Folk Tale · दिवस 92 · आठवडा 14
चिडिया आणि डाळीचा दाणा
चिडिया चिमणीचा डाळीचा एकुलता एक दाणा ओंडक्याच्या फटीत पडतो. ती सुतार, राजा, राणी आणि इतरांना विचारते, पण कुणीच मदत करत नाही.
गोष्टीचे तात्पर्य: प्रयत्न करत राहा; एक प्रेमळ मदतनीसही दयाळूपणाची साखळी सुरू करू शकतो.
या गोष्टीत
- पात्रे
- चिडिया चिमणी, छोटी उंदरीण, सुतार
- मूळ ग्रंथ
- उत्तर भारतीय साखळी-लोककथा (मौखिक परंपरा)
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 92 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 14 · ७ पैकी दिवस 1
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 14: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- चिडिया आणि डाळीचा दाणा
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
चिमणी आणि डाळीच्या दाण्याची ही गोष्ट उत्तर भारतभर आजी वेगवेगळ्या रूपांत सांगतात, आणि तिची गाण्यासारखी पुनरावृत्ती लहान मुलांना खूप आवडते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की लयबद्ध, पुन्हा पुन्हा येणारी वाक्ये मोठ्याने म्हणणे मनाला शांत करते, आणि या कथेचा ठेका त्यासाठी अगदी योग्य आहे.
छोट्या दाण्यासाठी केवढी मोठी गोष्ट. पण छोट्या गोष्टीही महत्त्वाच्या असतात
चिडिया चिमणी अंगणात टुणटुण उड्या मारत आली आणि थांबली. तिथे जमिनीवर डाळीचा एक दाणा पडला होता, गोल आणि पिवळा, जणू छोटासा सूर्यच.
"केवढा खजिना!" ती चिवचिवली. "मी हा घरी नेईन आणि थोडी खिचडी करीन."
ती लहानशी, तपकिरी होती, तिचे डोळे काळेभोर, चमकदार आणि पाय चपळ. ती एका उन्हाळ्या गावात राहायची, जिथे बायका छपरांवर मिरच्या वाळत घालायच्या. तिने डाळीचा दाणा चोचीत धरला आणि घराकडे उडाली. पण सुताराच्या अंगणावरून जाताना तिला शिंक आली. आक्छी! दाणा चोचीतून निसटला आणि थेट एका मोठ्या लाकडी ओंडक्याच्या फटीत पडला.
चिडिया ओंडक्यावर उतरली आणि आत डोकावली. तिची डाळ फटीत खोल अडकली होती. तिने टोचून टोचून पाहिले, पण दाणा हाती लागेना.
"अरे देवा," ती म्हणाली. "मला मदत लागेल."
ती टुणटुण उड्या मारत सुताराकडे गेली. तो एक फळी रंधत होता, आणि त्याच्या पायांभोवती लाकडाचे कुरळे भुसे पडत होते.
"सुतारदादा, सुतारदादा," चिडिया गाऊ लागली. "माझी डाळ तुमच्या ओंडक्यात अडकलीय. उघडून द्याल का, कृपा करून?"
सुतार प्रेमळपणे हसला. "एका डाळीच्या दाण्यासाठी? मी खूप कामात आहे, छोटुकली. दुसऱ्या कुणाला विचार."
चिडियाने हार मानली नाही. ती बागेत बसलेल्या राजाकडे उडाली.
"राजाजी, राजाजी," ती गायली. "माझी डाळ ओंडक्यात अडकलीय. सुताराला उघडायला सांगाल का, कृपा करून?"
राजाने जांभई दिली. "डाळीचा दाणा? आज नाही, छोट्या पाखरा."
चिडिया पुढे उडाली. तिने राणीला विचारले, मग उन्हात डुलकी घेणाऱ्या आळशी मांजरीला, मग वाटेत पडलेल्या एका काठीला. प्रत्येकजण हसून म्हणाला, "आत्ता नाही, चिडिया."
ती एका भिंतीवर बसून विचार करू लागली. तिची पिसे खाली पडली. तेवढ्यात तिला एक बारीक चुंई ऐकू आली. एक उंदरीण बिळातून डोकावत होती.
"इतकी उदास का, छोट्या चिमणी?"
चिडियाने तिला सगळी गोष्ट सांगितली.
उंदरीणीच्या मिशा हलल्या. "छोट्या दाण्यासाठी केवढी मोठी गोष्ट. पण छोट्या गोष्टीही महत्त्वाच्या असतात," ती म्हणाली. "चल, आपण दोघी मिळून विचारू."
मग उंदरीण आणि चिमणी काठीकडे गेल्या.
"काठी गं काठी," त्या गायल्या. "मांजरीला उठवायला आमच्याबरोबर येशील का?"
काठी जरा लाजली. "बरं, आता तुम्ही दोघी आहात, तर मीही येते."
तिघी मांजरीकडे गेल्या. मांजरीने एक झोपाळू डोळा उघडला, आणि चिमणी, उंदरीण आणि काठी एका रांगेत उभ्या पाहिल्या. ते इतके गमतीशीर दिसत होते की ती गुरगुरू लागली. "बरं, बरं. मीही येते."
चार मैत्रिणी राणीकडे गेल्या. अशी मिरवणूक पाहून राणी मोठ्याने हसली. "याचा शेवट कसा होतो, ते मला पाहायलाच हवे!"
पाच जण राजाकडे गेले. राजा उठला आणि आपला अंगरखा झटकला. "माझी राणी जात असेल, तर मीही जातो."
सहा जण सुताराकडे गेले. त्याने रंधा खाली ठेवला आणि डोके खाजवले.
"एक चिमणी, एक उंदरीण, एक काठी, एक मांजर, एक राणी आणि एक राजा," तो म्हणाला, "सगळे एका डाळीच्या दाण्यासाठी?"
"तो माझा दाणा आहे," चिडिया म्हणाली. "आणि त्याचे माझे रात्रीचे जेवण होणार होते."
सुताराचा चेहरा मऊ झाला. "मग नक्कीच."
त्याने छिन्नी घेतली आणि ओंडक्यावर अगदी हळुवार ठोकले. टक, टक, टक. फट थोडी रुंद झाली, आणि तिथे तो दिसला, डाळीचा गोल पिवळा दाणा.
चिडियाने तो चोचीत उचलला. सगळ्यांनी टाळ्या वाजवल्या.
मग तिला एक कल्पना सुचली. "कृपा करून तुम्ही सगळे माझ्या घरी चला. मी सगळ्यांसाठी खिचडी करते."
"एका दाण्याची?" राजा हसला.
पण राणीने तांदूळ आणले. सुताराने चिमूटभर मीठ आणले. उंदरीणीने साठवून ठेवलेल्या थोड्या बिया आणल्या. मांजरीने थोडे दूध आणले. काठीनेही मदत केली, भांड्याखालच्या चुलीत जळून.
लवकरच चिडियाच्या छोट्याशा भांड्यात गरम, सुगंधी खिचडी रटरटू लागली. संध्याकाळच्या आकाशाखाली ते सगळे गोल करून बसले आणि चमचा-चमचा वाटून खाल्ली.
"एका डाळीच्या दाण्यामुळे इतके मित्र मिळतील, कोणाला ठाऊक होते?" उंदरीण म्हणाली.
चिडियाने आपली पिसे फुलवली. छपरांवर एकेक करून तारे उगवले, आणि सात पोट भरलेले, झोपाळलेले मित्र एका छोट्या भांड्याभोवती बसले होते. एक दाणा, वाटून घेतला की, अख्ख्या वर्तुळाचे पोट भरतो. बाळा, प्रेमाने केलेली एक छोटीशी विनंती मित्रांची मिरवणूक सुरू करू शकते, आणि तुझीही करेल.
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: लोक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
चिडिया आणि तिचा डाळीचा एक दाणा ही उत्तर भारतातील साखळी-लोककथांपैकी एक आहे, ज्या आजी चढत्या साखळीत म्हणतात, प्रत्येक नवे पात्र आधीच्यात जोडत, आणि जिची अनेक प्रादेशिक रूपे आहेत. हे कथन जुन्या साच्याला एक उबदार वळण देते. मागण्यांच्या साखळीऐवजी एक छोटी उंदरीण मिळून विचारायचे सुचवते, आणि काठी, मांजर, राणी आणि राजा एका आनंदी मिरवणुकीत सामील होतात, अखेर सुताराची छिन्नी टक, टक, टक वाजते. मग प्रत्येकजण तांदूळ, मीठ, बिया, दूध असे काहीतरी आणतो, आणि ताऱ्यांखाली सगळे मिळून खिचडी खातात. तिची पुनरावृत्ती मोठ्याने वाचायला सुखद आहे, आणि छोट्या गोष्टीही महत्त्वाच्या असतात हा संदेश जन्माआधी पेरायला सुंदर बीज आहे.
बाळासोबत विचार करा
तुमच्या जवळच्यांपैकी कोण, तुम्ही नुसते विचारले तरी आनंदाने मदत करेल?
संकल्प: मी प्रेमाने मदत मागू शकते, आणि माझ्याभोवती प्रेम गोळा होऊ देते.
आशीर्वाद: तुमचे बाळ आनंदी आणि जिद्दी होऊन मोठे होवो, आणि अगदी छोट्या गरजेलाही नेहमी मदतीचा हात मिळो.
पात्रे
- चिडिया चिमणी
- — कधीच हार न मानणारी आनंदी चिमणी.
- छोटी उंदरीण
- — सर्वात आधी हो म्हणणारी मैत्रीण.
- सुतार
- — सुरुवातीला मदत करायला फार कामात असलेला.
बोध
प्रयत्न करत राहा; एक प्रेमळ मदतनीसही दयाळूपणाची साखळी सुरू करू शकतो.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, आनंदी मनाने प्रयत्न करत राहा, म्हणजे तुझ्याभोवती मित्र गोळा होतील.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
चिडियाला सर्वात आधी कोणी मदत केली?
स्रोत: उत्तर भारतीय साखळी-लोककथा (मौखिक परंपरा)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 14व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चिडिया आणि डाळीचा दाणा ही गोष्ट काय शिकवते?
चिमणी आणि डाळीच्या दाण्याची ही गोष्ट उत्तर भारतभर आजी वेगवेगळ्या रूपांत सांगतात, आणि तिची गाण्यासारखी पुनरावृत्ती लहान मुलांना खूप आवडते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की लयबद्ध, पुन्हा पुन्हा येणारी वाक्ये मोठ्याने म्हणणे मनाला शांत करते, आणि या कथेचा ठेका त्यासाठी अगदी योग्य आहे.
चिडिया आणि डाळीचा दाणा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 14 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.