Ramayana · दिवस 205 · आठवडा 30
हनुमान आणि मोत्यांचा हार
रामाच्या राज्याभिषेकाच्या वेळी सीता हनुमानाला आपला मौल्यवान मोत्यांचा हार देते. हनुमान प्रत्येक मोती पाहतो, त्यात राम आणि सीता आहेत का हे शोधत.
गोष्टीचे तात्पर्य: हृदयातलं प्रेम कोणत्याही रत्नापेक्षा मौल्यवान आहे.
या गोष्टीत
- पात्रे
- हनुमान, सीता, राम, लक्ष्मण
- मूळ ग्रंथ
- रामायण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 205 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 30 · ७ पैकी दिवस 2
- तिमाही
- तिमाही 3
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 30: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- हनुमान आणि मोत्यांचा हार
- मंत्र
- ॐ
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की हनुमानाने प्रत्येक रत्नापेक्षा प्रेमाला जास्त मोल दिलं, आणि राम-सीतेला आपल्या हृदयात वाहून नेलं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की वस्तूंपेक्षा प्रेमळ नात्यांवर लक्ष केंद्रित केल्याने आईला समाधान वाटू शकतं.
मी आधीच जगातला सगळ्यात मौल्यवान खजिना माझ्यासोबत वाहून नेतो.
अयोध्येच्या भव्य सभागृहातल्या प्रत्येक खांबावर मोगऱ्याच्या आणि झेंडूच्या माळा लटकत होत्या. वनातल्या दीर्घ वर्षांनंतर राम आणि सीता अखेर घरी परतले होते, आणि आज रामाच्या राज्याभिषेकाचा दिवस होता.
सभागृह प्रकाशाने आणि संगीताने भरलं होतं. दूरदूरहून राजे आणि ऋषी आले होते. सोनेरी सिंहासनावर राम आणि सीता शेजारी शेजारी, शांत आणि हसतमुख बसले होते.
त्यांना मदत केलेल्या मित्रांना एकेक करून भेटी घ्यायला पुढे बोलावलं गेलं. वानरराज सुग्रीवाला सुंदर वस्त्रं मिळाली. बिभीषणाला रत्नांचा मुकुट मिळाला. शहाण्या म्हाताऱ्या अस्वल जांबुवंताला त्याच्या थकलेल्या खांद्यांसाठी एक मऊ शाल मिळाली. प्रत्येकाचे आभार मानले गेले, आणि प्रत्येक जण आनंदी होता.
सगळ्यात शेवटी हनुमान आला. तो सगळ्यात मोठा वीर असूनही वीरासारखा ऐटीत पुढे आला नाही. तो शांतपणे आला आणि हात जोडून सिंहासनाच्या पायाशी गुडघे टेकून बसला, त्याचे डोळे रामाच्या चेहऱ्यावर, जणू जगात दुसरं काहीच अस्तित्वात नव्हतं.
सीतेने त्याच्याकडे खूप प्रेमाने पाहिलं. तिला शोधण्यासाठी हनुमानाने समुद्र ओलांडून झेप घेतली होती. तिला आशेची सगळ्यात जास्त गरज होती, तेव्हा त्याने तिला रामाची अंगठी आणून दिली होती. तिला त्याला काहीतरी खूप खास द्यायचं होतं.
तिने आपल्या गळ्यातला हार काढला. तो मोठ्या, निर्दोष मोत्यांचा होता, प्रत्येक मोती गोल, पांढरा आणि छोट्या चंद्रासारखा चमकणारा. तिच्याकडची ती सगळ्यात सुंदर वस्तू होती.
"हनुमाना," हार पुढे करत ती म्हणाली, "हा तुझ्यासाठी, माझ्या मनापासूनच्या आभारांसह."
सगळीकडे शांतता पसरली. प्रत्येक जण त्या चमकत्या मोत्यांचं कौतुक करत होता.
हनुमानाने मान झुकवली आणि दोन्ही हातांनी हार घेतला. "धन्यवाद, माते," तो म्हणाला.
मग तो तिथेच पायऱ्यांवर बसला, हार चेहऱ्याजवळ धरला, आणि प्रत्येक मोती अगदी बारकाईने पाहू लागला. त्याने पहिला मोती इकडे-तिकडे फिरवून पाहिला. उजेडासमोर धरला. आत काय आहे ते पाहत असल्यासारखा त्याने तो हलकेच दातांनीही चावून पाहिला. मग तो बाजूला ठेवला आणि पुढचा उचलला.
काही दरबारी कुजबुजू लागले. "हा काय करतोय?" एक जण म्हणाला. "ते मोती किती मौल्यवान आहेत, हे त्याला माहीत नाही का?" दुसरा म्हणाला. काही जण हाताआड हसले.
लक्ष्मणाने प्रेमाने खाली वाकून विचारलं, "हनुमाना, मित्रा, सीतेच्या मोत्यांमध्ये तू काय शोधतो आहेस?"
हनुमानाने वर पाहिलं. त्याचा चेहरा एखाद्या मुलासारखा साधा आणि प्रामाणिक होता.
"मी राम आणि सीतेला शोधतो आहे," तो म्हणाला. "जे खरंच माझ्यासाठी मौल्यवान आहे, त्यात राम आणि सीता असतात. म्हणून प्रत्येक मोत्यात ते आहेत का, हे मी शोधतो आहे. ते नसतील, तर मोत्याचा मला काय उपयोग?"
कुजबुज थांबली. एक दरबारी जरा थट्टेने म्हणाला, "पण हनुमाना, राम आणि सीता मोत्यांच्या आत नाहीत. मग ते तुझ्या आत आहेत का?"
झोपलेल्या बाळावर आई जशी हात ठेवते, तसा हनुमानाने अलगद आपल्या छातीवर हात ठेवला.
"ते इथे आहेत," तो म्हणाला. "माझ्या हृदयात. मी त्यांना पहिल्यांदा भेटलो त्या दिवसापासून ते इथे आहेत. मी समुद्र ओलांडला, तेव्हा ते इथे होते. मी थकलो होतो, तेव्हा ते इथे होते. मी डोळे मिटतो, तेव्हा मला ते दिसतात. आपण ज्यांच्यावर प्रेम करतो, ते आपण जिथे जाऊ तिथे आपल्या हृदयात राहतात."
अनेक घरांतल्या चित्रांमध्ये या क्षणी हनुमान आपलं हृदय उघडून आत बसलेले राम आणि सीता दाखवताना दिसतो. पण ही गोष्ट खरं तर तो काय म्हणाला, आणि कसं म्हणाला, त्याबद्दल आहे.
त्याने सिंहासनाकडे पाहून स्मित केलं. "म्हणून बघ ना, माते, मला हाराची गरज नाही. मी आधीच जगातला सगळ्यात मौल्यवान खजिना माझ्यासोबत वाहून नेतो."
सगळं सभागृह शांत झालं. अनेकांच्या डोळ्यांत पाणी आलं. जे दरबारी हसले होते, त्यांचे चेहरे लाजेने गरम झाले, आणि त्यांनी माना खाली घातल्या. प्रेमाची किंमत सगळ्यात सुंदर मोत्यांपेक्षाही जास्त आहे.
राम सिंहासनावरून उठले, पायऱ्या उतरून खाली आले, आणि त्यांनी हनुमानाला उचलून दीर्घ, घट्ट मिठी मारली.
"हनुमाना," ते म्हणाले, "तू आम्हाला सगळ्यांपेक्षा जास्त दिलं आहेस, आणि प्रेमाशिवाय काहीच मागत नाहीस. जसे आम्ही तुझ्या हृदयात राहतो, तसा तू नेहमी आमच्या हृदयात राहशील."
सीता हसली, तिचे डोळे चमकत होते. तिने हारातला एकच मोती काढला आणि हनुमानाच्या तळहातावर ठेवला.
"मग फक्त हा एक ठेव," ती म्हणाली. "तो मौल्यवान आहे म्हणून नाही, तर तुला आजची आठवण राहावी म्हणून."
हनुमानाने तो छोटा मोती हृदयाशी धरला आणि नमस्कार केला. नम्र मन प्रेमाशिवाय काहीच मागत नाही.
त्या रात्री अयोध्येच्या प्रत्येक खिडकीत दिवे उजळत असताना, हनुमान ताऱ्यांखाली राजवाड्याच्या एका गच्चीवर एकटा बसला होता. तो एकच मोती त्याच्या उघड्या तळहातावर चंद्रप्रकाशात चमकत होता. त्याने त्याच्याकडे फार वेळ पाहिलं नाही. त्याने हळुवारपणे बोटं त्याच्याभोवती मिटली, डोळे मिटले, आणि आपल्याला सगळ्यात प्रिय असलेलं नाव हळूच घेऊ लागला.
बाळा, तू आधीच तुझ्या आईच्या हृदयात राहतोस, आणि तिथून तुला कुणीही कधीच दूर नेऊ शकणार नाही.
रामायण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: रामायण · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
हनुमान आणि सीतेचा मोत्यांचा हार हा अयोध्येतल्या रामाच्या राज्याभिषेकाच्या वेळचा एक लाडका भक्तिपर प्रसंग आहे, जो लोकप्रिय रामायण पुनर्कथांमध्ये, भजनांमध्ये आणि हृदयात राम-सीता असलेला हनुमान दाखवणाऱ्या कॅलेंडरच्या चित्रांमध्ये सांगितला जातो. हनुमानाच्या अनेक गोष्टींसारखी ही शक्तीची किंवा उड्डाणाची कथा नाही, तर सगळ्या दरबाराला कोड्यात टाकणाऱ्या शांत भक्तीची आहे. तो प्रत्येक मौल्यवान मोती तपासतो, आपल्याला प्रिय असलेल्या दोघांना शोधत, आणि मग ते खरं कुठे राहतात हे हळुवारपणे सांगतो. ही आवृत्ती हळुवार शेवटाने संपते: सीता एकच मोती त्याच्या तळहातावर ठेवते आणि हनुमान ताऱ्यांखाली रामनाम गुणगुणतो. गर्भारपणात ही गोष्ट बाळ आधीच आईच्या हृदयात कसं राहतं, याचं प्रतिबिंब आहे.
हा हळुवार प्रसंग अनेकदा आपलं हृदय उघडून आत बसलेले राम आणि सीता दाखवणाऱ्या हनुमानाच्या प्रसिद्ध चित्रासोबत जोडला जातो, जे दृश्य असंख्य कॅलेंडरांवर आणि मंदिरांच्या भिंतींवर रंगवलेलं आहे. प्रदेशानुसार कथा बदलते: अनेक कथांमध्ये सीता राज्याभिषेकाच्या वेळी कृतज्ञतेची भेट म्हणून त्याला हार देते, आणि तो प्रत्येक मोत्यात रामाचं नाव आहे का ते हळुवारपणे तपासतो, दरबाऱ्यांना त्याचं प्रेम समजेपर्यंत त्यांना कोड्यात टाकत. राम पट्टाभिषेकाचं चित्र — सिंहासनावर बसलेले राम आणि सीता, आणि त्यांच्या पायाशी लक्ष्मण, भरत, शत्रुघ्न आणि हनुमान — अनेक घरांमध्ये लावलेलं असतं आणि रामनवमीला त्याची पूजा होते. होणाऱ्या आईसाठी हनुमानाची भक्ती ही आठवण आहे की सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे आपण आत वाहून नेतो ते प्रेम.
बाळासोबत विचार करा
तुम्ही जिथे जाल तिथे कुणाला आपल्या हृदयात वाहून नेता, आणि ते तुम्हाला काय देतात?
संकल्प: मी माझ्या बाळाला माझ्या हृदयात वाहून नेते, आणि ते प्रेमच माझा सगळ्यात मोठा खजिना आहे.
आशीर्वाद: खरं मौल्यवान काय आहे, हे तुम्हाला नेहमी कळो, आणि तुम्ही ज्यांच्यावर प्रेम करता ते कायम तुमच्या हृदयात राहोत.
पात्रे
- हनुमान
- — राम आणि सीतेला आपल्या हृदयात वाहून नेणारा नम्र भक्त.
- सीता
- — ती आपली सगळ्यात सुंदर भेट प्रेमाने देते.
- राम
- — ते आपल्या निष्ठावान मित्राला मिठी मारतात.
- लक्ष्मण
- — ते प्रेमाने हनुमानाला विचारतात की तो काय शोधतो आहे.
बोध
हृदयातलं प्रेम कोणत्याही रत्नापेक्षा मौल्यवान आहे.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, तू आधीच माझ्या हृदयातला खजिना आहेस. कोणताही मोती तुझ्यापेक्षा मौल्यवान असू शकत नाही.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
हनुमान मोत्यांच्या आत काय शोधत होता?
स्रोत: रामायण परंपरा (रामाच्या राज्याभिषेकाची लोकप्रिय भक्तिपर पुनर्कथा)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 30व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- अग्नीच्या साक्षीने झालेली मैत्री · दिवस 183
अशीच गोष्ट
परंपरा सांगते की अग्नीच्या साक्षीने झालेली राम आणि सुग्रीवाची मैत्री दाखवते की वाटून घेतलेलं दुःख वाटून घेतलेलं बळ बनू शकतं. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की विश्वासाच्या मैत्रीमुळे आणि कुणीतरी आपल्याला समजून घेतं या भावनेमुळे आईच्या काळज्या हलक्या होऊ शकतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
हनुमान आणि मोत्यांचा हार ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की हनुमानाने प्रत्येक रत्नापेक्षा प्रेमाला जास्त मोल दिलं, आणि राम-सीतेला आपल्या हृदयात वाहून नेलं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की वस्तूंपेक्षा प्रेमळ नात्यांवर लक्ष केंद्रित केल्याने आईला समाधान वाटू शकतं.
हनुमान आणि मोत्यांचा हार गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 30 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.