Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Mahabharata · दिवस 119 · आठवडा 17

युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक व्यापारी

राजा युधिष्ठिर वेश बदलून बाजारात फिरतात. एक कापड व्यापारी जादाचे चांदीचे नाणे परत करण्यासाठी एका शेतकऱ्यामागे धावतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: कोणी पाहत नसतानाही प्रामाणिकपणा मन हलके ठेवतो.

या गोष्टीत

पात्रे
देवदत्त, युधिष्ठिर, तरुण शेतकरी
मूळ ग्रंथ
महाभारत
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 119 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 17 · ७ पैकी दिवस 7
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 17: बाळाची वाढ

महाभारतात युधिष्ठिर धर्मराज म्हणून आठवले जातात, सत्याला वाहिलेले राजा, आणि ही कथा सामान्य माणसांच्या रोजच्या प्रामाणिकपणाचा सन्मान करते. आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की आपल्या मूल्यांनुसार जगल्याने मनाला शांती मिळते, आणि ती झोपेत सोबत नेण्यासारखी हळुवार गोष्ट आहे.

रात्री मी झोपतो तेव्हा माझे मन या सुती कापडासारखे हलके असावे, असे मला वाटते.

"थांबा, भाऊ!" एक बारीकसा कापड व्यापारी इंद्रप्रस्थाच्या बाजारातून धावत सुटला, एका फळवाल्याला, मातीच्या मडक्यांच्या एका गाडीला आणि एका पेंगुळलेल्या गायीला चुकवत.

साध्या शालीतल्या एका माणसाने त्याला जाताना पाहिले. ते होते राजा युधिष्ठिर. पहाटे साधे कपडे घालून बाजारातून फिरायला त्यांना आवडायचे, म्हणजे कोणी त्यांना ओळखू नये. आपले लोक खरोखर कसे जगतात हे त्यांना पाहायचे होते आणि ते खरोखर काय बोलतात हे ऐकायचे होते.

काही मिनिटांपूर्वी ते त्या व्यापाऱ्याच्या लहानशा दुकानाजवळ थांबले होते. व्यापाऱ्याचे नाव होते देवदत्त. त्याच्याकडे सुती कापडाचे फक्त काही तागे होते, मऊ भगव्या, पानांसारख्या हिरव्या आणि आकाशी निळ्या रंगात रंगवलेले, पण प्रत्येक तागा नीट घडी करून ठेवलेला होता, आणि तो प्रत्येक गिऱ्हाईकाचे प्रेमाने स्वागत करायचा.

एक तरुण शेतकरी आपल्या पत्नीसाठी कापड घ्यायला आला होता, जी त्यांच्या पहिल्या बाळाची वाट पाहत होती. त्याने आकाशी निळ्या सुती कापडाचा एक मऊ तुकडा निवडला, नाणी मोजली, ती देवदत्ताच्या हातात ठेवली आणि आनंदाने घाईघाईने निघून गेला.

देवदत्त नाणी ठेवू लागला होता. मग तो थांबला. त्याने पुन्हा मोजली. त्याचा चेहरा बदलला. आणि तो धावत सुटला.

युधिष्ठिर थोड्या अंतराने त्याच्या मागे गेले. बाजाराच्या टोकाला देवदत्ताने शेतकऱ्याला गाठले.

"थांबा, भाऊ!" तो धापा टाकत म्हणाला. "तुम्ही मला जास्त पैसे दिलेत. एका ऐवजी चांदीची दोन नाणी. हे घ्या." त्याने जादाचे नाणे पुन्हा शेतकऱ्याच्या तळहातावर ठेवले.

शेतकरी पाहतच राहिला. "माझ्या तर हे कधी लक्षातही आले नसते."

"पण माझ्या लक्षात आले," देवदत्त म्हणाला. "आणि तेवढे पुरे."

शेतकरी आश्चर्याने हसला, त्याने पुन्हा पुन्हा आभार मानले, आणि ते नाणे घट्ट धरून तो पुढे गेला. त्या नाण्यात अनेक दिवसांचे तांदूळ आणि डाळ येणार होती.

देवदत्त आपल्या दुकानाकडे परत आला, तेव्हा साध्या शालीतला तो माणूस तिथे वाट पाहत होता.

"एका नाण्यासाठी केवढी धाव घेतलीत," युधिष्ठिर म्हणाले. "तुम्हाला ते मोजताना कोणी पाहिले नव्हते. तुम्ही ते ठेवून घेऊ शकला असता, आणि जगात कोणालाही कळले नसते."

भगव्या कापडाचा तागा घडी करताना देवदत्त हसला. "महाराज, मला तर कळले असते. रात्री मी झोपतो तेव्हा माझे मन या सुती कापडासारखे हलके असावे, असे मला वाटते. मी ते नाणे ठेवले असते, तर ते माझ्या छातीवर दगडासारखे बसून राहिले असते."

तो पुढे म्हणाला, "माझ्या वडिलांनी मला शिकवले की व्यापारी फक्त कापड विकत नाही. तो विश्वासही विकतो. लोकांचा माझ्यावर विश्वास असला, तर ते परत येतात. त्यांची मुले परत येतात. विश्वास एका नाण्यापेक्षा, किंवा शंभर नाण्यांपेक्षाही मोलाचा आहे."

युधिष्ठिर गप्प राहिले. नेहमी खरे बोलण्यासाठी ते साऱ्या देशात प्रसिद्ध होते. तरीही इथे, बाजारातल्या एका लहानशा दुकानात, त्यांना असा माणूस भेटला होता जो कोणत्याही प्रसिद्धीशिवाय खरेपणाने जगत होता.

"तुमचा धंदा चांगला चालतो का?" त्यांनी विचारले.

"लहान, पण स्थिर," देवदत्त म्हणाला. "काही दिवस मंद जातात. पण चांगले नाव सावली देणाऱ्या झाडासारखे हळूहळू वाढते. त्याची घाई करता येत नाही, पण एकदा ते वाढले की अनेक वर्षे सावली देते."

दुसऱ्या दिवशी एक राजदूत दुकानावर आला. देवदत्ताला राजवाड्यात नेले गेले, आणि सिंहासनावर बसलेला तोच साध्या शालीतला माणूस पाहून त्याचे डोळे विस्फारले.

"घाबरू नका," युधिष्ठिर हसत म्हणाले. "काल तुम्ही मला काहीतरी शिकवले. राजा प्रामाणिकपणाबद्दल कायदे करू शकतो. पण आपल्याला कोणी पाहत नसताना आपण जे करतो, त्यातच प्रामाणिकपणा राहतो. आणि तो खरोखर तुमच्यासारख्या माणसांमध्ये राहतो."

राजाने देवदत्ताला राजघराण्यासाठी कापड पुरवायला सांगितले. त्याहीपेक्षा, महिन्यातून एकदा येऊन राजवाड्यातल्या तरुण कारकुनांना प्रामाणिक हिशेब कसा ठेवायचा हे शिकवायलाही सांगितले.

देवदत्ताने नमस्कार केला. "आनंदाने, महाराज. पण मी माझे लहानसे दुकानही चालू ठेवीन. शेतकऱ्यांना आणि आयांना अजूनही त्यांचे मऊ सुती कापड लागते."

युधिष्ठिर हसले. "अर्थातच. म्हणूनच तर माझा तुमच्यावर विश्वास आहे."

म्हणून ते लहानसे दुकान बाजारात आपल्या जागीच राहिले, भगव्या, हिरव्या आणि निळ्या कापडाच्या नीटनेटक्या तागांसह. लोक म्हणायचे की कधी तुम्ही देवदत्ताला जास्त पैसे दिले, तर तुम्ही फार दूर जाण्याआधीच त्याची हाक ऐकू येईल, "थांबा, भाऊ!" आणि ते हसायचे, कारण असा माणूस असलेला बाजार सगळ्यांनाच अधिक प्रेमळ वाटायचा.

कुठेतरी एक बाळ प्रामाणिक नाण्यांनी घेतलेल्या आकाशी निळ्या सुती कापडात गुंडाळून झोपले आहे. छोट्या बाळा, तुझे मन नेहमी त्या मऊ कापडासारखे हलके राहो.

पुढची गोष्ट वाचा →युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक उत्तर

महाभारत मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: महाभारत · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

पांडवांमधले ज्येष्ठ युधिष्ठिर भारतीय परंपरेत धर्मराज म्हणून आठवले जातात, सत्याला वाहिलेले राजा, आणि इंद्रप्रस्थ हे पांडवांनी वसवलेले आणि राज्य केलेले नगर होते. ही कथा महाकाव्यातला प्रसंग नसून महाभारत परंपरेच्या भावनेतले पुनर्कथन आहे. तिचे नावीन्य असे की प्रामाणिकपणाचा नायक राजा नसून बाजारातला एक कापड विक्रेता, देवदत्त, आहे, जो आपल्या गर्भवती पत्नीसाठी आकाशी निळे सुती कापड घेणाऱ्या एका तरुण शेतकऱ्याला फक्त एक जादाचे नाणे परत करण्यासाठी त्याच्या मागे धावतो. चांगले नाव झाडासारखे हळूहळू वाढते आणि वर्षानुवर्षे सावली देते, हे त्याचे वाक्य वाचकाच्या मनात राहते. गर्भारपणात, कुटुंबाला पुढच्या पिढीला द्यावीशी वाटणाऱ्या शांत मूल्यांबद्दलची ही एक हळुवार कथा आहे.

बाळासोबत विचार करा

कोणालाही कळले नसते तरीही मी प्रामाणिकपणा कधी निवडला, आणि त्यानंतर माझ्या मनाला कसे वाटले?

संकल्प: मी प्रामाणिक, सौम्य मनाने जगते, आणि त्यातून मला शांती मिळते.

आशीर्वाद: तुझे मन शांत राहो, तुझा प्रवास आनंदाचा होवो, आणि तुझे बाळ सुंदर गुणांनी भरलेले होवो.

पात्रे

देवदत्त
— हलक्या मनाचा एक प्रामाणिक व्यापारी.
युधिष्ठिर
— आपल्याच लोकांकडून शिकणारा राजा.
तरुण शेतकरी
— तो आपल्या गर्भवती पत्नीसाठी आकाशी निळे कापड घेतो.

बोध

कोणी पाहत नसतानाही प्रामाणिकपणा मन हलके ठेवतो.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या छोट्या बाळा, तुझे मन नेहमी मऊ सुती कापडासारखे हलके आणि प्रामाणिक राहो.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

कोणी पाहिले नसतानाही देवदत्ताने नाणे परत का दिले?

स्रोत: इंद्रप्रस्थात घडणारी पुनर्कथित गोष्ट, महाभारत परंपरा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 17व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • सूर्यकिरणांत विसावलेले योद्धा · दिवस 232

    अशीच गोष्ट

    महाभारताच्या शांतिपर्वात भीष्मांनी युधिष्ठिराला दिलेल्या शिकवणी आहेत, आणि परंपरा त्यांच्या शांततेत विश्वासाने सोडून देण्याचा धडा पाहते. गरोदरपणाचे शेवटचे आठवडे अनेकदा आई-बाबांकडून, जे त्यांच्या हातात नाही त्याची वाट पाहण्याची अपेक्षा करतात. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की सावकाश श्वास आणि अनिश्चितता स्वीकारल्याने काळजीचे विचार हलके होऊ शकतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक व्यापारी ही गोष्ट काय शिकवते?

महाभारतात युधिष्ठिर धर्मराज म्हणून आठवले जातात, सत्याला वाहिलेले राजा, आणि ही कथा सामान्य माणसांच्या रोजच्या प्रामाणिकपणाचा सन्मान करते. आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की आपल्या मूल्यांनुसार जगल्याने मनाला शांती मिळते, आणि ती झोपेत सोबत नेण्यासारखी हळुवार गोष्ट आहे.

युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक व्यापारी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 17 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा