Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sikh · गोष्ट संग्रह

बगदादमधील अगणित आकाश

गुरु नानक आणि भाई मर्दाना बगदादमधील एका बागेत गातात. गुरु अगणित जगे आणि आकाशांबद्दल गातात, आणि ज्ञानी पीर आश्चर्यचकित होतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: देवाची सृष्टी आपल्या सगळ्या पुस्तकांत मावणार नाही इतकी मोठी आहे.

या गोष्टीत

पात्रे
गुरु नानक, भाई मर्दाना, पीर दस्तगीर आणि त्यांचा मुलगा
मूळ ग्रंथ
जनमसाखी
वाचनाचा वेळ
3 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

गुरु नानकांची भाई मर्दानासोबतची बगदाद भेट जनमसाखी परंपरेत आणि भाई गुरदास यांच्या पहिल्या वारमध्ये आठवली जाते. तिच्या केंद्रस्थानी असलेली ओळ, 'पाताला पाताल लख आगासा आगास', जपुजी साहिबच्या पउडी 22 मधून येते, जी जगांखालच्या जगांबद्दल आणि आकाशांपलीकडच्या आकाशांबद्दल सांगते. गुरूंच्या प्रवासातील साखींमध्ये ही साखी वेगळी ठरते ती दोन विद्वानांमधील, पीर दस्तगीर आणि गुरु यांच्यातील संवादामुळे, आणि अंतहीन आकाशांची झलक पाहून कडाह प्रसाद घेऊन परतणाऱ्या पीरांच्या लहान मुलामुळे. गर्भावस्थेत वाचली तर तिचे विशाल, आश्चर्याने भरलेले आकाश एखाद्या खूप मोठ्या गोष्टीत सुरक्षित धरले गेल्याची भावना देते.

गुरु नानक एका विद्वान गुरूंना वादाने नव्हे तर मैत्रीने भेटले, आणि त्यांनी एका मुलाचे डोळे सृष्टीच्या विशालतेकडे उघडले. ही कथा आश्चर्य आणि नम्रतेची हळुवार भावना जागवते.

जगांखाली जगे आहेत, आणि आकाशांपलीकडे आकाश आहेत, कोणालाही मोजता येणार नाहीत इतकी.

मक्केहून परतीच्या प्रवासात गुरु नानक भाई मर्दानासोबत तैग्रिस नदीच्या काठावरच्या बगदाद या मोठ्या शहरात आले.

बगदाद विद्वानांचे आणि शिक्षकांचे शहर होते. तिथल्या लोकांना पुस्तके, प्रश्न आणि देवाबद्दलच्या दीर्घ चर्चा आवडायच्या.

दोन्ही प्रवासी शहराबाहेर एका बागेजवळ विश्रांतीसाठी थांबले. सूर्य मावळताना गुरु नानकांनी मर्दानाला रबाब वाजवायला सांगितले.

मर्दानाचे संगीत संध्याकाळच्या हवेत वर गेले, आणि गुरु नानक गाऊ लागले. त्यांचा आवाज स्वच्छ आणि आनंदाने भरलेला होता.

त्या काळी बगदादमधल्या काही लोकांना वाटायचे की प्रार्थनेत संगीत नसावे. गाणे ऐकून त्यांना आश्चर्य वाटले, आणि कोण आहे ते पाहायला काही जण आले.

लवकरच एक ज्ञानी आणि आदरणीय गुरुही आले. त्यांचे नाव होते पीर दस्तगीर, आणि ते शहरातल्या एका दर्ग्याची देखभाल करत. त्यांच्यासोबत त्यांचा लहान मुलगा आला होता.

पीर दस्तगीर यांनी लक्षपूर्वक ऐकले. ते विचारी होते, आणि बोलण्याआधी त्यांना या प्रवाशाला समजून घ्यायचे होते.

गुरु नानक जे शब्द गात होते ते पुढे जपुजी साहिबचा भाग झाले. "पाताला पाताल लख आगासा आगास." ते गात होते.

पीर दस्तगीर यांना अनेक भाषा येत होत्या, आणि त्यांनी प्रेमाने विचारले, "प्रवासी, तुम्ही काय गात आहात? या शब्दांचा अर्थ काय?"

गुरु नानक हसले. "मी असे गात आहे: जगांखाली जगे आहेत, आणि आकाशांपलीकडे आकाश आहेत, कोणालाही मोजता येणार नाहीत इतकी." ते म्हणाले. "लाखो-लाखो."

पीर दस्तगीर थक्क झाले. त्यांनी शिकले होते की वर सात आकाश आहेत आणि खाली सात जगे. त्यांची पुस्तके तसेच सांगत.

"अगणित आकाश?" त्यांनी विचारले. "हे कसे शक्य आहे? कोणी खरोखर ते मोजू शकतो का?"

"कोणीच ते मोजू शकत नाही," गुरु नानक हळूच म्हणाले. "लोक शोधत राहतात, शोधत राहतात, आणि थकून जातात. कर्त्याच्या कार्याला अंत नाही. ते किती महान आहे हे फक्त कर्त्यालाच ठाऊक."

पीरांचा लहान मुलगा मोठ्या, चमकदार डोळ्यांनी ऐकत होता. त्याने गुरूंची बाही ओढली.

"कृपया," मुलगा म्हणाला, "तुम्ही मला दाखवाल का?"

गुरु नानकांनी त्याच्याकडे खूप प्रेमाने पाहिले. जुन्या जनमसाख्या सांगतात की गुरूंनी मुलाचा हात धरला आणि त्याला डोळे मिटायला सांगितले.

मुलाने डोळे मिटले. आणि त्या क्षणी, कथा सांगते, त्याला आपल्यासमोर आकाशांपलीकडे आकाश उघडताना दिसले, एकामागून एक, एखाद्या अंतहीन फुलाच्या पाकळ्यांसारखे.

त्याने कधी कल्पनाही न केलेले तारे पाहिले, आणि अंधारात कंदिलांसारखी चमकणारी जगे. जिथे पाहावे तिथे आणखी, आणखी आणि आणखी होते.

त्याने पुन्हा डोळे उघडले तेव्हा तो बगदादच्या बागेत परत आला होता. त्याच्या हातात गोड कडाह प्रसादाची एक लहान वाटी होती, उबदार आणि सुगंधी.

साखी सांगते की तो प्रसाद त्या दूरच्या जगांपैकी एकातून भेट म्हणून आला होता. मुलाने तो आपल्या वडिलांना दिला, त्याचा चेहरा आश्चर्याने उजळला होता.

पीर दस्तगीर यांनी वाटीकडे पाहिले, आणि मग गुरु नानकांकडे. त्यांचे डोळे भरून आले, आणि त्यांनी मान झुकवली.

"मी आयुष्यभर अभ्यास केला," ते म्हणाले, "पण आज रात्री मला कळले की देव माझ्या सगळ्या पुस्तकांपेक्षा खूप मोठा आहे."

गुरु नानकांनी पीरांच्या खांद्यावर हात ठेवला. "तुमची पुस्तके ही सुरुवात आहे, बंधू," ते प्रेमाने म्हणाले. "प्रेम हा असा रस्ता आहे जो कायम चालत राहतो."

दोघे मित्र झाले. गुरु नानक काही काळ बगदादमध्ये राहिले, पीरांसोबत बोलत आणि गात.

त्यानंतर शेकडो वर्षे एका लहान दगडाने गुरु जिथे बसले होते ती जागा दाखवली, म्हणजे लोकांना अगणित आकाशांची ती रात्र आठवावी.

त्या रात्री तैग्रिसवर तारे उगवत असताना मर्दाना हळुवार वाजवत राहिला. ते तारे आधीपेक्षा कितीतरी जास्त वाटत होते.

तर आता शांत झोप, माझ्या बाळा. तुझ्या वर आकाशांपलीकडे आकाश आहेत, आणि ते सगळे घडवणारा तुला या लहानशा, उबदार जगात सुरक्षित धरून आहे. वाहेगुरु.

पुढची गोष्ट वाचा →ऐकणारा झरा

शीख मधील आणखी

बाळासोबत विचार करा

जगातल्या एखाद्या गोष्टीने तुमचे मन शेवटचे कधी आश्चर्याने भरून आले होते?

संकल्प: मोजता येणार नाही इतक्या अद्भुत सृष्टीत मला प्रेमाने धरले आहे.

आशीर्वाद: आज रात्री तू अगणित आकाशांखाली सुरक्षित आणि प्रेमाने धरलेला विसावा घे.

पात्रे

गुरु नानक
— मोजण्यापलीकडच्या कर्त्याबद्दल ते गातात.
भाई मर्दाना
— रबाब वाजवणारे गुरूंचे साथीदार.
पीर दस्तगीर आणि त्यांचा मुलगा
— आश्चर्य करायला शिकणारे एक ज्ञानी पुरुष आणि एक जिज्ञासू मुलगा.

बोध

देवाची सृष्टी आपल्या सगळ्या पुस्तकांत मावणार नाही इतकी मोठी आहे.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, जग मोजता न येणाऱ्या चमत्कारांनी भरलेले आहे, आणि ते तुझी वाट पाहत आहेत.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

गुरु नानकांनी किती आकाश आहेत असे सांगितले?

स्रोत: जनमसाखी परंपरा आणि भाई गुरदास, वार 1; जपुजी साहिब, पउडी 22

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्था आहार तक्ता वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • गोड रिठे · दिवस 279

    अशीच गोष्ट

    शीख परंपरा ही साखी गुरुद्वारा रीठा साहिब येथे जपते, जिथे आजही प्रसाद म्हणून गोड रिठे वाटले जातात. वाट पाहण्याच्या शेवटच्या आठवड्यांत असलेल्या पालकांना ती हळुवार आठवण करून देते की विश्वासामुळे कठीण काळातही गोडवा दिसू शकतो. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की कठीण क्षणांकडे आशेने पाहिल्याने ताण कमी होऊ शकतो.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बगदादमधील अगणित आकाश ही गोष्ट काय शिकवते?

गुरु नानक एका विद्वान गुरूंना वादाने नव्हे तर मैत्रीने भेटले, आणि त्यांनी एका मुलाचे डोळे सृष्टीच्या विशालतेकडे उघडले. ही कथा आश्चर्य आणि नम्रतेची हळुवार भावना जागवते.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा