Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Mahabharata · दिवस 114 · आठवडा 17

भीम आणि छोटंसं बी

बलाढ्य भीमाला एका ऋषींच्या आश्रमातलं उंच चिंचेचं झाड फार आवडतं. ऋषी त्याला एक छोटंसं बी देतात, आणि भीम ते आपल्या सगळ्या ताकदीने लावतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: काही गोष्टी जबरदस्तीने नाही, तर हळुवार काळजी आणि संयमाने वाढतात.

या गोष्टीत

पात्रे
भीम, ऋषी
मूळ ग्रंथ
महाभारत
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 114 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 17 · ७ पैकी दिवस 2
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 17: बाळाची वाढ

परंपरेत भीमाच्या प्रचंड ताकदीसोबत अनेकदा हळुवारपणाचे धडे जोडलेले असतात, आणि ही गोष्ट दाखवते की सर्वात बलवान प्रेम जबरदस्ती करत नाही, तर रक्षण करतं. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सांगतात की प्रत्येक गोष्ट नियंत्रणात ठेवण्याचा हट्ट सोडल्याने काळजी कमी होऊ शकते, विशेषतः वाट पाहण्याच्या त्या लांब, शांत आठवड्यांत.

तुझं काम त्याला जबरदस्तीने वाढवण्याचं नव्हतं. फक्त त्याचं रक्षण करायचं, आणि वाट पाहायची.

भीमाने जंगलातल्या वाटेवरचा एक मोठा दगड उचलला आणि उशी फेकावी तसा बाजूला फेकून दिला.

पाच पांडव भावांमध्ये भीम सर्वात बलवान होता. तो पडलेलं झाड उचलू शकायचा. दम न लागता टेकडी चढून जायचा. आणि अख्ख्या राज्यात त्याच्याइतकी भूक कुणालाच नव्हती. वनवासाच्या वर्षांत सरपण हवं असलं की तो जाड फांद्या कडकन मोडून टाकायचा. "ताकदीने सगळं सुटतं," तो आपल्या मोठ्या, गडगडाटी हसण्यात म्हणायचा.

एका ऋतूत सगळे भाऊ एका प्रेमळ वृद्ध ऋषींच्या आश्रमात राहिले. त्यांची बाग फळझाडांनी भरलेली होती: आंबा, फणस, पेरू, आणि एक उंच, पसरलेली चिंच, जिच्या खाली बसणाऱ्या प्रत्येकाला गार सावली मिळायची.

भीम चिंचेखाली बसला आणि त्याने भरपूर आंबे खाल्ले. खाऊन झाल्यावर त्याने झाडाकडे वर पाहिलं.

"ऋषीजी," तो म्हणाला, "हे फार छान झाड आहे. तुम्ही ते इतकं उंच आणि मजबूत कसं वाढवलं?"

ऋषी हसले. त्यांनी कमरेच्या कापडी पिशवीत हात घातला आणि नखाएवढंही नसलेलं एक छोटंसं तपकिरी बी काढलं. त्यांनी ते भीमाच्या रुंद तळहातावर ठेवलं.

"असं," ते म्हणाले.

भीम हसला. "ही एवढीशी गोष्ट? मला तर ती जाणवतसुद्धा नाही."

"मग तू मला ते लावायला मदत कर," ऋषी म्हणाले. "तुझी मोठी ताकद वापर."

भीम ताडकन उठला. त्याने कुदळ घेतली आणि इतका खोल, इतका रुंद खड्डा खणला की त्यात एक म्हैस लपली असती. त्याने बी आत टाकलं, वरून माती ओढली आणि आपल्या मोठ्या पायांनी ती जोरजोरात दाबली.

"झालं!" तो अभिमानाने म्हणाला. "भीमाच्या ताकदीने लावलं!"

ऋषींनी हळूच मान हलवली. "मित्रा, इतकं खोल पुरलेलं बी प्रकाशापर्यंत पोहोचू शकत नाही. आणि इतकी घट्ट दाबलेली माती त्याच्या मुळाला श्वास घ्यायला जागाच ठेवत नाही."

भीमाचा चेहरा उतरला. "मग मी काय करू?"

"ते बाहेर काढ," ऋषी म्हणाले, "आणि या वेळी वेगळ्या प्रकारची ताकद वापर."

मग भीमाने खणलं, आता जपून, आणि ते छोटंसं बी सापडेपर्यंत खणत राहिला. त्याने ते तळहातावर धरलं आणि वाट पाहिली.

"फक्त तुझ्या बोटाएवढा खोल खड्डा कर," ऋषी म्हणाले. भीमाने केला. "त्यात बी हळूच ठेव." भीमाने ठेवलं, अगदी हळूच, त्याची मोठी बोटं थोडी थरथरत होती. "झोपलेल्या बाळावर पांघरूण घालावं तसं त्यावर हलकी माती घाल." भीमाने जमेल तितक्या हळुवारपणे बीवर माती भुरभुरली. "आता त्याला थोडं पाणी दे. पूर नको. फक्त एक घोट."

भीमाने एक लहानसा पेला पाणी ओतलं आणि ते मातीत जिरताना पाहिलं.

"एवढंच?"

"आता सर्वात कठीण भाग," ऋषी म्हणाले. "रोज तू त्याला थोडं पाणी द्यायचंस. आणि रोज वाट पाहायची."

भीमाला हे खरंच खूप कठीण गेलं. रोज सकाळी तो त्या जागी यायचा आणि त्याला फक्त उघडी माती दिसायची. आत काही होतंय का हे पाहण्यासाठी ते खणून काढावंसं त्याला वाटायचं. त्यावर अख्खी नदी ओतावीशी वाटायची. पण त्याला ऋषींचे शब्द आठवायचे. काही गोष्टी आपण जबरदस्ती केली नाही तरच छान वाढतात. रोज तो फक्त एक पेला पाणी द्यायचा, आणि वाट पाहायचा.

नवव्या दिवशी सकाळी भीम आश्रमात धावत आला, इतक्या मोठ्याने ओरडत की झाडांवरचे पक्षी उडून गेले.

"ऋषीजी! भावांनो! या, बघा!"

सगळे घाईघाईने बागेत गेले. तिथे मातीतून वर डोकावत होता एक छोटासा हिरवा अंकुर, दोन लहान पानांचा, नमस्कारासाठी उघडणाऱ्या हातांसारखा उलगडत.

भीम त्याच्याजवळ गुडघे टेकून बसला, त्याचे मोठे खांदे खाली वाकले होते. त्याने त्याला हात लावला नाही. तो फक्त पाहत राहिला.

"किती छोटा," तो हळूच म्हणाला. "आणि तरीही एवढी सगळी माती ढकलून तो स्वतःहून वर आला."

ऋषींनी त्याच्या खांद्यावर हात ठेवला. "आता तुला सर्वात मोठी ताकद कळली," ते म्हणाले. "ती उचलण्यात नाही, मोडण्यात नाही, ढकलण्यातही नाही. ती आतून थोडी थोडी वाढणारी शांत ताकद आहे. तुझं काम त्याला जबरदस्तीने वाढवण्याचं नव्हतं. फक्त त्याचं रक्षण करायचं, आणि वाट पाहायची. रक्षण करा, पोषण करा आणि वाट पाहा."

भीमाने आपल्या मोठ्या हातांकडे पाहिलं. मग त्या छोट्याशा अंकुराकडे. तो हसला, पण या वेळी हळुवार हसला. त्याला आता कळलं होतं: हळुवार हातच सर्वात बलवान हात असू शकतात.

तिथे राहिले तोपर्यंत भीमाने रोज त्या रोपाला पाणी घातलं. आणि म्हणतात, अनेक वर्षांनंतर तिथे एक मोठं चिंचेचं झाड उभं होतं, जे जाणाऱ्या-येणाऱ्या प्रत्येक वाटसरूला गार सावली द्यायचं.

आज रात्री आश्रमाच्या बागेत दोन छोटी पानं उघडली आहेत, आणि जंगलातले सर्वात मोठे, सर्वात हळुवार हात त्यांचं रक्षण करत आहेत. बाळा, तूही तुझ्या स्वतःच्या शांत ताकदीने वाढत आहेस, आणि तुझं रक्षण करण्यासाठी मजबूत हात वाट पाहत आहेत.

पुढची गोष्ट वाचा →भीम आणि वादळी रात्र

महाभारत मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: महाभारत · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

भीमाचे नम्रतेचे धडे महाभारताच्या अनेक प्रसंगांत दिसतात, आणि ही हळुवार गोष्ट महाकाव्याच्या एखाद्या ठरावीक अध्यायाऐवजी त्या व्यापक पुनर्कथन परंपरेतली आहे. आपल्यापेक्षा बलवान प्रतिस्पर्ध्याला भेटण्याऐवजी सर्वात बलवान पांडव इथे एका चिंचेच्या बीला भेटतो. त्याचा पहिला प्रयत्न — म्हैस मावेल असा खड्डा, घट्ट दाबलेली माती — शिकवतो की जबरदस्ती ज्याला मदत करायची त्यालाच गुदमरवू शकते; आणि दुसरा, बोटाएवढा खोल आणि पांघरुणासारखा झाकलेला, हळुवारपणा आणि वाट पाहणं शिकवतो. स्वतःहून वर येणारा छोटासा अंकुर हे आतून होणाऱ्या वाढीचं शांत चित्र आहे. होणाऱ्या आईसाठी हे एक दिलासा देणारं चित्र आहे: ती रक्षण करते आणि वाट पाहते, आणि छोटासा जीव स्वतःहून वाढत राहतो.

बाळासोबत विचार करा

सध्या तुमच्या आयुष्यात कुठे जबरदस्तीपेक्षा हळुवारपणाने जास्त साध्य होऊ शकेल?

संकल्प: माझा हळुवारपणा हीच माझी ताकद आहे, आणि मी माझ्या बाळाला शांत, स्थिर मायेने जपते.

आशीर्वाद: तुमचं मन शांत राहो, तुमचा प्रवास आनंदाचा होवो, आणि तुमच्या बाळाला सुंदर गुणांचा आशीर्वाद लाभो.

पात्रे

भीम
— सर्वात बलवान पांडव, ज्याला हळुवारपणाची ताकद कळते.
ऋषी
— एका छोट्याशा बीने शिकवणारे शहाणे माळी.

बोध

काही गोष्टी जबरदस्तीने नाही, तर हळुवार काळजी आणि संयमाने वाढतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या छोट्या बीजा, मी तुला हळुवार जपते आहे, आणि तू रोज थोडा थोडा वाढतो आहेस.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

छोट्याशा बीला झाड होण्यासाठी काय लागतं?

स्रोत: महाभारत परंपरेतील पुनर्कथन (भीमाचे नम्रतेचे धडे)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 17व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

भीम आणि छोटंसं बी ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरेत भीमाच्या प्रचंड ताकदीसोबत अनेकदा हळुवारपणाचे धडे जोडलेले असतात, आणि ही गोष्ट दाखवते की सर्वात बलवान प्रेम जबरदस्ती करत नाही, तर रक्षण करतं. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सांगतात की प्रत्येक गोष्ट नियंत्रणात ठेवण्याचा हट्ट सोडल्याने काळजी कमी होऊ शकते, विशेषतः वाट पाहण्याच्या त्या लांब, शांत…

भीम आणि छोटंसं बी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 17 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा