्यापलीकडे पाहिले. संध्याकाळच्या उजेडाने पाणी सोनेरी केले होते, आणि कमळे रात्रीसाठी आपल्या पाकळ्या मिटत होती.
"कारण आपण दुरुस्त करतो ती प्रत्येक फळी कुणाला तरी पाण्यापलीकडे घरी पोहोचवते," तो म्हणाला.
कामिनीने याचा विचार केला. मग तीही हसली.
कित्येक आठवडे गाव मिळून पुन्हा उभे राहिले. आणि वाटेत काहीतरी चांगले घडले. क्वचितच बोलणारे शेजारी मित्र झाले. मुलांना आपल्या छोट्या, कुशल हातांचा अभिमान वाटू लागला. वडीलधाऱ्यांना पुन्हा आपली गरज आहे असे वाटू लागले. कार्यशाळेत हास्य परत आले, आणि संध्याकाळी लोक पाण्याकाठी जेवण आणि गोष्टी वाटून घेऊ लागले. स्थिर प्रयत्नांतून विलक्षण गोष्टी घडतात, आणि धैर्य अनेकदा एकमेकांच्या साथीने येते.
शेवटी, एका उजळ सकाळी, पहिली दुरुस्त झालेली होडी तयार झाली. ती निळ्या-पिवळ्या रंगात रंगवलेली होती, आणि तिच्या नाकावर कामिनीने स्वतः एक छोटे कमळ रंगवले होते. सगळे गाव किनाऱ्यावर जमले.
हळूहळू, काळजीपूर्वक त्यांनी होडी काठावरून खाली ढकलली. ती हलक्या छपाकने तळ्यात उतरली आणि तरंगू लागली, स्थिर आणि ऐटीत, आत एकही थेंब पाणी न शिरता.
मोठा जल्लोष झाला. मुले उड्या मारू लागली, टाळ्या वाजवू लागली. म्हाताऱ्या कोळ्याने डोळे पुसले. एकामागून एक बाकीच्या होड्याही आल्या, आणि तळ्यावर पुन्हा कमळांच्या पानांमधून सरकणाऱ्या छोट्या होड्यांचे ठिपके दिसू लागले.
त्या संध्याकाळी हरी कार्यशाळेच्या पायऱ्यांवर बसून सोनेरी उजेडात होड्या घरी परतताना पाहत होता, प्रत्येकीत एक कुटुंब आणि माशांची एक टोपली.
ती निळी-पिवळी होडी आज रात्री किनाऱ्याशी हळूच डुलते आहे, तिचे रंगवलेले कमळ चांदण्यात चमकते आहे. बाळा, आपले सगळे कुटुंब तुझ्यासाठी फळी-फळीने दुरुस्त करत आणि घडवत आले आहे.
जगभरातील मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
कमळतळ्याचा नावाडी कारागीर ही आधुनिक कथा आहे, पाण्याकाठी राहणाऱ्या कोळी कुटुंबांमध्ये सांगितल्या जाणाऱ्या गावकथांसारखी घडवलेली. पावसाळ्यातल्या वादळाने किनारा मोडक्या होड्यांनी भरल्यावर कारागीर हरी सगळे स्वतः दुरुस्त करायचा प्रयत्न करत नाही; तो कार्यशाळेची घंटा वाजवतो आणि सगळ्या गावाला फळ्या मोजायला, कापायला आणि बसवायला शिकवतो. तिचे वेगळेपण म्हणजे प्रत्येक पिढीला सापडणारी आपली भूमिका, गाणी म्हणत लाकूड घासणाऱ्या मुलांपासून जुनी गाठ आणि तेल-राळेचे मिश्रण सांगणाऱ्या वडीलधाऱ्यांपर्यंत. पहिल्या दुरुस्त होडीच्या नाकावर छोट्या कामिनीने रंगवलेले कमळ शेवटाला उजाळा देते. गर्भारपणात हे मिळून दुरुस्ती करणाऱ्या आणि सगळ्यांना सुखरूप घरी पोहोचवणाऱ्या समाजाचे दिलासादायक चित्र आहे.
बाळासोबत विचार करा
माझ्या कुटुंबासाठी आशा घेऊन जाणारा कोणता छोटा, स्थिर प्रयत्न मी करते आहे?
संकल्प: संयमाने आणि माझ्या प्रियजनांच्या मदतीने मी काहीतरी बळकट आणि सुंदर घडवते आहे.
आशीर्वाद: अनेक हात मिळून काहीही दुरुस्त करू शकतात, हे जाणत तुमचे बाळ मोठे होवो, आणि तुमच्या भोवती नेहमी एक गाव असो.
पात्रे
- होड्या बनवणारा हरी
- — अनेक हात मिळून काम हलके करतात, हे जाणणारा कुशल कारागीर.
- कोळी कुटुंबे
- — घंटेला प्रतिसाद देऊन एकमेकांना मदत करणारे शेजारी.
बोध
आपण मिळून काम केले, तर काहीही दुरुस्त करू शकतो.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, तू एका मोठ्या, प्रेमळ कुटुंबाचा भाग आहेस. आपण नेहमी मिळून एकमेकांना मदत करू.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
गावाने सगळ्या होड्या कशा दुरुस्त केल्या?
स्रोत: आधुनिक कथा (जागतिक परंपरा)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 14व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कमळतळ्याचा नावाडी कारागीर ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की लहान-मोठ्या प्रत्येक हाताकडे देण्यासारखे काहीतरी असते, तेव्हा समाज सर्वात बळकट असतो. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की मिळून केलेली कामे आणि आपलेपणाची भावना ताण कमी करतात, आणि ही कथा एक गाव फळी-फळीने आपली शांतता पुन्हा उभारताना दाखवते.
कमळतळ्याचा नावाडी कारागीर गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 14 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.