Women of India · दिवस 94 · आठवडा 14
भगिनी निवेदिता गल्ली झाडतात
१८९९ साली कलकत्त्यातील बागबाजारच्या गल्ल्यांमध्ये चिंता पसरते. तिथे मुलींची छोटी शाळा चालवणाऱ्या भगिनी निवेदिता झाडू उचलून स्वतः गल्ल्या झाडू लागतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: स्वतःच्या हातांनी केलेली सेवा भोवतीच्या सगळ्यांना प्रेरणा देते.
या गोष्टीत
- पात्रे
- भगिनी निवेदिता, तरुण शेजारी
- मूळ ग्रंथ
- भगिनी निवेदिता (मार्गारेट नोबल) यांचे जीवन, कलकत्ता, १८९९
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 94 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 14 · ७ पैकी दिवस 3
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 14: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- भगिनी निवेदिता गल्ली झाडतात
- मंत्र
- हनुमान चालीसा
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
१८९९ च्या कलकत्त्यातील प्लेगच्या काळात भगिनी निवेदितांनी केलेली सेवा शांत, व्यवहारी धैर्य म्हणून आठवली जाते, गल्ल्या झाडण्यापासून आजारी माणसांजवळ बसण्यापर्यंत. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की अनिश्चित काळात स्थिर दिनक्रम आणि आधार देणारा समाज चिंता कमी करू शकतो, आणि त्यांची कथा दोन्ही दाखवते.
इतर घाबरलेले असतात, तेव्हा कुणीतरी असे स्थिर पाणी व्हायला हवे, जे ते पिऊ शकतील.
भगिनी निवेदितांनी आपल्या पांढऱ्या पोशाखाच्या बाह्या वर केल्या, झाडू उचलला आणि गल्ली झाडायला सुरुवात केली.
तो १८९९ सालचा वसंत होता, उत्तर कलकत्त्यातल्या बागबाजार नावाच्या जुन्या वस्तीत. भगिनी निवेदितांचा जन्म खूप दूर, आयर्लंडमध्ये, मार्गारेट नोबल म्हणून झाला होता. स्वामी विवेकानंदांकडून शिकायला त्या भारतात आल्या होत्या, आणि इथेच राहिल्या. एका अरुंद गल्लीतल्या छोट्या घरात त्या राहत आणि मुलींची एक छोटी शाळा चालवत. शेजारी त्यांना सिस्टर म्हणत, आणि मुले दीदी.
त्या वसंतात कलकत्त्यात प्लेग नावाचा आजार आला. बरेच लोक आजारी पडले. कुटुंबे घाबरली. काहींनी दारे बंद केली आणि कुणाशी बोलेनासे झाले. काही गाठोडी बांधून शहर सोडून गेले. बुजलेल्या कबुतरांसारख्या अफवा घराघरांतून उडत होत्या.
निवेदितांनाही भीती वाटली. सगळी उत्तरे त्यांच्याकडे नव्हती. पण त्यांना आपल्या गुरूंचे एक वाक्य आठवले: "घाबरू नका. देवाची सेवा करत आहात असे समजून लोकांची सेवा करा."
म्हणून त्या शांत राहिल्या, आणि कामाला लागल्या.
कचरा साचतो आणि उंदीर राहतात तिथे हा आजार पसरतो, असे डॉक्टरांनी सांगितले होते. म्हणून निवेदितांनी गल्ल्यांपासून सुरुवात केली. रोज सकाळी त्या गटारे झाडत आणि कचऱ्याचे ढीग उचलून नेत. सुरुवातीला लोक बघतच राहिले. एक परदेशी बाई, रस्ता झाडतेय? पण एका सकाळी एक तरुण घरातून बाहेर आला आणि त्याने त्यांच्या हातातला झाडू घेतला. "दीदी, मी करतो," तो म्हणाला. दुसऱ्या दिवशी आणखी तिघे आले. लवकरच वस्तीतल्या तरुणांचे गट गल्ल्या साफ करू लागले, भिंतींना चुना लावू लागले, आणि पाणी वाहू लागले.
निवेदिता घरोघरी गेल्या. प्रत्येक कुटुंबाचे त्यांनी लक्षपूर्वक ऐकले. त्यांना कसे वाटते ते विचारले, आणि त्यांची उत्तरे खरोखर मनापासून ऐकली. घरे स्वच्छ आणि हवेशीर कशी ठेवायची, आणि विश्रांती घेणाऱ्यांची काळजी कशी घ्यायची, हे त्यांनी सोप्या शब्दांत समजावले. एखादे कुटुंब आजारी माणसाची काळजी घ्यायला फारच घाबरले, तर त्या स्वतः त्याच्या उशाशी बसत.
एका संध्याकाळी त्या एका छोट्या घरी गेल्या, जिथे एक छोटा मुलगा तापाने अंथरुणावर पडला होता. त्याची आई दारात रडत होती. मुलगाही घाबरला होता, आणि आईचा हात सोडत नव्हता.
निवेदिता पलंगाच्या कडेवर बसल्या. त्यांनी घाई केली नाही. त्यांनी गार पाण्याने त्याचे कपाळ पुसले. मग त्याला एक गोष्ट सांगू लागल्या, एका छोट्या पक्ष्याची, जो अंधाऱ्या आकाशातून उडत गेला आणि पलीकडे त्याला चंद्र वाट पाहताना भेटला.
मुलाचे डोळे जड झाले. आईच्या हातावरची त्याची पकड सैल झाली. तो झोपला.
"सिस्टर, तुम्ही इतक्या शांत कशा राहू शकता?" आईने विचारले.
निवेदिता हसल्या. "मी आतून नेहमी शांत नसते," त्या म्हणाल्या. "पण इतर घाबरलेले असतात, तेव्हा कुणीतरी असे स्थिर पाणी व्हायला हवे, जे ते पिऊ शकतील. आणि आपण एकटे नाही. बघा." त्यांनी खिडकीकडे बोट दाखवले, जिथे तरुण मुले कंदिलाच्या उजेडात गल्लीतून पाणी वाहत होती.
तो काळ लांबचा होता. कित्येक दिवस निवेदितांचे पाय दुखत, आणि बसल्या बसल्या त्यांचे डोळे मिटत. शाळेसाठी साठवलेले पैसेही त्यांनी औषधे आणि साहित्य घ्यायला दिले. पण रोज सकाळी त्या पुन्हा उठत, आणि रोज सकाळी आणखी शेजारी त्यांच्यात सामील होत. दयाळूपणा भीतीपेक्षाही वेगाने पसरू शकतो, हे दिसून आले.
हळूहळू आजार ओसरला. गल्ल्या स्वच्छ राहिल्या. मुले पुन्हा खेळायला बाहेर आली. म्हातारी माणसे उन्हात उंबऱ्यावर बसू लागली.
तो छोटा मुलगाही बरा झाला. तो पुरेसा बळकट झाल्यावर त्याची आई त्याला गोड भाताची वाटी घेऊन निवेदितांच्या घरी घेऊन आली. तो लाजत दारात उभा राहिला, वाटी पुढे धरून.
"दीदी," तो म्हणाला, "पक्ष्याच्या गोष्टीचा शेवट सांगाल का?"
निवेदिता हसल्या आणि त्याच्याबरोबर पायरीवर बसल्या. "तो छोटा पक्षी चंद्रापर्यंत पोहोचला," त्या म्हणाल्या, "आणि चंद्र म्हणाला, मी तर इथेच होतो, सतत तुझ्यासाठी चमकत."
बागबाजारच्या गल्ल्या आजही जुन्या घरांमधून वळणे घेत जातात, आणि त्यांतल्या एका गल्लीत एक फलक भगिनी निवेदिता राहत ते घर दाखवतो. बाळा, धैर्य अनेकदा सौम्य रूपांत येते: एक झाडू, एक गार कापड, लांब दिवसाच्या शेवटी सांगितलेली एक गोष्ट.
भारतातील स्त्रिया मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 5–8 वर्षांची मुले
स्रोत: भारतातील स्त्रिया परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
आयर्लंडमध्ये मार्गारेट नोबल म्हणून जन्मलेल्या भगिनी निवेदिता स्वामी विवेकानंदांच्या शिष्या म्हणून भारतात आल्या आणि त्यांनी उत्तर कलकत्त्याच्या बागबाजार वस्तीत मुलींची शाळा सुरू केली; १८९९ च्या कठीण काळात त्या गल्ल्यांमध्ये त्यांनी केलेली सेवा त्यांच्या आयुष्याचा आवर्जून आठवला जाणारा भाग आहे. बागबाजारमधले त्यांचे घर आजही त्यांच्या नावाच्या शाळेशी जोडलेले आहे. या कथनाचे वेगळेपण म्हणजे त्यातले शौर्य किती साधे आहे: झाडू उचलणारी एक स्त्री, तिचे अनुकरण करणारे वस्तीतले तरुण, घरोघरच्या भेटी, आणि चंद्राकडे उडणाऱ्या पक्ष्याची अर्धवट राहिलेली झोपेची गोष्ट. इतरांसाठी "स्थिर पाणी" व्हायची त्यांची इच्छा कोणत्याही होणाऱ्या आईसाठी शांत करणारी प्रतिमा आहे.
बाळासोबत विचार करा
तुम्हाला भीती वाटते, तेव्हा कोणती छोटी, उपयोगी गोष्ट तुम्हाला स्थिर वाटायला मदत करते?
संकल्प: काळजीची छोटी, सातत्याची कृती हेही एक धैर्य आहे. मी एकटी नाही.
आशीर्वाद: आज तुम्ही कुणासाठी स्थिर पाणी व्हा, आणि इतरही तुमच्यासाठी स्थिर पाणी होवोत.
पात्रे
- भगिनी निवेदिता
- — स्वतःच्या हातांनी सेवा करणाऱ्या प्रेमळ शिक्षिका.
- तरुण शेजारी
- — त्यांच्या चांगल्या उदाहरणाचे अनुकरण करणारे मदतनीस.
बोध
स्वतःच्या हातांनी केलेली सेवा भोवतीच्या सगळ्यांना प्रेरणा देते.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, तुझ्याकडे नेहमी मदतीचे हात आणि काळजी करणारे मन असो.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
शेजाऱ्यांना मदत करायला भगिनी निवेदितांनी सर्वात आधी काय केले?
स्रोत: भगिनी निवेदिता (मार्गारेट नोबल) यांचे जीवन, कलकत्ता, १८९९
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी हलका गर्भावस्था योग करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 14व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
भगिनी निवेदिता गल्ली झाडतात ही गोष्ट काय शिकवते?
१८९९ च्या कलकत्त्यातील प्लेगच्या काळात भगिनी निवेदितांनी केलेली सेवा शांत, व्यवहारी धैर्य म्हणून आठवली जाते, गल्ल्या झाडण्यापासून आजारी माणसांजवळ बसण्यापर्यंत. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की अनिश्चित काळात स्थिर दिनक्रम आणि आधार देणारा समाज चिंता कमी करू शकतो, आणि त्यांची कथा दोन्ही दाखवते.
भगिनी निवेदिता गल्ली झाडतात गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 14 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.