Garbh Katha
मोफत सुरू करा

World · दिवस 98 · आठवडा 14

वडाखालची बासरी

मोठ्या दुष्काळाने गाव थकतं आणि भांडखोर होतं. तरुण वीर ऐकून घेतो, मदत करतो, आणि रोज संध्याकाळी वडाखाली एकटाच बासरी वाजवतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: शांत दयाळूपणा आणि ऐकून घेणं लोकांना पुन्हा एकत्र आणू शकतं.

या गोष्टीत

पात्रे
वीर, म्हातारा रामू, गावकरी
मूळ ग्रंथ
भारतीय कथापरंपरेतली मूळ ग्रामकथा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 98 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 14 · ७ पैकी दिवस 7
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 14: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
वडाखालची बासरी

परंपरेत वड हे गावाचं एकत्र येण्याचं ठिकाण मानलं जातं, जिथे गावाचं जगणं वाटलं जातं आणि जोडलं जातं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की हळुवार संगीत आणि शांतपणे ऐकून घेणं ताण कमी करू शकतं, आपल्या शरीरातला आणि आपल्या कुटुंबातलाही.

पाऊस त्याने आणला नव्हता. प्रत्येक प्रश्न त्याने सोडवला नव्हता. त्याने ऐकून घेतलं होतं, आणि बासरी वाजवली होती, आणि लोकांना पुन्हा एकत्र आणायला तेवढं पुरेसं होतं.

शेताकडे जाताना वीर आपली बांबूची बासरी वाजवायचा, आणि तो सूर गावाच्या मातीच्या भिंतींवरून थंड झुळुकेसारखा तरंगत जायचा.

तो एक तरुण संगीतकार होता, घनदाट हिरव्या जंगलाच्या कडेला राहणारा. बासरी कमरेला खोचलेली असायची. दुपारी ओढ्याकाठी आणि संध्याकाळी मोकळ्या आकाशाखाली तो ती वाजवायचा. गावाच्या मधोमध एक भलामोठा वड उभा होता. त्याच्या फांद्या छत्रीसारख्या पसरलेल्या होत्या, आणि त्याच्या लोंबणाऱ्या पारंब्या आजीच्या हातांसारख्या जमिनीपर्यंत पोचल्या होत्या. कुणाला आठवत होतं तेव्हापासून लोक संध्याकाळी त्याच्याखाली जमायचे, गप्पा मारायचे, हसायचे आणि एकमेकांची खबरबात घ्यायचे.

पण एका वर्षी मोठा दुष्काळ पडला. रोज रोज कडक ऊन तापायचं. विहिरी आटल्या. शेतं कोरडी, तपकिरी झाली. आणि जसजसं पाणी कमी झालं, तसतसं आणखी काहीतरी आटलं: लोकांचा संयम.

लोक चिडू लागले. विहिरीतून कुणी जास्त पाणी नेलं यावरून शेजारी भांडू लागले. धुळीच्या शेतांतून शेतकरी एकमेकांवर कुरकुरू लागले. मुलांना घरातच राहायला सांगितलं गेलं. एकेक करून लोकांनी वडाखाली येणं बंद केलं. संध्याकाळी त्याची मोठी सावली रिकामी असायची.

वीरचं मन जड झालं. गावातले काही वडीलधारे भाषणं देण्यात गुंतले होते, प्रत्येकाला आपलीच योजना उत्तम वाटत होती. वीरने भाषणं दिली नाहीत. त्याने ऐकून घेतलं.

तो म्हाताऱ्या रामूजवळ बसला, ज्याची शेतं फुटक्या मडक्यासारखी भेगाळली होती, आणि त्याला आपली भीती बोलू दिली, तोपर्यंत म्हाताऱ्याचे खांदे सैल झाले. घरातल्या आरडाओरड्याने घाबरलेल्या मुलांजवळ बसून त्याने मजेशीर गोष्टी सांगितल्या, ती खुदूखुदू हसेपर्यंत. एका थकलेल्या तरुण आईला पाण्याचे हंडे वाहायला मदत केली. जिथे जाईल तिथे तो हळूच म्हणायचा, "आज रात्री शेजाऱ्यासोबत जेवण का नाही करत? थोडासा भातसुद्धा एकत्र खाल्ला की जास्त गोड लागतो."

आणि रोज संध्याकाळी, सूर्य मावळताना, वीर एकटाच वडाखाली बसून बासरी वाजवायचा.

सुरुवातीला कुणीच आलं नाही. शांत छतांवरून ते संगीत हळुवार, संथ तरंगत जायचं. पण हळूहळू काहीतरी घडू लागलं.

तिसऱ्या संध्याकाळी एक छोटी मुलगी हळूच घराबाहेर आली आणि एका पारंबीवर बसून ऐकू लागली. पाचव्या संध्याकाळी तिची आजी तिला न्यायला आली, आणि तिथेच थांबली. सातव्या संध्याकाळी म्हातारा रामू आला, आणि मग ज्या शेतकऱ्याशी त्याचं भांडण झालं होतं, तोही झाडाच्या दुसऱ्या बाजूला येऊन बसला. सुरुवातीला ते काही बोलले नाहीत. फक्त एकत्र ऐकत राहिले.

दिवस जात गेले, तसतसे आणखी लोक येऊ लागले. त्या संगीताने जणू त्यांच्या मनातल्या गाठी सैल केल्या. शेजारी पुन्हा एकमेकांना मान डोलावू लागले, मग हसू लागले, मग बोलू लागले.

"कदाचित," एका संध्याकाळी रामू म्हणाला, "आपण विहिरीवर पाळीपाळीने जाऊ शकतो. प्रत्येक कुटुंबाला ठरलेली वेळ, म्हणजे कुणीच जास्त पाणी नेणार नाही."

"आणि ज्यांच्या विहिरी खोल आहेत, ते ज्यांच्या विहिरी कोरड्या आहेत त्यांना पाणी देऊ शकतात," त्याच्या शेजारी बसलेला शेतकरी म्हणाला.

"आपण एकत्र स्वयंपाक करू शकतो," एक तरुण स्त्री म्हणाली, "म्हणजे सरपण आणि पाणी दोन्ही वाचेल."

आणि त्यांनी तसंच केलं. प्रत्येक कुटुंबाला प्यायला पुरेसं पाणी मिळालं. तरुण मुलं म्हाताऱ्यांसाठी पाणी वाहून आणू लागली. मुलं पुन्हा खेळायला बाहेर आली, आणि त्यांचं हसू वडाखाली घुमू लागलं. रोज संध्याकाळी लोक आपल्याकडचं थोडंफार अन्न आणून वाटून खायचे, वीर बासरी वाजवायचा आणि आकाशात तारे उगवायचे.

दुष्काळ आणखी कित्येक आठवडे टिकला. काळ अजूनही कठीण होता. पण आता गाव त्याला खांद्याला खांदा लावून तोंड देत होतं.

मग एका संध्याकाळी जंगलातून थंड वारा आला. डोंगरांवर ढग गडगडले. पहिले थेंब पडले, मोठे आणि उबदार, वडाच्या पानांवर टपटप करत. आणि मग धो धो पाऊस कोसळू लागला.

सगळे हसत, नाचत झाडाखालून बाहेर धावले. रामूने आकाशाकडे तोंड केलं. मुलं नव्या डबक्यांत पाणी उडवू लागली. भांडलेले ते दोन शेतकरी भावांसारखे एकमेकांना मिठी मारू लागले. सगळ्या गावाला ओल्या मातीचा सुगंध आला.

त्या रात्री उशिरा, पाऊस हलक्या टपटपीत बदलल्यावर, वीर पुन्हा वडाखाली बसला आणि एक शांत सूर वाजवला. पाऊस त्याने आणला नव्हता. प्रत्येक प्रश्न त्याने सोडवला नव्हता. त्याने ऐकून घेतलं होतं, आणि बासरी वाजवली होती, आणि लोकांना पुन्हा एकत्र आणायला तेवढं पुरेसं होतं.

आज रात्री वडाच्या पानांवरून पाणी ठिबकतंय, आणि फांद्यांखाली एक हळुवार बासरी वाजतेय. बाळा, शांतता छोट्याशा गोष्टीतून सुरू होते, ऐकून घेणाऱ्या एका माणसापासून.

पुढची गोष्ट वाचा →आपलं दार उघडणारं म्हातारं जोडपं

जगभरातील मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

भारतीय कथापरंपरेत लिहिलेली ही मूळ ग्रामकथा अनेक भारतीय गावांमध्ये भेटण्याचं ठिकाण असलेल्या मोठ्या वडाभोवती घडते, जिथे संध्याकाळच्या सावलीत वडीलधारे गप्पा मारतात आणि मुलं खेळतात. दुष्काळाच्या अनेक कथा पाऊस आणणाऱ्या चमत्कारावर संपतात. इथे वळण आधी येतं, आणि ते माणसाचं आहे: वीर बासरीवादक भांडण्याऐवजी ऐकून घेतो, शांतपणे मदत करतो, आणि शेजारी एकेक करून परतेपर्यंत एकटाच वाजवत राहतो; मग ते विहिरी वाटून घेतात आणि एकत्र स्वयंपाक करतात. गाव सावरल्यानंतरच पाऊस येतो. गरोदरपणासाठी ही शांत वाचनकथा आहे, जी दाखवते की संयमाने ऐकणं आणि हळुवार संगीत घर किंवा संपूर्ण समाज मऊ करू शकतं.

बाळासोबत विचार करा

या आठवड्यात माझ्या आयुष्यात कुणाला फक्त माझ्या ऐकून घेण्याची गरज असेल?

संकल्प: माझं शांत, ऐकून घेणारं मन माझ्या घरात आणि माझ्या बाळात सुसंवाद आणतं.

आशीर्वाद: तुमचं घर शांततेचं एकत्र येण्याचं ठिकाण होवो, आणि तुमचं बाळ लोकांना जोडणारं, हळुवार ऐकून घेणारं होवो.

पात्रे

वीर
— ऐकून घेऊन आणि संगीताने जखमा भरणारा तरुण बासरीवादक.
म्हातारा रामू
— काळजीत असलेले वडीलधारे, ज्यांना दिलासा मिळतो.
गावकरी
— ते पुन्हा वडाखाली जमतात.

बोध

शांत दयाळूपणा आणि ऐकून घेणं लोकांना पुन्हा एकत्र आणू शकतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, मी मनापासून तुझं ऐकतेय. तुझं हळुवार संगीत लोकांना एकत्र आणो.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

भाषणं न देता वीरने गावाला कशी मदत केली?

स्रोत: भारतीय कथापरंपरेतली मूळ ग्रामकथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 14व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • फुलांचा चमत्कार · दिवस 188

    तेच मूल्य

    या जपानी लोककथेत परंपरा सांगते की नुकसान झाल्यानंतरही दया देत राहते, तर लोभाच्या हाती काहीच लागत नाही. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की दुःखाच्या क्षणांत सौम्य अर्थ शोधल्यानं आईला अधिक आशावादी वाटू शकतं.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

वडाखालची बासरी ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरेत वड हे गावाचं एकत्र येण्याचं ठिकाण मानलं जातं, जिथे गावाचं जगणं वाटलं जातं आणि जोडलं जातं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की हळुवार संगीत आणि शांतपणे ऐकून घेणं ताण कमी करू शकतं, आपल्या शरीरातला आणि आपल्या कुटुंबातलाही.

वडाखालची बासरी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 14 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा