Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Ramayana · दिवस 51 · आठवडा 8

हनुमान आणि रामाची अंगठी

हनुमान समुद्र ओलांडून झेप घेतो आणि लंकेत सीतेचा शोध घेतो. तो तिला अशोकाच्या झाडाखाली शोधतो आणि हळू आवाजात रामकथा गातो.

गोष्टीचे तात्पर्य: सौम्य काळजी आणि मायेचा निरोप कुणाच्याही मनात आशा जागवू शकतो.

या गोष्टीत

पात्रे
हनुमान, सीता, राम
मूळ ग्रंथ
रामायण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 51 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 8 · ७ पैकी दिवस 2
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 8: बाळाची वाढ

सुंदरकांडात सांगितलेली अशोकवनातली ही भेट परंपरेत निखळ आशेचा क्षण मानली जाते, आणि अनेक कुटुंबं मनाच्या आधारासाठी ती वाचतात. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की आशेचे संदेश आणि आपली आठवण काढली जाते ही भावना आईचा एकटेपणा किंवा काळजी कमी करू शकते.

मी अचानक खाली उडी मारली, त्याने विचार केला, तर ती घाबरेल.

चंद्र नुकताच उगवत होता, तेव्हा हनुमानाने स्वतःला मांजराएवढं लहान केलं आणि लंकेच्या उंच सोनेरी भिंतींवरून आवाज न करता आत शिरला.

त्याने समुद्र ओलांडून मोठी झेप घेतली होती. आता त्याला सीतेला शोधायचं होतं. त्याने महालांत शोधलं. बागांत शोधलं. झोपलेल्या पहारेकऱ्यांजवळून आणि दिव्यांनी उजळलेल्या शांत दालनांतून तो हळूच पुढे गेला. पण ती कुठेच नव्हती.

शेवटी, पहाट होत आली तेव्हा, तो अशोकाच्या झाडांच्या एका बागेत आला. त्यांची पानं गडद हिरवी होती आणि फुलं केशरी-लाल. तिथे खूप शांत होतं. आणि तिथे, एका झाडाखाली, उघड्या जमिनीवर, साध्या, फिकट साडीतली एक स्त्री बसली होती.

ती अशक्त आणि थकलेली होती. तिच्या केसांची एकच लांब वेणी होती. रडून रडून तिचे डोळे लाल झाले होते. तरीही तिचा चेहरा शांत आणि तेजाने भरलेला होता. तिच्याभोवती थोड्या अंतरावर तिच्यावर पहारा देणाऱ्या राक्षसी स्त्रिया अर्धवट झोपेत बसल्या होत्या.

हनुमानाने लगेच ओळखलं. हीच सीता होती.

तो हळूच तिच्या वरच्या अशोकाच्या फांद्यांवर चढला आणि पानांमध्ये लपला. त्याचं मन भरून आलं होतं. त्याला खाली उडी मारून म्हणावंसं वाटलं, "मी रामाकडून आलो आहे!" पण त्याने स्वतःला थांबवलं.

मी अचानक खाली उडी मारली, त्याने विचार केला, तर ती घाबरेल. इथे तिला इतक्या वेळा फसवलं गेलं आहे. तिला वाटेल, हीसुद्धा एक फसवणूकच आहे. मला सौम्यपणे वागलं पाहिजे.

म्हणून तो थांबला.

सकाळ झाली, तसे पहारेकरी उठले आणि थोडा वेळ निघून गेले. सीता एकटी होती. ती गालावर हात ठेवून जमिनीकडे पाहत बसली होती. तिने हळूच रामाचं नाव घेतलं.

मग, अगदी हळुवारपणे, तिच्या वरच्या फांद्यांमधून हनुमान गाऊ लागला.

त्याने युद्धाचं गाणं गायलं नाही. त्याने रामाची कथा गायली. त्याने राजा दशरथाबद्दल आणि शरयू नदीकाठच्या अयोध्या नगरीबद्दल गायलं. राम सीता आणि लक्ष्मणासोबत वनात कसा गेला, ते गायलं. त्या सोनेरी हरणाबद्दल गायलं, आणि रामाने सीतेला कसं शोधलं आणि शोधतच राहिला, त्याने वानरांशी आणि अस्वलांशी कशी मैत्री केली, आणि ते सगळे तिला कसे शोधत आहेत, हे गायलं.

सीतेने मान वर केली. रामाबद्दल कोण गातंय? इथे, लंकेत?

तिने झाडावर पाहिलं. पानांमध्ये तिला प्रेमळ, चमकदार डोळ्यांचा, हात जोडलेला एक छोटासा वानर दिसला.

तिला घाबरवू नये म्हणून हनुमान हळूहळू, थोडं थोडं करत खाली उतरला. तो काही पावलं दूर थांबला आणि त्याने जमिनीपर्यंत मान झुकवून नमस्कार केला.

"माते," तो प्रेमाने म्हणाला, "मी हनुमान, रामाचा सेवक. त्यांनी मला तुम्हाला शोधायला पाठवलं आहे."

सीता बराच वेळ त्याच्याकडे पाहत राहिली. तिला याआधी फसवलं गेलं होतं. आशा धरायलाही तिला भीती वाटत होती.

"तू खरं बोलतोस, हे मला कसं कळणार?" तिने हळूच विचारलं.

हनुमानाने आपल्या वस्त्राच्या घडीत हात घातला. त्याने काहीतरी छोटं आणि चमकणारं बाहेर काढलं, आणि उघड्या तळहातावर ठेवून तिच्यापुढे धरलं.

ती एक सोन्याची अंगठी होती, आणि तिच्यावर रामाचं नाव कोरलेलं होतं.

सीतेने ती घेतली. बोटांत फिरवून पाहिली. तिने लगेच ओळखली. ती रामाचीच अंगठी होती. तिने ती डोळ्यांना लावली, मग हृदयाशी धरली, आणि ती रडू लागली. पण या वेळी तिचे अश्रू आनंदाचे होते.

"ते मला विसरले नाहीत," ती म्हणाली.

"त्यांना दुसरं काहीच सुचत नाही," हनुमान म्हणाला. "ते झोपत नाहीत. विश्रांती घेत नाहीत. रोज तुमचं नाव घेतात. आणि ते येत आहेत, माते. लवकरच ते तुम्हाला घरी न्यायला येत आहेत."

सीतेने अंगठी घट्ट धरून ठेवली. कितीतरी महिन्यांनी पहिल्यांदाच ती हसली.

तिने आपल्या केसांतला एक छोटा दागिना, चूडामणी, सोडवला आणि हनुमानाला दिला. "हा रामाला दे," ती म्हणाली. "त्यांना सांग, मी वाट पाहते आहे. त्यांना लवकर यायला सांग."

हनुमानाने तो दागिना काळजीपूर्वक आपल्या वस्त्रात, अगदी हृदयाजवळ ठेवला.

"सांगेन, माते," तो म्हणाला.

निघण्यापूर्वी तो अशोकाच्या झाडाखाली तिच्याजवळ आणखी थोडा वेळ बसला, आणि त्याने तिला सगळं सांगितलं. रामाच्या दुःखाबद्दल. लक्ष्मणाबद्दल. समुद्रापलीकडच्या किनाऱ्यावर वाट पाहणाऱ्या शूर वानरसेनेबद्दल. सीतेने प्रत्येक शब्द ऐकला.

मग हनुमानाने पुन्हा एकदा नमस्कार केला, आपल्या पूर्ण आकारात मोठा झाला, आणि तिचा निरोप घेऊन आकाशात झेप घेत परत किनाऱ्याकडे निघाला.

सीता पुन्हा अशोकाच्या झाडाखाली एकटी बसली. पण ती आता पूर्वीसारखी नव्हती. मधूनमधून ती आपला हात उघडून तळहातावर चमकणाऱ्या त्या सोन्याच्या अंगठीकडे पाहायची.

बाळा, तुझी वाट पाहणाऱ्या माणसांची माया घेऊन कुणी ना कुणी नेहमी तुझ्याकडे येतच असतं.

पुढची गोष्ट वाचा →अशोक वनातील रामाचे गाणे

रामायण मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: रामायण, Sundara कांड · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

अशोकवनात हनुमानाने सीतेला शोधणं हे वाल्मीकी रामायणाच्या सुंदरकांडाचं हृदय आहे. अनेक कुटुंबं आशीर्वादासाठी हे संपूर्ण कांड मोठ्याने वाचतात, आणि ही भेट रामलीला, मंदिरांतली भित्तिचित्रं आणि पट्टचित्रांचा आवडता विषय आहे. अनेक पुनर्कथनं हनुमानाच्या प्रचंड झेपेकडे किंवा लंकादहनाकडे घाईने जातात. हे कथन त्याच्या समजूतदारपणावर थांबतं: तो लपतो, पहारेकरी जाण्याची वाट पाहतो, आणि स्वतः समोर येऊन अंगठी दाखवण्याआधी सीता दचकू नये म्हणून हळू आवाजात रामकथा गातो. बदल्यात पाठवलेल्या तिच्या दागिन्यामुळे छोट्या खुणांनी पुन्हा जोडल्या गेलेल्या दोन माणसांची सुंदर भावना कथेत येते. गर्भावस्थेत धीराने वाट पाहण्याचा आणि मदत येत असल्याच्या वचनाचा तिचा संदेश खूप दिलासा देणारा वाटतो.

रामाने हनुमानाला दिलेली अंगठी (अंगुलीय) ही छोटीशी गोष्ट आहे, पण रंगमंचावर तिचे दीर्घ आयुष्य आहे. केरळच्या प्राचीन कूडियाट्टम नाट्यात 'अंगुलीयांकम' नावाचे संपूर्ण सादरीकरण अंगठी घेऊन अशोकवनात हनुमानाच्या आगमनाला समर्पित आहे, आणि ते अनेक रात्री चालू शकते. श्रीलंकेत नुवारा एलियाजवळील सीता एलिया हे परंपरेने त्या वनाशी जोडले जाते जिथे सीतेने वाट पाहिली, आणि तिथे आज एक मंदिर आहे. मंगळवारी सुंदरकांड वाचणारी अनेक कुटुंबे या भेटीवर थांबतात, आणि तुलसीदास वर्णन करतात की सीता अंगठी हृदयाशी धरते. होणाऱ्या आईसाठी ती मोठ्या अंतरापलीकडे पाळलेल्या वचनाचे प्रतीक आहे — असे प्रेम जे नेहमी आपला मार्ग शोधते.

बाळासोबत विचार करा

तुमच्या बाळाचं स्वागत करायला कोण कोण वाट पाहत आहे? त्या प्रत्येकाला डोळ्यांसमोर आणा, आणि ते काय घेऊन येतील याची कल्पना करा.

संकल्प: मी एकटी नाही. माया आणि मदत माझ्याकडे आणि माझ्या बाळाकडे येत आहे.

आशीर्वाद: तुम्हाला गरज असेल त्याच क्षणी मायेची एखादी खूण नेहमी मिळो, आणि आशा सदैव तुमच्याजवळ राहो.

पात्रे

हनुमान
— शूर आणि विचारी, सीता दचकू नये याची तो काळजी घेतो.
सीता
— शांत आणि धीराची, तिचा चेहरा नव्या आशेने उजळतो.
राम
— दूर असूनही त्याची अंगठी त्याची माया सीतेपर्यंत पोहोचवते.

बोध

सौम्य काळजी आणि मायेचा निरोप कुणाच्याही मनात आशा जागवू शकतो.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या पिल्ला, आपली भेट होण्याआधीच माझी माया तुझ्यापर्यंत पोहोचते, जशी रामाची अंगठी सीतेपर्यंत पोहोचली.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

खाली उतरण्याआधी हनुमान का गायला?

स्रोत: वाल्मीकी रामायण, सुंदरकांड

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 8व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

हनुमान आणि रामाची अंगठी ही गोष्ट काय शिकवते?

सुंदरकांडात सांगितलेली अशोकवनातली ही भेट परंपरेत निखळ आशेचा क्षण मानली जाते, आणि अनेक कुटुंबं मनाच्या आधारासाठी ती वाचतात. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की आशेचे संदेश आणि आपली आठवण काढली जाते ही भावना आईचा एकटेपणा किंवा काळजी कमी करू शकते.

हनुमान आणि रामाची अंगठी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 8 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा