Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

World · દિવસ 179 · અઠવાડિયું 26

છુપા ઓરડામાં રહેતાં દાદીમા

એક કઠોર રાજા હુકમ કરે છે કે વડીલોને પહાડો પર છોડી દેવા. દયાળુ હારુ પોતાની માને છોડી નથી શકતો, એટલે તેમને ઘરે લાવીને છુપા ઓરડામાં રાખે છે.

વાર્તાની શીખ: વડીલો પાસે એવી સમજદારી છે જેની આપણને સૌને જરૂર છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
હારુ, હારુની મા, આઇકો
સ્રોત ગ્રંથ
જાપાની લોક પરંપરા (ઉબાસુતે કથા)
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 179 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 26 · 7 માંથી દિવસ 4
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
આંખો ખૂલવા લાગે છે. મોટા અવાજથી બાળક ચોંકી શકે છે. અઠવાડિયું 26: બાળકનો વિકાસ

આ જાપાની વાર્તાની જેમ, અને જે ભારતીય ઘરોમાં દાદા-દાદીને ખજાનાની જેમ સાચવવામાં આવે છે તેની જેમ, પરંપરા કહે છે કે વડીલોની સમજદારી પરિવારની સાચી સંપત્તિ છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પરિવારના વડીલોનો સાથ માને વધુ આત્મવિશ્વાસ અને નિરાંત આપી શકે છે.

સમજદારી ફક્ત જુવાન માથામાં જ નથી ઊગતી.

દીકરો પોતાની માને પીઠ પર ઊંચકીને પહાડી કેડી ચડતો હતો ત્યારે ચેરીનાં ફૂલોની પાંખડીઓ એક વૃદ્ધ સ્ત્રીના સફેદ વાળ પર ખરતી હતી. આ જાપાનના પહાડોની એક જૂની વાર્તા છે.

એક ગામમાં, જ્યાં લાકડાનાં ઘરો હૂંફ માટે એકબીજાને અડીને ઊભાં હતાં, ત્યાં હારુ નામનો એક યુવાન કઠિયારો રહેતો હતો. તે મજબૂત અને દયાળુ હતો. તેની પત્ની આઇકો તેમના પહેલા બાળકની રાહ જોતી હતી, અને તેના વાદળી કિમોનો નીચે પેટ ગોળ દેખાતું હતું.

એક વસંતમાં પ્રદેશના રાજાએ એક કઠોર નવો નિયમ બનાવ્યો. "સિત્તેર વર્ષથી મોટા બધા લોકોને," તેણે જાહેર કર્યું, "પહાડો પર લઈ જઈને ત્યાં છોડી દેવા. જે હવે કામ નથી કરતા તેમને આપણે ખવડાવી નહીં શકીએ."

ગામલોકોનાં દિલ તૂટી ગયાં. પણ રાજાના સૈનિકો ઘણા હતા, અને કોઈએ સામે બોલવાની હિંમત ન કરી.

હારુની મા બોતેર વર્ષની હતી. તેના વાળ તાજા બરફ જેવા સફેદ હતા. તેના હાથ ધ્રૂજતા, પણ આંખો પહાડી ઝરણાના પાણી જેવી નિર્મળ હતી.

તેને લઈ જવાની હતી તેની આગલી રાત્રે હારુને ઊંઘ ન આવી. આઇકો તેની બાજુમાં બેઠી અને પોતાનો નાનો હાથ તેના હાથ પર મૂક્યો.

"સ્વામી," તેણે કહ્યું, "તમે આ નહીં કરી શકો."

"જો હું નહીં કરું," હારુએ કહ્યું, "તો સૈનિકો તેમને આમેય લઈ જશે, અને મને પણ. પછી તારી અને બાળકની સંભાળ કોણ રાખશે?"

આઇકો ચૂપ રહી. તેનો હાથ પેટ પર ગયો, અને બાળકે હળવેથી લાત મારી.

"તો આપણે બીજો રસ્તો શોધવો પડશે," તેણે કહ્યું.

સવારે હારુ માને પીઠ પર ઊંચકીને લાંબી કેડી ચડ્યો. અડધે રસ્તે મા ઝાડીઓમાંથી નાની-નાની ડાળખીઓ તોડીને પાછળ નાખવા લાગી.

"મા," હારુએ ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, "તમે આ કેમ કરો છો?"

"જેથી તું ઘરનો રસ્તો શોધી શકે, મારા દીકરા," તેણે કહ્યું. "જંગલ ગાઢ છે. હું નથી ઇચ્છતી કે તું ભૂલો પડે."

હારુ અટકી ગયો. તેણે માને એક સપાટ પથ્થર પર બેસાડી, તેની બાજુમાં બેઠો અને રડી પડ્યો.

"હું તમને અહીં નહીં છોડી શકું," તેણે કહ્યું.

પછી તે ઊભો થયો. "બીજો રસ્તો છે."

તેણે ફરી માને પીઠ પર ઊંચકી. પણ ઉપર ચડવાને બદલે તે પાછો વળ્યો અને માએ નાખેલી ડાળખીઓની પાછળ-પાછળ આખો રસ્તો ચાલીને ઘરે આવ્યો, બંનેની આસપાસ પાંખડીઓ ખરતી રહી.

એ રાત્રે હારુએ પોતાના નાના ઘરના પાટિયાં નીચે એક છુપો ઓરડો ખોદવાનું શરૂ કર્યું. તેણે ઘણી રાતો એક જ દીવાના અજવાળે કામ કર્યું. આઇકો તેને પાણી આપતી અને દીવો સ્થિર પકડી રાખતી.

ઓરડો તૈયાર થયો ત્યારે મા હળવેથી તેમાં ઊતરી. હારુએ તેમની પથારી, સીવવાનો સામાન અને માટીની નાની કીટલી નીચે ઉતારી.

"મા, તમે અહીં છાનાંમાનાં રહેજો," તેણે કહ્યું. "આઇકો તમારા માટે ખાવાનું લાવશે."

વૃદ્ધ માએ તેના કપાળે ચુંબન કર્યું. "દીકરા, તેં મને સૌથી મોટી ભેટ આપી છે. મારું પૌત્ર મોટું થાય ત્યારે હું તેની પાસે રહી શકીશ."

મહિનાઓ વીત્યા. આઇકોનું પેટ વધુ ગોળ થયું. દરરોજ સાંજે તે ભોંય પર બેસતી અને પાટિયાંની તિરાડમાંથી સાસુને કહેતી કે આજે બાળકે શું કર્યું.

"આજે નાનકડું નાની માછલીની જેમ ગોળ ફર્યું."

"આજે હું ગાતી હતી ત્યારે નાનકડાએ લાત મારી."

નીચેથી દાદીમા ધીમેથી હસતાં અને પોતાની માએ તેમને ગાઈ સંભળાવેલાં જૂનાં હાલરડાં ગાતાં.

પછી એક પાનખરમાં રાજા સામે મોટી મુશ્કેલી આવી. પડોશી રાજાએ ધમકી સાથે એક કોયડો મોકલ્યો. "આ રહી લાકડાની એક લીસી લાકડી. મને કહો કે કયો છેડો ઝાડના મૂળની નજીક ઊગ્યો હતો. જો નહીં કહી શકો, તો તમારી જમીન મારી."

રાજાના હોશિયાર માણસોએ બધું અજમાવી જોયું. કોઈ કહી ન શક્યું.

હારુએ બજારમાં આ વાત સાંભળી. એ રાત્રે તેણે પાટિયાંમાંથી માને પૂછ્યું.

"એ તો સહેલું છે, મારા બચ્ચા," તેમણે કહ્યું. "લાકડીને હળવેથી સ્થિર પાણીમાં મૂક. મૂળવાળો છેડો ભારે હોય છે. તે થોડો વધુ નીચે ડૂબશે."

હારુ ઉતાવળે રાજમહેલ ગયો અને અજમાવી જોયું. લાકડી પાણીમાં નમી, મૂળવાળો છેડો નીચે. કોયડાનો જવાબ મળી ગયો.

"તને આ કોણે શીખવ્યું?" રાજાએ પૂછ્યું.

હારુએ ધબકતા હૈયે નીચે નમીને પ્રણામ કર્યા. "મારી માએ, મહારાજ. તે બોતેર વર્ષનાં છે. હું તેમને પહાડ પર છોડી ન શક્યો. તે મારા ઘરની નીચે એક ઓરડામાં રહે છે. કૃપા કરીને, તેમને બક્ષી દો."

રાજા ઘણી વાર સુધી ચૂપ રહ્યો. પછી ધીમેથી ઊભો થયો.

"હું મૂર્ખ હતો," તેણે કહ્યું. "સમજદારી ફક્ત જુવાન માથામાં જ નથી ઊગતી. આજથી વડીલો પોતાના પરિવાર સાથે જ રહેશે. તેમની સમજદારી એ જ આપણી સંપત્તિ છે."

એ રાત્રે દાદીમા પોતાના છુપા ઓરડામાંથી બહાર આવ્યાં અને હારુ તથા આઇકો સાથે તાપણા પાસે બેઠાં. "ઘરે સ્વાગત છે, નાનકડા. ઘરે સ્વાગત છે, તમને બંનેને," આઇકોએ હળવેથી કહ્યું. આઇકોએ વૃદ્ધ માનો કરચલીવાળો હાથ લઈને પોતાના પેટ પર મૂક્યો. એ કોમળ હથેળી નીચે બાળક હલ્યું.

દાદીમા જોરથી હસી પડ્યાં, અને બહાર પાનખરના પવને થોડાં લાલ પાંદડાં બારણા સાથે અફળાવ્યાં, જાણે અંદર આવીને તેમની સાથે બેસવા ટકોરા મારતાં હોય.

મારા નાનકડા, તારાં દાદા-દાદીની સમજદારી તારા કાનમાં રેડાવાની રાહ જુએ છે.

આગળની વાર્તા વાંચો →મિત્રતાનો પુલ

વિશ્વ માંથી વધુ

4 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 5–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: વિશ્વ પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

જાપાની લોકકથાઓ વડીલો વિશેના એક કઠોર જૂના નિયમની વાત કરે છે, જે 'ઉબાસુતે' દંતકથા તરીકે ઓળખાય છે, અને જાપાનના ઘણા પ્રદેશોમાં તેનાં પોતપોતાનાં રૂપ છે, જેમાં ઘણી વાર એવો કોયડો હોય છે જે ફક્ત દાદીમા જ ઉકેલી શકે. આ પુનઃકથન એ જ પ્રિય ઢાંચાને અનુસરે છે, પણ હૂંફ અને પરિવારની સાથે જ રહે છે. તેની ખાસ વાતો છે: મા ડાળખીઓ નાખે છે જેથી દીકરો ઘરનો રસ્તો શોધી શકે, ભોંય નીચેનો છુપો ઓરડો, અને આઇકો દરરોજ સાંજે પાટિયાંમાંથી આવનાર બાળકની વાતો કહે છે અને દાદીમા જવાબમાં હાલરડાં ગાય છે. તરતી લાકડીનો કોયડો એક સમજદાર નિયમ લઈ આવે છે. સગર્ભા વાચક માટે તે દાદા-દાદી અને નવા બાળકને આવકારવા તૈયાર સમજદારીનું સન્માન છે.

બાળક સાથે વિચારો

કોની જૂની, કોમળ સમજદારી હું મારા બાળકની નજીક રાખવા માગું છું? આજે એ સમજદારીને હું કેવી રીતે પાસે લાવી શકું?

સંકલ્પ: હું મારા બાળકને એકલી નથી ઊંચકતી. મારી પહેલાં આવેલાં સૌના હાથ મારા હાથ નીચે જોડાયેલા છે.

આશીર્વાદ: તમારી દાદીમાઓની, જાણીતી અને અજાણી, સમજદારી આજે તમને સ્થિર રાખે. તમારું નાનકડું તમારા શ્વાસમાં એ સહારો અનુભવે.

પાત્રો

હારુ
— એક દયાળુ યુવાન કઠિયારો જે માને પ્રેમ કરે છે.
હારુની મા
— એક સમજદાર દાદીમા જે હંમેશાં દીકરાનો વિચાર કરે છે.
આઇકો
— હારુની પત્ની, જે પહેલા બાળકની મા બનવાની છે.

બોધ

વડીલો પાસે એવી સમજદારી છે જેની આપણને સૌને જરૂર છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તારાં દાદા-દાદી, નાના-નાની તને પ્રેમ કરવા અને પોતાની સમજદારી આપવા રાહ જુએ છે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

હારુની માએ રસ્તા પર ડાળખીઓ કેમ નાખી?

સ્રોત: જાપાની લોક પરંપરા (ઉબાસુતે કથા)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 26મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • વિદુરના રસોડામાં કેળાની છાલ · દિવસ 182

    એ જ મૂલ્ય

    પરંપરા કહે છે કે કૃષ્ણે એક અભિમાની રાજકુમારના ભોજન કરતાં વિદુરના સાદા ઘર અને દિલથી ધરેલી ભેટને વધુ મૂલ્ય આપ્યું. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે જેવાં છીએ તેવાં જ પ્રેમ અને સ્વીકાર મળે એવો અનુભવ માને નિરાંત આપી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

છુપા ઓરડામાં રહેતાં દાદીમા વાર્તા શું શીખવે છે?

આ જાપાની વાર્તાની જેમ, અને જે ભારતીય ઘરોમાં દાદા-દાદીને ખજાનાની જેમ સાચવવામાં આવે છે તેની જેમ, પરંપરા કહે છે કે વડીલોની સમજદારી પરિવારની સાચી સંપત્તિ છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે પરિવારના વડીલોનો સાથ માને વધુ આત્મવિશ્વાસ અને નિરાંત આપી શકે છે.

છુપા ઓરડામાં રહેતાં દાદીમા ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 26 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો