Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Nature · दिवस 31 · आठवडा 5

धनेश आईची ढोली

एक धनेश आई आपली अंडी उबदार ठेवण्यासाठी स्वतःला झाडाच्या ढोलीत बंद करून घेते. रोज बाबा धनेश एका बारीक फटीतून तिला पिकलेले उंबर आणून देतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: एकमेकांची काळजी घेणारे कुटुंब प्रत्येक प्रतीक्षा सुरक्षित वाटायला लावते.

या गोष्टीत

पात्रे
आई धनेश, बाबा धनेश, शेकरू
मूळ ग्रंथ
पश्चिम घाटातल्या मोठ्या धनेशांवर आधारित निसर्गकथा
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 31 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 5 · ७ पैकी दिवस 3
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 5: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
धनेश आईची ढोली

पश्चिम घाटातले मोठे धनेश खरोखरच आईला घरट्यात बंद करतात आणि बाबा तिला अन्न आणतो, आणि जंगलातले अनेक समाज त्यांना निष्ठावान जोडीदार म्हणून मान देतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की जोडीदाराकडून मिळणारा स्थिर, रोजचा आधार होणाऱ्या आईला सुरक्षित आणि जपल्यासारखे वाटायला मदत करू शकतो.

"रोज कुणी तुमची काळजी घेते, तेव्हा विश्वास शांतपणे वाढतो," ती म्हणाली. "अंधारातल्या बीसारखा.

फुर्र, फुर्र, फुर्र. एक मोठी धनेश पश्चिम घाटाच्या हिरव्या डोंगरांवरून उडत होती, आणि तिच्या पंखांचा आवाज बांबूच्या बनातून धावणाऱ्या वाऱ्यासारखा येत होता.

ती एका उंच, जुन्या उंबराच्या झाडावर उतरली. त्याचे खोड रुंद आणि सुरकुतलेले होते, आणि वरच्या टोकाजवळ एक गोल, अंधारी ढोली होती, घरट्यासाठी अगदी योग्य आकाराची. तिची चोच मोठी सोनेरी होती, त्यावर एक वाकडे पिवळे शिरस्त्राण होते, आणि पंख काळे-पांढरे होते.

तिचा जोडीदार तिच्या शेजारी उतरला. तो थोडा मोठा होता, आणि त्याचा डोळा चमकदार लाल होता. दोघांनी मिळून ढोलीत डोकावून पाहिले. ती कोरडी होती. शांत होती. सुरक्षित होती.

"हीच ती जागा," आई धनेश म्हणाली. "इथेच आपल्या बाळाची सुरुवात होईल."

मग तिने एक फार खास गोष्ट केली. ती ढोलीत शिरली, आणि आतून दार बंद करू लागली. तिने माती, सालीचे तुकडे आणि फळांचा चिकट गर वापरला. आपल्या चोचीच्या सपाट बाजूने ती दाबत आणि गुळगुळीत करत राहिली, दाबत आणि गुळगुळीत करत राहिली. तिचा जोडीदार बाहेरून तिला मातीचे छोटे गोळे आणून देत मदत करत होता.

हळूहळू ते गोल दार लहान होत गेले. आणखी लहान. शेवटी फक्त एक बारीक फट उरली, एखादी चोच आत जाईल एवढीच रुंद.

"तुला तिथे एकटे नाही का वाटणार?" वरच्या फांदीवरून एका उत्सुक शेकरूने विचारले. त्याची शेपटी लांब होती आणि त्याची फर लाल-तपकिरी होती.

आई धनेशने फटीतून बाहेर पाहिले. "मी कामात असेन," ती म्हणाली. "मी माझी अंडी उबदार ठेवते आहे. आणि मी एकटी नाही. तो येईल."

ढोलीच्या आत तिने अंडी घातली. तिने ती आपल्या पिसांखाली घेतली, उबदार आणि स्थिर बसली, आणि वाट पाहू लागली.

रोज सकाळी डोंगरांवर सूर्य उगवला की बाबा धनेश निघे. जंगलावरून त्याचे पंख फुर्र, फुर्र, फुर्र वाजत. तो सगळ्यात पिकलेले उंबर शोधे. त्याला रानजायफळ आणि मऊ जांभळी बोरे सापडत. तो ती एकेक करून गोळा करे, आणि आपल्या घशात साठवून आणे.

मग तो उडत त्या जुन्या उंबराकडे परत येई, फटीजवळ उतरे, आणि एकेक फळ आत तिला देई. एक उंबर. एक बोर. आणखी एक उंबर. कधी एका फेरीत वीस फळे, कधी त्याहूनही जास्त.

"धन्यवाद," ती प्रत्येक वेळी म्हणे.

"नीट खा," तो प्रत्येक वेळी म्हणे. "तू तिथे आपले सगळे जग जपून ठेवले आहेस."

दिवस जात राहिले. पावसाळ्याचे ढग आले. पानांवर पाऊस ताड ताड वाजू लागला. तरीही बाबा धनेश आला, त्याची पिसे ओली आणि चकचकीत. उन्हाळी दुपारी आल्या. तरीही तो आला. रोज दारावर चोचीची तीच हलकी टकटक. रोज तीच गोड फळे.

आत आई विश्रांती घेत होती. तिची जुनी पिसे गळून पडली, आणि नवी मऊ पिसे येऊ लागली. आता तिला इच्छा असली तरी उडता येत नव्हते. पण तिला काळजी नव्हती. तिचा त्या पंखांच्या आवाजावर विश्वास होता. फुर्र, फुर्र, फुर्र. त्याचा अर्थ होता न्याहारी. त्याचा अर्थ होता काळजी. त्याचा अर्थ होता वेळेवर येणारे प्रेम.

एका संध्याकाळी शेकरू पुन्हा आले. "तो विसरेल का, असे तुला कधी वाटत नाही?" त्याने विचारले.

आई धनेशने त्यावर विचार केला. "रोज कुणी तुमची काळजी घेते, तेव्हा विश्वास शांतपणे वाढतो," ती म्हणाली. "अंधारातल्या बीसारखा. तो आहे हे कळायला मला तो दिसायची गरज नाही."

मग एका सकाळी एका अंड्याच्या आत छोटीशी टकटक झाली. टक. टक. टक. एक छोटे गुलाबी पिल्लू वळवळत बाहेर आले आणि त्या मंद, उबदार उजेडात डोळे मिचकावू लागले. आईने त्याला जवळ घेतले. फटीतून बाबांनी डोकावून पाहिले. त्याचा लाल डोळा चमकला.

"आता दोघांना भरवायचे आहे," तो आनंदाने म्हणाला, आणि पुन्हा उडून गेला, आधीपेक्षा थोडा जास्त वेगाने.

पिल्लू उंबर, बोरे आणि उबेवर वाढले. आईला नवी पिसे आली. आणि योग्य वेळ आली, तेव्हा दोघांनी मिळून मातीचे दार फोडले, आणि ढोलीत उबदार मधासारखे ऊन ओसंडून आले.

बाबा बाहेरच्या फांदीवर वाट पाहत होता. ते तिघे जुन्या उंबराच्या झाडावर उंच, एकमेकांना बिलगून बसले, धुक्याने भरलेल्या हिरव्या डोंगरांकडे पाहत, आणि वरून शेकरू पाहत आपली लांब शेपटी हलवत राहिले.

आत्ता तू सुद्धा एका उबदार, लपलेल्या जागेत आहेस, माझ्या बाळा, आणि रोजच्या रोज चांगल्या गोष्टी तुझ्याकडे आणल्या जात आहेत.

पुढची गोष्ट वाचा →आंब्याच्या झाडाचे वर्ष

निसर्ग मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–6 वर्षांची मुले

स्रोत: निसर्ग परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

पश्चिम घाटातल्या मोठ्या धनेशांपासून प्रेरित ही निसर्गकथा त्यांच्या खऱ्या घरटे करण्याच्या सवयीवर आधारलेली आहे: आई माती आणि फळांच्या गराने स्वतःला झाडाच्या ढोलीत बंद करून घेते, एक अरुंद फट ठेवते, आणि पिल्लू तयार होईपर्यंत तिचा जोडीदार रोज त्या फटीतून तिला अन्न आणतो. भारतातल्या जंगलांच्या काही भागांत धनेश हा एक लाडका पक्षी आहे, आणि त्याच्या निष्ठावान जोड्यांचे सर्वत्र कौतुक होते. या कथेचे वैशिष्ट्य म्हणजे एका उत्सुक शेकरूशी झालेले बोलणे, ज्यामुळे आई सांगू शकते की विश्वास 'अंधारातल्या बीसारखा' कसा वाढतो. गर्भावस्थेसाठी ही कथा बाळाला पोटात वाढवतानाच्या शांत प्रतीक्षेचे प्रतिबिंब आहे, जिथे भोवतालच्या लोकांची रोजची काळजी तुम्हाला सांभाळते.

बाळासोबत विचार करा

रोज तुमच्यासाठी काळजीच्या छोट्या कृती कोण करते, आणि त्या स्वीकारताना तुम्हाला कसे वाटते?

संकल्प: मला सांभाळले जाते आणि पोषण मिळते, आणि मी विश्वासू मनाने काळजी स्वीकारू देते.

आशीर्वाद: तुमच्या शांत प्रतीक्षेत तुम्हाला सांभाळल्यासारखे आणि जपल्यासारखे वाटो, आणि तुमच्या भोवतीचे प्रेम दिवसेंदिवस निष्ठेने तुमच्यापर्यंत पोहोचो.

पात्रे

आई धनेश
— आपली अंडी सुरक्षित आणि उबदार ठेवणारी एक धीराची आई.
बाबा धनेश
— रोज सकाळी अन्न आणणारा एक निष्ठावान बाबा.
शेकरू
— जंगलातला एक उत्सुक शेजारी.

बोध

एकमेकांची काळजी घेणारे कुटुंब प्रत्येक प्रतीक्षा सुरक्षित वाटायला लावते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या सोन्या, धनेश आईसारखीच मी तुझी वाट पाहताना तुला उबदार आणि सुरक्षित ठेवते आहे.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

बाबा धनेश रोज सकाळी काय आणत असे?

स्रोत: पश्चिम घाटातल्या मोठ्या धनेशांवर आधारित निसर्गकथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 5व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

धनेश आईची ढोली ही गोष्ट काय शिकवते?

पश्चिम घाटातले मोठे धनेश खरोखरच आईला घरट्यात बंद करतात आणि बाबा तिला अन्न आणतो, आणि जंगलातले अनेक समाज त्यांना निष्ठावान जोडीदार म्हणून मान देतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की जोडीदाराकडून मिळणारा स्थिर, रोजचा आधार होणाऱ्या आईला सुरक्षित आणि जपल्यासारखे वाटायला मदत करू शकतो.

धनेश आईची ढोली गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 5 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा