Folk Tale · दिवस 113 · आठवडा 17
दुधातली साखर
पर्शियातले झरथुष्ट्री आपला पवित्र अग्नी घेऊन संजाणजवळ उतरतात. राजा जादी राणा दुधाने भरलेलं भांडं दाखवतात, जणू म्हणतात की जागा नाही.
गोष्टीचे तात्पर्य: नवे येणारे दुधातल्या साखरेसारखे घर गोड करू शकतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- जादी राणा, वृद्ध पुजारी
- मूळ ग्रंथ
- संजाणला पोहोचण्याची पारसी आख्यायिका, किस्सा-ए-संजान परंपरेशी जोडलेली
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 113 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 17 · ७ पैकी दिवस 1
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 17: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- दुधातली साखर
- मंत्र
- गायत्री मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
किस्सा-ए-संजान परंपरेतली दुधातल्या साखरेची ही पारसी गोष्ट, नवे येणारे आणि त्यांचं स्वागत करणारे एकमेकांचं आयुष्य कसं समृद्ध करतात याचं सुंदर चित्र म्हणून जपली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सांगतात की स्वागत झाल्याची आणि आपलेपणाची भावना खूप महत्त्वाची असते. नवं बाळही कुटुंबाला भरून टाकत नाही, तर अधिक गोड करतं.
आम्ही तुमच्या राज्यातून ओसंडून वाहणार नाही. आम्ही हळूच मिसळून जाऊ, आणि ते अधिक गोड करू.
एका सकाळी समुद्राच्या धुक्यातून काही होड्या बाहेर आल्या. ठिगळं लावलेल्या शिडांच्या लहान लाकडी होड्या. त्या गुजरातमधल्या संजाणजवळच्या वाळूच्या किनाऱ्याला लागल्या.
होडीतले लोक खूप थकले होते. ते खूप लांबचा प्रवास करून आले होते. ते पर्शियातले झरथुष्ट्री होते. आपल्या पद्धतीने प्रार्थना करण्याचं स्वातंत्र्य उरलं नाही, म्हणून त्यांनी आपली जुनी मायभूमी सोडली होती. अनेक वर्षं ते भटकत राहिले, आणि आता भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर नवं घर मिळेल अशी त्यांना आशा होती. त्यांच्याकडे फार काही सामान नव्हतं, पण एक मौल्यवान गोष्ट त्यांनी जिवापाड जपली होती: एक पवित्र अग्नी, जो ते आपल्या श्रद्धेचं प्रतीक म्हणून सतत तेवत ठेवत.
संजाणच्या आसपासच्या प्रदेशावर जादी राणा नावाचे राजा राज्य करत होते. आपल्या किनाऱ्यावर काही परके लोक उतरले आहेत हे कळताच त्यांनी त्यांच्या प्रमुखाला राजवाड्यात घेऊन येण्यासाठी दूत पाठवले.
तो प्रमुख एक वृद्ध पुजारी होते, एक दस्तूर. त्यांची दाढी लांब आणि पांढरी होती, आणि डोळे शांत, प्रेमळ होते. ते राजसभेत आले आणि नम्रपणे वाकून नमस्कार केला. राजा बराच वेळ त्यांच्याकडे पाहत राहिले. सभा माणसांनी भरली होती, पण कुणीच बोलत नव्हतं.
राजाला त्या परक्यांची भाषा येत नव्हती, आणि पुजाऱ्यांना राजाची भाषा येत नव्हती. म्हणून राजाने शब्दांशिवायच उत्तर द्यायचं ठरवलं.
त्यांनी एका सेवकाला बोलावलं. तो काठोकाठ दुधाने भरलेलं चांदीचं भांडं घेऊन आला. ते इतकं भरलं होतं की आणखी एक थेंब घातला तरी ते सांडलं असतं. राजाने आधी भांड्याकडे बोट दाखवलं, मग पुजाऱ्यांकडे, जणू म्हणत होते: माझं राज्य या भांड्यासारखं आहे. ते आधीच भरलेलं आहे. इथे आणखी कुणासाठी जागा नाही.
तो वृद्ध माणूस आता काय करतो हे पाहण्यासाठी सगळी सभा थांबून राहिली.
पुजाऱ्यांनी भांड्याकडे पाहिलं. मग राजाकडे पाहिलं. आणि ते हसले. त्यांनी कमरेच्या लहानशा पिशवीत हात घातला आणि चिमूटभर साखर काढली. अगदी हळुवारपणे त्यांनी ती साखर दुधात ढवळली.
साखर विरघळून गेली, आणि एकही थेंब सांडला नाही.
पुजाऱ्यांनी ते भांडं राजापुढे धरलं, जणू म्हणत होते: आम्ही या साखरेसारखे राहू. आम्ही तुमच्या राज्यातून ओसंडून वाहणार नाही. आम्ही हळूच मिसळून जाऊ, आणि ते अधिक गोड करू.
राजाने दुधाचा एक घोट घेतला. ते गोड होतं. त्यांच्या चेहऱ्यावर हळूहळू हसू पसरलं, आणि सगळी सभा कुजबुजत माना डोलवू लागली.
"हे शहाणे लोक आहेत," राजा म्हणाले. "त्यांना इथे राहू द्या."
पण त्यांनी काही गोष्टी मागितल्या. त्यांनी इथली भाषा, गुजराती, शिकावी. स्त्रियांनी इथल्या स्त्रियांसारखी साडी नेसावी. आणि आपल्या नव्या शेजाऱ्यांच्या चालीरीतींचा मान राखावा. पुजाऱ्यांनी आनंदाने होकार दिला. त्या बदल्यात राजाने त्यांना घरं बांधायला जमीन दिली आणि पवित्र अग्नी ठेवायला जागा दिली.
असे ते नवे लोक तिथेच राहिले. ते गुजराती शिकले आणि घरातही तीच बोलू लागले. स्त्रिया रंगीबेरंगी साड्या नेसू लागल्या. त्यांनी शेतं लावली, घरं बांधली आणि चांगले शेजारी झाले. त्यांचा पवित्र अग्नी एका नव्या मंदिरात नेण्यात आला, जिथे तो तेवत ठेवला गेला. लोक म्हणतात की त्याच अग्नीपासून आलेला अग्नी आजही, हजाराहून अधिक वर्षांनंतर, उदवाड्यात तेवत आहे.
कालांतराने या लोकांना पारसी म्हणू लागले, ते ज्या पार्स देशातून आले होते त्यावरून. त्यांनी आपल्या प्रार्थना आणि आपले सण जपले. पण दुधात साखर मिसळते तसे ते भारताचाही एक भाग झाले. शतकानुशतकं पारसी कुटुंबांनी शाळा आणि दवाखाने बांधले, दुकानं आणि व्यवसाय चालवले, आणि आजूबाजूच्या सगळ्यांना मोकळ्या हाताने मदत केली.
आजही पारसी लग्नांमध्ये आणि नवरोजच्या उत्सवात कुटुंबं ही जुनी गोष्ट आठवतात. कधी कधी जादी राणांच्या सभेतल्या त्या भांड्याची आठवण म्हणून थोडं गोड दूध किंवा एखादा गोड पदार्थ वाटला जातो, आणि चिमूटभर साखरेने एकही शब्द न बोलता प्रश्नाचं उत्तर कसं दिलं, हे आठवलं जातं.
आज रात्री ते काठोकाठ भरलेलं चांदीचं भांडं आठव, आणि दुधात हळूहळू विरघळणारी साखर. बाळा, तू येशील तेव्हा तू आपलं घर ओसंडू देणार नाहीस. तू ते अधिक गोड करशील.
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 4–8 वर्षांची मुले
स्रोत: लोक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
पारसी कुटुंबं फार पूर्वीपासून गुजरातच्या किनाऱ्यावरील संजाणला आपल्या पूर्वजांच्या आगमनाची गोष्ट सांगत आली आहेत; ही आठवण किस्सा-ए-संजान परंपरेशी जोडलेली आहे. यातला सर्वात लाडका भाग म्हणजे तिथले राजा जादी राणा यांच्याशी झालेला शब्दांविना संवाद: काठोकाठ भरलेलं दुधाचं भांडं, आणि एकही थेंब न सांडता त्यात ढवळलेली चिमूटभर साखर. अनेक स्थलांतराच्या गोष्टी प्रवासावर भर देतात; ही गोष्ट मात्र हळुवार मुत्सद्देगिरीच्या एका कृतीवर आणि इथल्या रीतींचा मान राखण्याच्या नव्या लोकांच्या वचनांवर उभी आहे. उदवाड्याशी जोडलेला पवित्र अग्नी आजही ही आठवण जिवंत ठेवतो. गरोदरपणात हे अशा नव्या पाहुण्याचं गोड चित्र आहे, जो मिसळून जातो आणि घर अधिक समृद्ध करतो.
बाळासोबत विचार करा
तुमचं कुटुंब बाळासाठी कशी जागा करेल असं तुम्हाला वाटतं? कोणत्या गोडव्याची तुम्ही सर्वात जास्त वाट पाहत आहात?
संकल्प: माझ्या आयुष्यात आणि मनात माझ्या बाळासाठी जागा आहे. आमचं घर अधिक गोड होत आहे.
आशीर्वाद: तुमच्या आयुष्यात येणारी प्रत्येक नवी व्यक्ती ते अधिक गोड करो, आणि तुमच्या घरात प्रेमासाठी नेहमी जागा असो.
पात्रे
- जादी राणा
- — शब्दांशिवाय उत्तर देणारे विचारी राजा.
- वृद्ध पुजारी
- — चिमूटभर साखरेने उत्तर देणारे शहाणे प्रमुख.
बोध
नवे येणारे दुधातल्या साखरेसारखे घर गोड करू शकतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, दुधातल्या साखरेसारखं तू आपलं कुटुंब आणखी गोड करशील.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
पुजाऱ्यांनी दुधाच्या भांड्यात काय घातलं, आणि का?
स्रोत: संजाणला पोहोचण्याची पारसी आख्यायिका, किस्सा-ए-संजान परंपरेशी जोडलेली
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 17व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
दुधातली साखर ही गोष्ट काय शिकवते?
किस्सा-ए-संजान परंपरेतली दुधातल्या साखरेची ही पारसी गोष्ट, नवे येणारे आणि त्यांचं स्वागत करणारे एकमेकांचं आयुष्य कसं समृद्ध करतात याचं सुंदर चित्र म्हणून जपली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सांगतात की स्वागत झाल्याची आणि आपलेपणाची भावना खूप महत्त्वाची असते. नवं बाळही कुटुंबाला भरून टाकत नाही, तर…
दुधातली साखर गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 17 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.