Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Women of India · દિવસ 97 · અઠવાડિયું 14

સરોજિનીનાં ગીતો

નાની સરોજિની હૈદરાબાદમાં મોગરો, બંગડીઓ અને શબ્દોને પ્રેમ કરતી મોટી થાય છે. તેનાં માતા-પિતાને ખબર પડે છે કે તે કવિતામાં બોલે છે, અને તે તેની પ્રતિભાને પ્રોત્સાહન આપે છે.

વાર્તાની શીખ: તારો પોતાનો અવાજ અને તારું પોતાનું ઘર ગાવા જેવાં છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
સરોજિની, તેના પિતા, એડમન્ડ ગૉસ
સ્રોત ગ્રંથ
સરોજિની નાયડુનું જીવન (જીવનકથા)
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 97 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 14 · 7 માંથી દિવસ 6
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળક આંખો ઝીણી કરી શકે છે, ભવાં ચડાવી શકે છે અને મોં બનાવી શકે છે. ગરદન લાંબી થાય છે અને માથું વધુ સીધું રહે છે. અઠવાડિયું 14: બાળકનો વિકાસ
આજની વાર્તા
સરોજિનીનાં ગીતો
મંત્ર
ૐ

સરોજિની નાયડુની કવિતાઓ ભારતના રોજના જીવનનો ઉત્સવ છે, અને પરંપરા માને છે કે બાળકનું પહેલું સંગીત ઘરનો અવાજ છે. માતાની શાંતિ પરનું સંશોધન સૂચવે છે કે ગાવું અને ગણગણવું માતા-પિતાને શાંતિ આપી શકે છે, અને પાછલા મહિનાઓમાં ગર્ભમાંનું બાળક અવાજો સાંભળી શકે છે.

મને મારી કવિતાઓ શોધવી નથી પડતી. હું બસ સાંભળું છું. દુનિયા હંમેશાં ગાતી રહે છે.

સો વર્ષથી વધુ પહેલાં, હૈદરાબાદના એક ઘરમાં મોડી રાત સુધી દીવા બળતા. ત્યાં વિદ્વાનો વાતો કરવા આવતા. કવિઓ કવિતા સંભળાવવા આવતા. ઘર પુસ્તકો, સંગીત અને મહેમાનોથી ભરેલું રહેતું.

એ ઘર હતું અઘોરનાથ ચટ્ટોપાધ્યાયનું, એક વૈજ્ઞાનિક અને શિક્ષક, અને તેમનાં પત્ની વરદા સુંદરીનું, જે બંગાળીમાં કવિતાઓ લખતાં. તેમની સૌથી મોટી દીકરી સરોજિની નામની એક તેજસ્વી, ચંચળ છોકરી હતી.

સરોજિનીને બધું ગમતું. તેને બજારમાં લાલ અને લીલી કાચની બંગડીઓ વેચતા બંગડીવાળા ગમતા. તેને સાંજે મોગરાની સુગંધ ગમતી. તેને છાપરાંઓ પર તરતો અઝાનનો અવાજ, અને જવાબ આપતા મંદિરના ઘંટ ગમતા.

સૌથી વધુ તેને શબ્દો ગમતા.

તેના પિતા ઇચ્છતા કે તે ગણિત અને વિજ્ઞાન ભણે. "સંખ્યાઓ પણ સુંદર હોય છે, સરોજિની," તે તેને કહેતા.

સરોજિનીએ પ્રયત્ન કર્યો. તે પોતાની બીજગણિતની ચોપડી અને પેન્સિલ લઈને બેસતી. પણ એક દિવસ પાના પરની સંખ્યાઓ સ્થિર રહેતી જ નહોતી. તેનું મન બારીની બહાર, બગીચામાં અને ઉપર આકાશમાં ઊડી ગયું.

પછી જ્યારે તેની માતાએ બીજગણિતની ચોપડી જોઈ, ત્યારે તેમને કંઈક નવાઈભર્યું મળ્યું. દાખલાઓની વચ્ચે સરોજિનીએ એક કવિતા લખી હતી.

માતાએ તે પિતાને બતાવી. તેમણે તે ધીમે ધીમે વાંચી. પછી તે મોટેથી, હૂંફાળું હસ્યા.

"વાહ," તેમણે કહ્યું, "લાગે છે આપણી દીકરી કવિતામાં બોલે છે."

ત્યારથી સરોજિની લખતી જ રહી. તે ફક્ત બારેક વર્ષની હતી ત્યારે તેણે એક હજારથી વધુ પંક્તિઓની લાંબી કવિતા લખી. તેના પરિવારને માંડ વિશ્વાસ થયો.

સોળ વર્ષની થઈ ત્યારે તે ભણવા સમુદ્ર પાર ઇંગ્લૅન્ડ ગઈ, પહેલાં લંડનમાં અને પછી કેમ્બ્રિજમાં. ત્યાં ઠંડી અને ભૂખરું વાતાવરણ હતું. તેને તડકો યાદ આવતો. તેને બજારો અને મોગરો યાદ આવતાં.

તેણે પોતાની કવિતાઓ એડમન્ડ ગૉસ નામના એક દયાળુ અંગ્રેજ લેખકને બતાવી. તેમણે તે ધ્યાનથી વાંચી. પછી તેમણે એવું કંઈક કહ્યું જે તે ક્યારેય ભૂલી નહીં.

"તારી કવિતાઓ સુંદર છે," તેમણે કહ્યું. "પણ તે અંગ્રેજી કવિતાઓ જેવી લાગે છે. ભારત વિશે લખ. તારા પોતાના ઘર, તારા પોતાના લોકો, તારા પોતાના આકાશ વિશે લખ. દુનિયાએ એ નથી સાંભળ્યું."

સરોજિનીએ લાંબો સમય તે વિશે વિચાર્યું. તેણે આંખો બંધ કરી અને હૈદરાબાદ જોયું. બંગડીવાળા. ફરતા ગાયકો. ચાલતાં ઝૂલતા પાલખીવાળા. પરોઢે એકબીજાને બૂમ પાડતા માછીમારો.

અને તેણે તેના બદલે એ ગીતો લખવાનું શરૂ કર્યું.

તે ભારત પાછી આવી, અને તેની કવિતાઓ ધ ગોલ્ડન થ્રેશોલ્ડ અને ધ બર્ડ ઑફ ટાઇમ જેવાં સુંદર નામવાળાં પુસ્તકોમાં ભેગી થઈ. ઘણા દેશોના લોકોએ તે વાંચી. તેની કવિતાઓમાં તે લગભગ બજાર સાંભળી શકતા, લગભગ ફૂલો સૂંઘી શકતા, લગભગ પાના પર ભારતના રંગો જોઈ શકતા.

તેની સૌથી જાણીતી કવિતાઓમાંની એક, ઇન ધ બઝાર્સ ઑફ હૈદરાબાદ, સંગીતથી ભરેલા બજારમાં ફરવા જેવી લાગે છે. "હે વેપારીઓ, તમે શું વેચો છો?" તે પૂછે છે. અને વેપારીઓ ચાંદી અને મસાલા, ફળ અને ફૂલોથી જવાબ આપે છે.

સરોજિનીનો અવાજ એટલો મીઠો હતો કે લોકો તેને ભારતની કોકિલા કહેવા લાગ્યા.

પણ તે ફક્ત સુંદરતા વિશે જ નહોતી ગાતી. તે પોતાના દેશને ઊંડો પ્રેમ કરતી. તે ભારતની આઝાદીની લડતમાં મહાત્મા ગાંધીની સાથે ચાલી. તે મોટી સભાઓમાં સ્પષ્ટ અને બહાદુર અવાજે બોલી. પછી તે ભારતના કોઈ રાજ્યનાં રાજ્યપાલ બનનારાં પહેલાં સ્ત્રી બન્યાં.

આ બધા દરમિયાન તેમણે પોતાનો આનંદ જાળવી રાખ્યો. તે સહેલાઈથી હસતાં. રમૂજી વાતો કહેતાં. તેમને હજી પણ તેજસ્વી રંગો, મોગરો અને ગીતો ગમતાં.

એક વાર એક નાની છોકરીએ તેમને પૂછ્યું, "તમને તમારી કવિતાઓ કેવી રીતે મળે છે?"

સરોજિની હસ્યાં. "મને મારી કવિતાઓ શોધવી નથી પડતી. હું બસ સાંભળું છું. દુનિયા હંમેશાં ગાતી રહે છે. કવયિત્રી તો બસ જે સાંભળે છે તે લખી લે છે."

એ રાત્રે છોકરી પથારીમાં સૂતી સૂતી સાંભળતી રહી. તેણે લીમડામાં પવન સાંભળ્યો. દૂર ભસતો એક કૂતરો સાંભળ્યો. રસોડામાં ગણગણતી પોતાની માતાને સાંભળી.

તેને સમજાયું કે આખી દુનિયા ગાતી હતી.

અત્યારે તારી દુનિયા પણ ગાય છે, નાનકડા: હૃદયના ધબકારનો ધીમો ઢોલ, એક એવા અવાજનો ગણગણાટ જેને તું પહેલેથી ઓળખે છે. ધ્યાનથી સાંભળ. એ ગીત તારા માટે છે. તને જે ગમે તેના વિશે લખ, અને દુનિયા તે સાંભળશે. માતાનો અવાજ પહેલું ગીત છે.

આગળની વાર્તા વાંચો →હબ્બા ખાતૂનનાં ગીતો

ભારતની નારીઓ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 4–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: ભારતની નારીઓ પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

ભારતની કોકિલા કહેવાતાં હૈદરાબાદનાં કવયિત્રી સરોજિની નાયડુના જીવન પરથી લીધેલી આ જીવનકથા એ છોકરીને અનુસરે છે જેણે બીજગણિતના દાખલાઓ વચ્ચે કવિતાઓ છુપાવી. જાણીતી વિગતો તેને ઘડે છે: તેમના વૈજ્ઞાનિક પિતા, ઇંગ્લૅન્ડમાં ભણતરનો સમય, ભારત વિશે લખવા પ્રેરતા એડમન્ડ ગૉસ, તેમનો સંગ્રહ ધ ગોલ્ડન થ્રેશોલ્ડ અને કવિતા ઇન ધ બઝાર્સ ઑફ હૈદરાબાદ, ગાંધી સાથેની તેમની પદયાત્રા અને ભારતના પહેલાં સ્ત્રી રાજ્યપાલ તરીકેની ભૂમિકા. આઝાદીની લડતની ઘણી જીવનકથાઓથી જુદી, તે તેમના આનંદ અને સાંભળતા કાન સાથે રહે છે, અને લીમડો, કૂતરો અને ગણગણતી માતાને સાંભળતી એક છોકરી સાથે પૂરી થાય છે. ગર્ભાવસ્થા માટે તે તમારી આસપાસના રોજના સંગીત સાથે તાલ મેળવવાનું આમંત્રણ છે.

બાળક સાથે વિચારો

કયો રોજનો અવાજ તમને આનંદ આપે છે, અને તમે તમારા બાળકને તેનું વર્ણન કેવી રીતે કરશો?

સંકલ્પ: મારો અવાજ એક કોમળ ગીત છે, અને મારું બાળક સાંભળી રહ્યું છે.

આશીર્વાદ: તમારું હૃદય સાધારણ દિવસોમાં પણ સંગીત સાંભળે, અને તમારું બાળક શબ્દો અને ગીતોને પ્રેમ કરતું મોટું થાય.

પાત્રો

સરોજિની
— શબ્દો અને ગીતોને પ્રેમ કરતી એક ચંચળ છોકરી.
તેના પિતા
— હૂંફથી હસતા અને તેને ખીલવા દેતા એક વૈજ્ઞાનિક.
એડમન્ડ ગૉસ
— તેને ભારત વિશે લખવા પ્રોત્સાહન આપતા એક લેખક.

બોધ

તારો પોતાનો અવાજ અને તારું પોતાનું ઘર ગાવા જેવાં છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા ગાયક પંખી, તું દુનિયામાં જે શબ્દો અને ગીતો લાવીશ તે સાંભળવા હું આતુર છું.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

સરોજિનીને કઈ વસ્તુઓ વિશે લખવું ગમતું?

સ્રોત: સરોજિની નાયડુનું જીવન (જીવનકથા)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 14મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • ગાર્ગી અને મહાન પ્રશ્ન · દિવસ 167

    મળતી આવતી વાર્તા

    બૃહદારણ્યક ઉપનિષદમાં પરંપરા કહે છે કે ગાર્ગી વાચક્નવીએ હિંમત અને નમ્રતાથી ઋષિ યાજ્ઞવલ્ક્યને પ્રશ્નો પૂછ્યા, અને તેઓ ભારતની મહાન વિદુષીઓમાંનાં એક તરીકે સન્માનિત છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે જિજ્ઞાસા અને કોમળ અચરજ માતાને રસ અને ઉત્સાહ અનુભવવામાં મદદ કરી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સરોજિનીનાં ગીતો વાર્તા શું શીખવે છે?

સરોજિની નાયડુની કવિતાઓ ભારતના રોજના જીવનનો ઉત્સવ છે, અને પરંપરા માને છે કે બાળકનું પહેલું સંગીત ઘરનો અવાજ છે. માતાની શાંતિ પરનું સંશોધન સૂચવે છે કે ગાવું અને ગણગણવું માતા-પિતાને શાંતિ આપી શકે છે, અને પાછલા મહિનાઓમાં ગર્ભમાંનું બાળક અવાજો સાંભળી શકે છે.

સરોજિનીનાં ગીતો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 14 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો