Ramayana · दिवस 32 · आठवडा 5
बाल राम आणि आंब्याची कोय
छोटा लक्ष्मण आंब्याची कोय लावतो आणि सकाळपर्यंत झाड येईल अशी अपेक्षा करतो. राम हळुवारपणे समजावतो की बी म्हणजे एक वचन असते, जे आपल्या गतीने वाढते.
गोष्टीचे तात्पर्य: चांगल्या गोष्टी हळूहळू वाढतात; धीरामुळे त्या मजबूत होतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- राम, लक्ष्मण, राजा दशरथ
- मूळ ग्रंथ
- रामायण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 32 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 5 · ७ पैकी दिवस 4
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 5: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- बाल राम आणि आंब्याची कोय
- मंत्र
- महामृत्युंजय मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा रामाला लहानपणापासूनच शांत धीराचा आदर्श मानते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की स्थिर, घाई नसलेली दिनचर्या, वाढ डोळ्यांना दिसत नाही अशा त्या लांब महिन्यांत आईला अधिक निवांत वाटायला मदत करू शकते.
हे किती वेगाने वाढते यावर नाही. आपण किती नेमाने त्याची काळजी घेतो यावर आहे
आपल्या आंब्याचा शेवटचा घास संपवून लक्ष्मणाने ती मोठी, गुळगुळीत कोय वर धरली, तेव्हा त्याच्या हनुवटीवरून रस ओघळत होता.
अयोध्येच्या राजबागेतली ती उन्हाळ्यातली एक गरम दुपार होती. राजा दशरथ आपल्या चार लहान मुलांसाठी पिकलेल्या आंब्यांचे ताट घेऊन आले होते, आणि मुलांनी कडुलिंबाच्या सावलीत गवतावर बसून ते खाल्ले होते. राम शांत बसला होता. नेहमी चपळ आणि उत्साहाने भरलेला लक्ष्मण कधीच फार वेळ एका जागी बसू शकत नसे. भरत आणि शत्रुघ्न हे जुळे भाऊ आपले चिकट हात गवताला पुसत हसत होते.
लक्ष्मणाने हातातल्या कोयीकडे पाहिले. त्याला एक कल्पना सुचली.
"मी ही लावतो," तो म्हणाला. "आणि उद्यापर्यंत आपल्याकडे याच्यासारखेच आंब्यांनी लगडलेले एक नवे आंब्याचे झाड असेल!"
त्याने गुडघे टेकले आणि बोटांनी मऊ मातीत एक छोटा खड्डा खणला. त्याने कोय आत टाकली, माती पुन्हा तिच्यावर ढकलली आणि ती घट्ट थापटली. मग त्याने आपल्या पेल्यातले पाणी त्यावर ओतले आणि स्वतःवर खूश होऊन मागे उभा राहिला.
भरत आणि शत्रुघ्न पाहायला आले. "उद्यापर्यंत?" शत्रुघ्नने शंकेने विचारले.
"उद्यापर्यंत," लक्ष्मण म्हणाला.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी, सूर्य नीट उगवण्याआधीच, लक्ष्मण धावत बागेत गेला. तो त्या जागी थांबला आणि पाहतच राहिला.
तिथे काहीच नव्हते. फक्त तीच थापटलेली मातीची जागा. अंकुर नाही. पान नाही. झाड नाही.
त्याचा चेहरा पडला. मग त्याच्या कपाळावर आठ्या आल्या. मग त्याने एका खड्याला लाथ मारली.
राजा दशरथ सज्जातून पाहत होते. त्यांनी लक्ष्मणाला इकडे तिकडे फेऱ्या मारताना पाहिले. त्यांनी रामाला गवतावरून शांतपणे भावाकडे चालत येताना पाहिले. आणि काय होते ते थांबून पाहायचे राजाने ठरवले.
"काय झाले, भाऊ?" रामाने हळुवारपणे विचारले.
"मी कोय लावली!" जमिनीकडे हात हलवत लक्ष्मण म्हणाला. "मी पाणी घातले! मग झाड का नाही? पूर्ण एक दिवस झाला!"
राम हसला नाही. तो त्या जागेजवळ गवतावर बसला आणि त्याने एक गळलेले पान उचलले. तो थोडा वेळ त्याच्याकडे, त्यावरच्या सगळ्या बारीक रेषांकडे पाहत राहिला.
"बी म्हणजे एका वचनासारखे असते, लक्ष्मणा," शेवटी तो म्हणाला. "सगळे झाड आधीच तिच्या आत असते, प्रत्येक फांदी, प्रत्येक पान आणि प्रत्येक आंबा. पण ते एकदम, एका रात्रीत बाहेर येऊ शकत नाही."
त्याने भावाकडे वर पाहिले. "आपल्या आयांचा विचार कर. आपण एका दिवसात आलो का? त्यांनी आपल्याला महिनोन्महिने शांतपणे, वाट पाहत पोटात वाढवले, आणि आपल्याला आपल्या गतीने वाढू दिले. बीलाही तशीच वाट पाहावी लागते."
मग रामाने म्हाताऱ्या हरितला बोलावले, जो राजकुमारांच्या जन्माच्या आधीपासून राजबागेची काळजी घेणारा मुख्य माळी होता. हरित एक मोठी मातीची कुंडी, काळ्या भुसभुशीत मातीची टोपली आणि पितळेची छोटी झारी घेऊन आला.
रामाने दुसरी एक आंब्याची कोय घेतली. हळूहळू, काळजीपूर्वक त्याने कुंडीत माती भरली. मुळांना श्वास घेता यावा म्हणून माती घट्ट न दाबता सैल कशी ठेवायची, हे त्याने लक्ष्मणाला दाखवले. त्याने बोटाने एक छोटा खळगा केला आणि त्यात कोय हळुवारपणे ठेवली.
"आता हे तिचे घर आहे," तो म्हणाला. "आपण ते सुरक्षित आणि प्रेमळ ठेवायला हवे." त्याने तिच्यावर मातीचे एक पातळ पांघरूण घातले आणि अगदी थोडेसे पाणी शिंपडले.
"आता," राम म्हणाला, "तिला ऊन हवे, रोज थोडे पाणी हवे, आणि आपला धीर हवा. एवढेच. बाकीचे बीला माहीत असते."
लक्ष्मण बारकाईने पाहत होता. त्याच्या आठ्या निघून गेल्या होत्या. त्याला समजू लागले होते.
राजा दशरथ सज्जातून खाली आले आणि त्यांनी एक हात रामाच्या खांद्यावर ठेवला, आणि दुसरा लक्ष्मणाच्या.
"मोठी माणसेसुद्धा विसरतात, अशी गोष्ट रामाने तुला शिकवली आहे," ते लक्ष्मणाला म्हणाले. "प्रत्येक चांगली गोष्ट पटकन येत नाही."
लक्ष्मणाने हळूच मान हलवली. "हे किती वेगाने वाढते यावर नाही. आपण किती नेमाने त्याची काळजी घेतो यावर आहे," तो म्हणाला.
त्या दिवसापासून चारही भाऊ पाळीपाळीने कुंडीला पाणी घालू लागले. रोज सकाळी त्यांच्यापैकी एक जण पितळेची छोटी झारी घेऊन तिच्याकडे जाई. रोज संध्याकाळी ते तिला पाहत.
दुसऱ्या दिवशी अंकुर आला नाही, त्याच्या पुढच्या दिवशीही नाही, किंवा त्या आठवड्यातही नाही. पण तीन आठवड्यांनी एका सकाळी लक्ष्मणाची पाळी होती. तो पाणी घेऊन खाली वाकला, आणि थांबला.
एक इवलासा, गुंडाळलेला, तांबूस-तपकिरी अंकुर मातीतून वर डोकावत होता.
तो ओरडला नाही. तो धावला नाही. तो फक्त कुंडीजवळ गुडघे टेकून, अगदी स्थिर बसला, आणि हसत त्याच्याकडे पाहत राहिला.
मग त्याने हळूच आपल्या भावांना पाहायला बोलावले.
चांगल्या गोष्टी आपल्या वेळेनुसार वाढतात, माझ्या बाळा, आणि तू तुझ्या वेळेनुसार वाढत आहेस.
रामायण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–7 वर्षांची मुले
स्रोत: रामायण · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
रामायण परंपरेत रुजलेली, पण महाकाव्याच्या कोणत्याही एका श्लोकावर आधारित नसलेली, ही अयोध्येतल्या चार राजकुमारांच्या बालपणाची एक हळुवार पुनर्कथा आहे, एखाद्या प्रसिद्ध कुटुंबाभोवती आजी-आजोबा रचतात तशी घरगुती गोष्ट. तिची पार्श्वभूमी आहे राजा दशरथांसोबतची आंब्यांची एक दुपार, आणि तिचे छोटे नाट्य आहे एका रात्रीत न उगवणाऱ्या कोयीबद्दल लक्ष्मणाची अधीरता. रामाचे उत्तर त्या कोयीला राण्यांनी आपल्या मुलांना पोटात वाढवलेल्या महिन्यांशी जोडते, ज्यामुळे या कथेला गर्भावस्थेशी अशी जवळीक मिळते जी फार थोड्या महाकाव्य कथांना असते. म्हातारा माळी हरित आणि भावांनी मातीच्या कुंडीला पाळीपाळीने पाणी घालणे यांमुळे ती घरगुती राहते, आणि पहिल्या तांबूस अंकुराचे शांत आनंदाने स्वागत होते.
उत्तर प्रदेशात शरयूच्या काठी वसलेली अयोध्या चारही राजकुमारांचे बालपण जवळ जपते. कुटुंबे तिच्या घाटांवर आणि मंदिरांत फिरतात, आणि चैत्रातील रामनवमी नगरीला भजने, सजवलेले पाळणे आणि रामजन्माच्या उत्सवाने भरून टाकते. तुलसीदासांचे रामचरितमानस बालकांडात मुलांच्या खेळाचे प्रेमाने वर्णन करते, आणि अवध व भोजपुरी घरांत जन्माच्या वेळी गायली जाणारी सोहर गीते अनेकदा कौसल्येला बाळ रामाला झोके देताना दाखवतात. भारताचे सर्वात लाडके फळ आंबा विवाह आणि पूजांमध्ये वाढ व समृद्धीचे प्रतीक आहे, आणि त्याची पाने दारावर तोरण म्हणून सजतात. ही गोष्ट या परंपरांसोबत वाट पाहणाऱ्या आई-बाबांना एक शांत शिकवण देते — चांगल्या गोष्टी आपल्या वेळेत वाढतात.
बाळासोबत विचार करा
माझ्या आयुष्यात मला कुठे अधीरता वाटते आहे? आज, विशेषतः माझ्या गर्भारपणाच्या प्रवासात, त्या परिस्थितीत मी रामासारखा शांत आणि विश्वासू धीर कसा आणू शकते?
संकल्प: माझा जीवनाच्या वेळेवर विश्वास आहे. आम्ही एकत्र वाढत असताना मी माझ्या शरीराशी आणि माझ्या बाळाशी धीराने वागते.
आशीर्वाद: तुम्हाला धीराचे मन लाभो. वाट पाहण्यातच तुम्हाला शांती मिळो, आणि तुमच्या आत उलगडणाऱ्या जिवाच्या पवित्र वेळेवर तुमचा विश्वास असो.
पात्रे
- राम
- — प्रेमाने समजावणारा एक सौम्य मोठा भाऊ.
- लक्ष्मण
- — धीर धरायला शिकणारा एक उत्साही धाकटा भाऊ.
- राजा दशरथ
- — आपल्या मुलांबरोबर आंबे वाटून खाणारे एक प्रेमळ वडील.
बोध
चांगल्या गोष्टी हळूहळू वाढतात; धीरामुळे त्या मजबूत होतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या छोट्या बीजा, तू तुझ्या गतीने वाढत आहेस, आणि तुझी वाट पाहताना मी आनंदी आहे.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
आंब्याचे झाड एका रात्रीत का वाढू शकले नाही?
स्रोत: रामायण परंपरा (अयोध्येतल्या रामाच्या बालपणाची हळुवार पुनर्कथा)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 5व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
बाल राम आणि आंब्याची कोय ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा रामाला लहानपणापासूनच शांत धीराचा आदर्श मानते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असे सुचवते की स्थिर, घाई नसलेली दिनचर्या, वाढ डोळ्यांना दिसत नाही अशा त्या लांब महिन्यांत आईला अधिक निवांत वाटायला मदत करू शकते.
बाल राम आणि आंब्याची कोय गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 5 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.