Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Folk Tale · दिवस 30 · आठवडा 5

सूर्याला हाक मारणारा कोंबडा

सूर्य, का स्ङी, कटू शब्दांनी दुखावली जाते आणि एका गुहेत लपते. हत्ती, वाघ आणि मोर ओरडतात, पण ती आतच राहते.

गोष्टीचे तात्पर्य: मोठ्याने दिलेले हुकूम जे करू शकत नाहीत, ते हळुवार शब्द करू शकतात.

या गोष्टीत

पात्रे
का स्ङी, सूर्य, उ स्यिआर, कोंबडा, हत्ती, वाघ आणि मोर
मूळ ग्रंथ
खासी लोकपरंपरा, मेघालय
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 30 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 5 · ७ पैकी दिवस 2
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 5: बाळाची वाढ

खासी परंपरा मानते की सूर्य सगळ्यात बलवान आवाजासाठी नव्हे, तर सगळ्यात प्रेमळ आवाजासाठी परत आली, आणि ही गोष्ट आजही मेघालयाच्या डोंगरांत सांगितली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की स्वतःशी आणि इतरांशी बोललेले हळुवार, धीराचे शब्द घरातले तणावाचे क्षण मऊ करू शकतात.

आम्ही इथे तुला हुकूम द्यायला आलो नाही. आम्ही फक्त एवढेच सांगायला आलो आहोत की आम्हाला तुझी आठवण येते.

कुकूचकू! मेघालयाच्या खासी डोंगरांत रोज सकाळी सूर्य उगवण्याआधी कोंबडे आरवतात. खासी आज्या आपल्या नातवंडांना त्याचे कारण सांगतात, आणि त्या ही गोष्ट सांगतात.

खूप खूप वर्षांपूर्वी, खासी लोक सांगतात, सूर्य ही एक स्त्री होती. तिचे नाव होते का स्ङी. ती उबदार, तेजस्वी आणि प्रेमळ होती, आणि रोज आकाशातून चालत जाऊन डोंगरांना, नद्यांना, पाइनच्या जंगलांना आणि तिथे राहणाऱ्या सगळ्या प्राण्यांना प्रकाश देत असे.

पण एक दिवस का स्ङी फार दुखावली गेली. तिच्या एका प्रिय व्यक्तीने तिला काहीतरी कटू बोलले, आणि तिचे मन दुखावले. ती इतकी उदास झाली की तिला आता चमकावेसेच वाटेना. म्हणून ती निघून गेली आणि डोंगरातल्या एका खोल गुहेत लपून बसली, आणि तिने गुहेच्या तोंडावर एक मोठा खडक ओढून घेतला.

आणि सगळे जग अंधारात बुडाले.

सकाळी सूर्य उगवला नाही. डोंगर काळे झाले. नद्या काळ्या झाल्या. थंडी वाढत वाढत गेली. शेतातले भात वाढायचे थांबले. फुले मिटली. प्राणी अंधारात एकमेकांवर आदळू लागले, आणि कधी झोपायचे आणि कधी उठायचे ते त्यांना कळेना. सगळे घाबरून गेले.

म्हणून सगळे प्राणी जंगलातल्या एका मोकळ्या जागेत एका मोठ्या सभेसाठी, दरबारासाठी जमले. ते अंधारात एका मोठ्या वर्तुळात बसले.

"आपण का स्ङीला परत यायची विनंती करायला हवी," शहाणे म्हातारे घुबड म्हणाले. "पण जाणार कोण?"

हत्ती उभा राहिला. "मी सगळ्यात मोठा आणि सगळ्यात बलवान आहे," तो म्हणाला. "मी जातो." तो गुहेकडे गेला आणि आपल्या मोठ्या, चीत्कारणाऱ्या आवाजात ओरडला: "का स्ङी! ताबडतोब बाहेर ये!"

पण सूर्य बाहेर आली नाही. कुणी आपल्यावर ओरडलेले तिला आवडत नसे.

मग वाघ गेला. "का स्ङी! मी जंगलाचा राजा आहे. मी तुला बाहेर यायचा हुकूम देतो!"

सूर्य आपल्या गुहेतच राहिली.

सिंह गेला, अस्वल गेले, आणि गर्विष्ठ मोरही गेला, ज्याला वाटत होते की आपल्या सुंदर पिसांनी ती नक्की खूश होईल. एकेक करून सगळे मोठमोठे प्राणी गुहेकडे गेले आणि त्यांनी हाका मारल्या, बढाया मारल्या, हुकूम सोडले. एकेक करून सगळे रिकाम्या हाती परत आले.

शेवटी वर्तुळाच्या कडेवरून एक छोटा आवाज आला.

"मी प्रयत्न करू का?"

सगळ्यांनी वळून पाहिले. तो कोंबडा होता, उ स्यिआर. त्या काळी तो एक साधा, विस्कटलेल्या पिसांचा छोटा पक्षी होता, त्याच्या डोक्यावर लाल तुरा नव्हता. मोठे प्राणी हसले. हत्तीसुद्धा हरला, तिथे हा काय करणार?

पण कोंबड्याला त्यांच्या हसण्याचे काही वाटले नाही. तो अंधारातून शांतपणे गुहेकडे गेला. त्याने आरडाओरडा केला नाही. त्याने बढाई मारली नाही. त्याने त्या मोठ्या खडकासमोर खाली वाकून नमस्कार केला, आणि तो हळुवारपणे बोलला.

"का स्ङी," तो म्हणाला. "तुला दुखावले गेले, याबद्दल आम्हाला वाईट वाटते. तू उदास होतीस हे आम्हाला माहीत आहे. आम्ही इथे तुला हुकूम द्यायला आलो नाही. आम्ही फक्त एवढेच सांगायला आलो आहोत की आम्हाला तुझी आठवण येते. भाताला तुझी आठवण येते. मुलांना तुझी आठवण येते. तुझ्या उबेशिवाय सगळे जग थंड पडले आहे. तू तयार होशील तेव्हा, कृपा करून आमच्याकडे परत येशील का?"

गुहेच्या आत बराच वेळ शांतता होती.

कोंबडा वाट पाहत राहिला. त्याने तिला घाई केली नाही. तो फक्त अंधारात धीराने उभा राहिला.

मग आतून एक मऊ, उबदार आवाज आला.

"माझ्याशी प्रेमाने बोललास तो फक्त तूच," का स्ङी म्हणाली. "मी परत येईन. पण तू माझ्यासाठी एक गोष्ट करायला हवीस. रोज सकाळी, मी उगवण्याआधी, तू हाक मारून जगाला सांगायचेस की मी येते आहे. म्हणजे सगळे तयार राहतील."

"मी सांगेन," कोंबडा म्हणाला. "रोज सकाळी, हे माझे वचन आहे."

हळूहळू तो मोठा खडक बाजूला सरकला. आणि बाहेर आली का स्ङी, सूर्य, सोनेरी तेजाने चमकत. खासी डोंगरांवर प्रकाश ओसंडून वाहू लागला. नद्या चमचमू लागल्या. पाइनची झाडे उजळली. मोकळ्या जागेतल्या सगळ्या प्राण्यांनी डोळे मिचकावले आणि जल्लोष केला.

धन्यवाद म्हणून, का स्ङीने आपल्या उबदार हाताने कोंबड्याच्या डोक्याला हलकेच स्पर्श केला. जिथे तिने स्पर्श केला, तिथे एका छोट्या मुकुटासारखा एक चमकदार लाल तुरा उगवला. म्हणूनच आजही कोंबड्यांच्या डोक्यावर लाल तुरा असतो.

आणि तेव्हापासून कोंबड्याने आपले वचन पाळले आहे. रोज सकाळी, पहाटेच्या आधीच्या अंधारात, तुम्हाला त्याची हाक ऐकू येते, कुकूचकू! सूर्य येते आहे! सूर्य येते आहे!

आज रात्री, दूर कुठेतरी खासी डोंगरांत, एक छोटा कोंबडा बांबूच्या कुंपणावर झोपला आहे, त्याचा लाल तुरा डुलत आहे. काही तासांत तो उठेल आणि सूर्याला हाक मारेल.

हळुवार शब्द प्रकाश परत आणू शकतात, माझ्या बाळा, आणि सकाळ आताच तुझ्याकडे यायला निघाली आहे.

पुढची गोष्ट वाचा →तीन दिवसांनंतर

लोककथा मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: लोक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

मेघालयाच्या डोंगरांतील खासी कुटुंबे फार पूर्वीपासून सांगत आली आहेत की सूर्य, का स्ङी, एकदा लपून बसली आणि जग अंधारात टाकले, आणि तिला मनधरणी करून परत आणले ते कोंबड्याने, उ स्यिआरने. खासी परंपरेत सूर्य ही स्त्री आहे आणि चंद्र तिचा भाऊ, ज्यामुळे ही कथा इतरत्रच्या अनेक सूर्यकथांपेक्षा आधीच वेगळी ठरते. गुहेत लपलेल्या सूर्याला बाहेर आणण्याच्या अशाच कथा आशियात सगळीकडे आहेत, पण ही कथा मुद्दा हळुवारपणे मांडते: हत्ती, वाघ आणि मोर सगळे हुकूम सोडतात किंवा मिरवतात, आणि फक्त छोटा कोंबडा माफी मागतो, तुझी आठवण येते असे सांगतो, आणि वाट पाहतो. त्याचा लाल तुरा त्या दयेची कायमची खूण बनतो. गर्भावस्थेत ही एक गोड आठवण आहे की मऊ शब्द मोठ्या आवाजापेक्षा जास्त दूर पोहोचतात.

बाळासोबत विचार करा

तुमची प्रिय व्यक्ती दुखावली जाऊन दूर जाते, तेव्हा तिला ढकलण्याऐवजी हळुवारपणे तिच्यापर्यंत पोहोचायला तुम्हाला कशाची मदत होते?

संकल्प: माझ्या हळुवार शब्दांत सामर्थ्य आहे. मी स्वतःशी आणि माझ्या बाळाशी प्रेमाने बोलते.

आशीर्वाद: तुमचे शब्द हळुवार असोत, आणि तुम्ही स्पर्श कराल त्या प्रत्येक अंधाऱ्या जागी प्रकाश परत येवो.

पात्रे

का स्ङी, सूर्य
— प्रेमळ शब्दांसाठी परत येणारी एक कोमल सूर्य.
उ स्यिआर, कोंबडा
— सगळ्यात हळुवार आवाजाचा एक साधा छोटा पक्षी.
हत्ती, वाघ आणि मोर
— ओरडून काही उपयोग होत नाही, हे शिकणारे मोठे प्राणी.

बोध

मोठ्याने दिलेले हुकूम जे करू शकत नाहीत, ते हळुवार शब्द करू शकतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

सुप्रभात, माझ्या छोट्या सूर्यकिरणा. कोंबडा सूर्याशी बोलला तसेच मी तुझ्याशी नेहमी हळुवारपणे बोलेन.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

सूर्य वाघासाठी नव्हे, तर कोंबड्यासाठी बाहेर का आली?

स्रोत: खासी लोकपरंपरा, मेघालय

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 5व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

सूर्याला हाक मारणारा कोंबडा ही गोष्ट काय शिकवते?

खासी परंपरा मानते की सूर्य सगळ्यात बलवान आवाजासाठी नव्हे, तर सगळ्यात प्रेमळ आवाजासाठी परत आली, आणि ही गोष्ट आजही मेघालयाच्या डोंगरांत सांगितली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की स्वतःशी आणि इतरांशी बोललेले हळुवार, धीराचे शब्द घरातले तणावाचे क्षण मऊ करू शकतात.

सूर्याला हाक मारणारा कोंबडा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 5 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा