Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Panchatantra · दिवस 210 · आठवडा 30

समुद्राकडे मागणारी टिटवी

दोन छोट्या टिटव्यांना कळतं की मोठ्या भरतीने त्यांची अंडी वाहून नेली आहेत. धाडसी बायको ठरवते की समुद्राकडे ती परत मागायची, गरज पडली तर थेंबाथेंबाने.

गोष्टीचे तात्पर्य: धैर्य आणि एकजुटीने सगळ्यात छोटे जीवसुद्धा मोठ्या गोष्टी करू शकतात.

या गोष्टीत

पात्रे
आई टिटवी, बाबा टिटवा, समुद्र
मूळ ग्रंथ
पंचतंत्र
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 210 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 30 · ७ पैकी दिवस 7
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 30: बाळाची वाढ

पंचतंत्रात ही गोष्ट दाखवते की एका छोट्या जिवाचं स्थिर प्रेम संपूर्ण समाजाला तिच्याभोवती कसं गोळा करू शकतं. गरोदरपणात इतरांचा आधार आहे ही भावना आईला अधिक शांत आणि कमी एकटं वाटायला मदत करू शकते.

मग मी समुद्रालाच ती परत द्यायला सांगेन.

टी-टी-टी! संध्याकाळची भरती आत-बाहेर सरकत असताना एक छोटी तपकिरी टिटवी आपल्या बारीक पायांनी ओल्या वाळूवरून धावत आपल्या नवऱ्याला हाक मारत होती.

ही पंचतंत्रातली गोष्ट आहे.

समुद्राच्या एका शांत किनाऱ्यावर, जिथे समुद्र बुटक्या वाळूच्या टेकड्यांच्या रांगेला भेटायचा, तिथे टिटव्यांचं एक जोडपं राहायचं — नवरा आणि बायको. हे असे पक्षी होते, ज्यांच्याकडे फारसं लक्षही जात नाही: तपकिरी आणि पांढरे, वाळूत टोचायला लांब चोची आणि चपळ छोटे पाय. ते दिवसभर लाटांच्या कडेमागे धावत छोटे छोटे जीव पकडायचे, आणि रात्री टेकड्यांवरच्या गवतात एकमेकांना बिलगून झोपायचे.

एका वसंतात बायको म्हणाली, "वेळ आली आहे. मी आपली अंडी घालणार आहे."

तिने सुक्या शेवाळाच्या रेषेच्या अगदी वर, वाळूतला एक खड्डा निवडला. "इथे," ती म्हणाली. "इथे उबदार आहे, आणि गवत त्यांना लपवेल."

नवऱ्याने पाण्याकडे पाहिलं. "हे समुद्राच्या खूप जवळ आहे," तो प्रेमाने म्हणाला. "समुद्र मोठा आहे. तो खूप वर आला तर?"

"समुद्राला स्वतःची कामं आहेत," बायको म्हणाली. "तो आपल्या छोट्या अंड्यांना त्रास देणार नाही."

म्हणून तिने त्या खड्ड्यात चार ठिपकेदार अंडी घातली आणि त्यांच्यावर बसली. रोज ती तिथे बसून त्यांना ऊब द्यायची. रोज तिचा नवरा तिच्यासाठी अन्न आणायचा. संध्याकाळी ते लवकरच वाळूवर आपल्या शेजारी धावणाऱ्या पिल्लांबद्दल हळूहळू बोलायचे.

पण एका रात्री वारा फिरला. गोल, तेजस्वी, मोठा चंद्र उगवला, आणि वर्षभरात कधी आली नव्हती इतकी मोठी भरती आली. एकामागून एक लाटा किनाऱ्यावर चढल्या, शेवाळाच्या रेषेवरून, टेकड्यांवरच्या गवतात शिरल्या. टिटव्या घाबरून ओरडत उडाल्या. पाणी मागे ओसरलं, तेव्हा तो खड्डा गुळगुळीत आणि रिकामा होता. अंडी वाहून गेली होती.

बायको ओल्या वाळूवर अगदी स्तब्ध उभी राहिली.

"मला वाईट वाटतं," तिचा नवरा हळूच म्हणाला. "खूप वाईट वाटतं."

काही वेळ ती काहीच बोलली नाही. मग तिने मान उचलली.

"समुद्राने आपली अंडी नेली," ती म्हणाली. "मग मी समुद्रालाच ती परत द्यायला सांगेन. आणि त्याने ऐकलं नाही, तर मी तो रिकामा करीन, एकेक चोचभर करत."

तिचा नवरा हसला नाही. तो तिला ओळखत होता. तो फक्त म्हणाला, "मग मी तुला मदत करीन."

आणि मग त्या दोन छोट्या पक्ष्यांनी सुरुवात केली. ते पाण्याच्या कडेला धावले, चोचीत पाणी भरलं, टेकड्यांवर उडाले आणि ते थेंब सुक्या वाळूवर सोडले. मग अजून आणायला परत धावले. पुन्हा पुन्हा, सकाळभर, आणि गरम दुपारभर.

उथळ पाण्यात उभा असलेला एक बगळा त्यांना पाहत होता. "तुम्ही काय करत आहात?" त्याने विचारलं.

"आम्ही समुद्र रिकामा करत आहोत," बायको म्हणाली, "आमची अंडी शोधण्यासाठी."

बगळ्याने आभाळापर्यंत पसरलेल्या अथांग करड्या पाण्याकडे पाहिलं. त्याने त्या दोन छोट्या पक्ष्यांकडे पाहिलं. मग हसण्याऐवजी त्याने आपली लांब चोच लाटांमध्ये बुडवली आणि त्यांच्या शेजारी टेकड्यांकडे उडाला.

लवकरच एक सारस आला, मग कुरवांचा एक थवा, मग नारळाच्या झाडांवरचे पोपट, आणि कोळीवाड्यातले कावळे. किनाऱ्यावर पक्ष्यापक्ष्यांत बातमी पसरली: एका आईची अंडी हरवली आहेत, आणि आपण तिला मदत करतो आहोत. संध्याकाळपर्यंत किनाऱ्यावरचं आभाळ पंखांनी भरून गेलं, आणि प्रत्येक पंख समुद्राचे काही थेंब वाहून नेत होता.

बातमी अजून उंच उडाली, थेट पक्ष्यांचा महान राजा, गरुड, याच्यापर्यंत. सगळ्यात छोटे हार मानत नाहीत, तेव्हा इतरांना स्वस्थ बसवत नाही. गरुडाने ऐकलं, आणि त्याचे सोनेरी डोळे मऊ झाले.

"माझ्या प्रजेतले सगळ्यात छोटे जीव हार मानत नाहीत," तो म्हणाला, "तेव्हा मी स्वस्थ बसू शकत नाही."

तो ज्यांची सेवा करायचा, त्या भगवान विष्णूंकडे गेला आणि त्यांना सगळं सांगितलं. विष्णू हसले आणि त्यांनी समुद्राशी काही शांत शब्द बोलले.

त्या रात्री ओहोटी कुणालाही आठवत नाही इतकी दूर गेली. आणि ती पुन्हा हळू, हळुवारपणे आत आली, तेव्हा तिने चार ठिपकेदार अंडी आणली आणि रिकाम्या खड्ड्याच्या अगदी शेजारी, एकालाही तडा न जाता, वाळूवर ठेवली.

टिटव्या धावत त्यांच्याकडे गेल्या. बायकोने प्रत्येक अंड्याला चोचीने स्पर्श केला. एक, दोन, तीन, चार.

या वेळी त्यांनी टेकड्यांवर उंच, जिथे फक्त वारा पोहोचू शकतो, तिथे घरटं केलं. बाकीचे पक्षी थकून पण आनंदाने घरी गेले. आणि काही आठवड्यांनी चार छोटी पिल्लं डुलत डुलत अंड्यांतून बाहेर आली आणि चिवचिवत आपल्या आई-वडिलांमागून पाण्याच्या कडेपर्यंत गेली.

टी-टी-टी, थंड ओल्या वाळूवर त्यांच्यापुढे धावत आईने हाक मारली, आणि चार छोट्या आवाजांनी तिला उत्तर दिलं.

बाळा, समुद्र हलवण्यासाठी कोणतंच प्रेम छोटं नसतं, आणि कितीतरी पंख आताच तुझ्याभोवती जमले आहेत.

पुढची गोष्ट वाचा →चंद्रासाठी बोललेला ससा

पंचतंत्र मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: पंचतंत्र, खंड 1 · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

समुद्र रिकामा करण्याची शपथ घेणारी टिटवी (टिट्टिभ) पंचतंत्राच्या पहिल्या तंत्रात, मित्रभेदात, येते, जिथे सगळ्यात छोट्या जिवांनाही कमी लेखू नये, असा धडा म्हणून ती सांगितली जाते. पंचतंत्रातल्या ज्या थोड्या कथांमध्ये देव हस्तक्षेप करतात, त्यांपैकी ही एक आहे — गरुड ही विनंती विष्णूंपर्यंत नेतो. हे कथन तिच्या कडा मऊ करून तिला समाजाची गोष्ट बनवतं: नवरा हसत नाही तर मदत करतो, आणि मग बगळा, सारस, कुरव, पोपट आणि कावळे आभाळ पंखांनी भरून टाकतात, पक्ष्यांच्या राजालाही स्वस्थ बसवत नाही इतकं. भरतीवर तडा न गेलेली चार अंडी परत येतात. होणाऱ्या आईसाठी, हार न मानणाऱ्या पालकाच्या प्रेमाची ही एक आशादायी, कोमल गोष्ट आहे.

बाळासोबत विचार करा

तुमच्या आयुष्यातले बगळे, सारस आणि कुरव कोण आहेत — जे न हसता तुमच्यासोबत सामील होतील?

संकल्प: माझं प्रेम स्थिर आहे, आणि मी एकटी नाही. मदत माझ्याभोवती गोळा होते.

आशीर्वाद: तुमचं प्रेम समुद्र हलवण्याइतकं बलवान असो, आणि गरज असेल तेव्हा कितीतरी पंख तुमच्याभोवती गोळा होवोत.

पात्रे

आई टिटवी
— छोटी पण धाडसी, ती कधीच हार मानत नाही.
बाबा टिटवा
— तो हसत नाही, तर तिला मदत करतो.
समुद्र
— प्रचंड, तरीही तो छोट्या पक्ष्यांचं ऐकतो.

बोध

धैर्य आणि एकजुटीने सगळ्यात छोटे जीवसुद्धा मोठ्या गोष्टी करू शकतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तुझ्या आईचं प्रेम धीराचं आणि धाडसी आहे, आणि ते नेहमी तुझी काळजी घेईल.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

टिटवीने काय करायचं ठरवलं?

स्रोत: पंचतंत्र, तंत्र पहिले (मित्रभेद)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी हलका गर्भावस्था योग करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 30व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • दुधाच्या वाटीवरची जाईची पाकळी · दिवस 209

    तेच मूल्य

    परंपरा सांगते की मुलतानमध्ये गुरु नानकांनी भरलेल्या दुधाच्या वाटीला जाईच्या पाकळीने उत्तर दिले, आणि स्पर्धेऐवजी नम्रता आणि मैत्री दाखवली. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की नव्या किंवा ताणाच्या परिस्थितीला हळुवारपणे सामोरे गेल्याने आईला अधिक निवांत वाटू शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

समुद्राकडे मागणारी टिटवी ही गोष्ट काय शिकवते?

पंचतंत्रात ही गोष्ट दाखवते की एका छोट्या जिवाचं स्थिर प्रेम संपूर्ण समाजाला तिच्याभोवती कसं गोळा करू शकतं. गरोदरपणात इतरांचा आधार आहे ही भावना आईला अधिक शांत आणि कमी एकटं वाटायला मदत करू शकते.

समुद्राकडे मागणारी टिटवी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 30 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा