Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Mahabharata · दिवस 34 · आठवडा 5

युधिष्ठिर आणि पवित्र तळे

तहानलेले पांडव एका आवाजाने राखलेल्या तळ्याजवळ पोहोचतात, आणि पाणी प्यायल्यावर चार भाऊ झोपी जातात. युधिष्ठिर परवानगी मागतो आणि यक्षाच्या प्रश्नांची शांतपणे उत्तरे देतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: धीराने ऐकणे आणि न्यायाने निवडणे यातूनच सर्वात चांगला परिणाम मिळतो.

या गोष्टीत

पात्रे
युधिष्ठिर, यक्ष (धर्मदेव), नकुल
मूळ ग्रंथ
महाभारत
वाचनाचा वेळ
5 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 34 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 5 · ७ पैकी दिवस 6
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 5: बाळाची वाढ

परंपरेत यक्षप्रश्न हा महाभारतातील धीर, सत्य आणि न्याय यांचा एक महान धडा मानला जातो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की काही करण्याआधी थांबून ऐकणे, विशेषतः थकलेले किंवा तणावात असताना, आईला अधिक स्पष्ट निर्णय घ्यायला मदत करू शकते.

"पृथ्वीपेक्षा जड काय?" "आई."

घोड्यांवर प्रेम करणारा देखणा पांडव भाऊ नकुल एका कडक उन्हाच्या दुपारी एका उंच साल वृक्षाच्या टोकावर चढला आणि डोळ्यांवर हात धरून सूर्यापासून सावली केली. खाली द्वैतवन पसरले होते, जिथे तो आणि त्याचे चार भाऊ जवळजवळ बारा वर्षे राहत होते. तो पाणी शोधत होता.

त्या दिवशी सकाळी भाऊ एका हरणाचा पाठलाग करत झाडांमधून धावले होते. त्या हरणाने एका साधूच्या अरणी, म्हणजे यज्ञाचा अग्नी पेटवण्याच्या काठ्या, पळवल्या होत्या. आता हरीण गायब झाले होते, ऊन रणरणत होते, आणि पाचही जण खूप तहानलेले होते. "मला एक तळे दिसते आहे!" नकुलाने खाली हाक मारली. "स्वच्छ पाणी, इथून फार लांब नाही, आणि त्याच्याभोवती बगळे उभे आहेत."

"जा, पाणी पी," सर्वात मोठा भाऊ युधिष्ठिर म्हणाला, जो आपल्या शांतपणासाठी आणि सत्यवचनासाठी ओळखला जाई. "मग आमच्यासाठी तुझ्या भात्यात थोडे घेऊन ये." नकुल घाईने गेला आणि त्याला एक सुंदर मोकळी जागा सापडली, जिच्या मधोमध एक शांत, स्वच्छ तळे होते. त्यावर कमळे तरंगत होती, आणि सगळीकडे शांतता होती. तो गुडघ्यावर बसला आणि ओंजळ केली.

तेवढ्यात एक आवाज आला, कुठूनच नाही आणि सगळीकडून. "थांब, बाळा. हे तळे माझे आहे. आधी माझ्या प्रश्नांची उत्तरे दे, मग पाणी पी." नकुलाने आजूबाजूला पाहिले, पण त्याला कोणीच दिसले नाही, फक्त पाण्याच्या काठावर एका पायावर उभा असलेला एक बगळा. त्याला इतकी तहान लागली होती की आपल्याला भास होतो आहे असे त्याला वाटले, आणि त्याने पाणी प्यायले.

लगेच त्याला खूप थकवा आला. तो तळ्याकाठच्या मऊ गवतावर आडवा झाला आणि गाढ, गाढ झोपी गेला.

नकुल परत आला नाही, तेव्हा युधिष्ठिराने त्याचा जुळा भाऊ सहदेव याला पाठवले. सहदेवाला तळे सापडले आणि त्याच्या काठावर झोपलेला भाऊही दिसला, आणि त्यानेही तो आवाज ऐकला. पण त्याने ऐकले नाही. त्याने पाणी प्यायले, आणि तोही झोपी गेला.

मग महान धनुर्धर अर्जुन गेला, आणि मग सगळ्यांत बलवान भीम. प्रत्येकाने आवाज ऐकला, प्रत्येकाने त्याकडे दुर्लक्ष केले, प्रत्येकाने पाणी प्यायले, आणि प्रत्येकजण गवतावर गाढ झोपी गेला.

शेवटी युधिष्ठिर स्वतः गेला. तो त्या मोकळ्या जागेत आला, तेव्हा त्याचे मन खचले, कारण त्याचे चारही भाऊ तळ्याभोवती गाढ झोपलेले होते. तो त्यांच्याजवळ गुडघ्यावर बसला आणि भीमाच्या चेहऱ्याला आणि अर्जुनाच्या हाताला स्पर्श केला. ते श्वास घेत होते, पण जागे होत नव्हते, आणि त्याचे डोळे पाण्याने भरले.

तो पाण्याकडे चालू लागला, तेव्हा आवाज पुन्हा आला. "तुझ्या भावांनी माझे ऐकले नाही. तू त्यांच्यासारखा होऊ नकोस. माझ्या प्रश्नांची उत्तरे दे, आणि मग पाणी पी." युधिष्ठिर स्तब्ध उभा राहिला. तो तहानलेला, दुःखी आणि काळजीत होता, पण तो धीराचाही होता, म्हणून त्याने नमस्कार केला.

"तुमच्या परवानगीशिवाय मी तुमच्या पाण्याला हात लावणार नाही," तो म्हणाला. "तुमचे प्रश्न विचारा, आणि मी जितके खरे उत्तर देता येईल तितके देईन." मग तळ्याकाठचा बगळा बदलू लागला. तो उंच आणि तेजस्वी झाला, आणि शहाण्या, जुन्या डोळ्यांचा एक यक्ष, म्हणजे वनातला एक आत्मा, बनला.

यक्षाने अनेक प्रश्न विचारले. काही कोडी होती, आणि काही जीवनाबद्दलचे खोल प्रश्न. "वाऱ्यापेक्षा वेगवान काय?" त्याने विचारले. "मन," युधिष्ठिर म्हणाला. "गवतापेक्षा जास्त काय?" "आपले विचार." "पृथ्वीपेक्षा जड काय?" "आई." "आकाशापेक्षा उंच काय?" "वडील."

"प्रवाशाचा मित्र कोण?" "सोबती." "घरी असलेल्याचा मित्र कोण?" "पत्नी." "माणसाला खरे सुख कशाने मिळते?" "कोणाचे देणे नसणे, आणि आपल्याकडे जे आहे त्यात समाधानी असणे." असे प्रश्न पुढे पुढे येत राहिले, आणि युधिष्ठिराने प्रत्येकाचे शांतपणे आणि खरे उत्तर दिले.

शेवटी यक्ष म्हणाला, "मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे. मी तुझ्या एका भावाला जागे करीन. कोणाला ते निवड." युधिष्ठिराने दहा हजार हत्तींइतक्या बलवान भीमाकडे पाहिले, आणि जगातल्या सर्वश्रेष्ठ धनुर्धर अर्जुनाकडे. मग तो म्हणाला, "नकुलाला जागे करा."

यक्षाला आश्चर्य वाटले. "नकुलच का? भीम किंवा अर्जुन का नाही, जे तुझ्या स्वतःच्या आईचे मुलगे आहेत? नकुल तर तुझी सावत्र आई माद्री हिचा मुलगा आहे." युधिष्ठिराने हळुवारपणे उत्तर दिले. "माझ्या वडिलांच्या दोन पत्नी होत्या, कुंती आणि माद्री. मी कुंतीचा मुलगा आहे, आणि मी जागा आहे. म्हणून माद्रीचा एक मुलगाही जागा होऊ दे. मग दोन्ही आईंना एक मुलगा असेल."

क्षणभर यक्ष शांत राहिला. मग एक मोठा प्रकाश पडला, आणि यक्ष स्वतः धर्मदेव झाला, चांगुलपणाचा आणि सत्याचा देव, जो युधिष्ठिराचा स्वर्गीय पिता होता. "माझ्या मुला," धर्म म्हणाला, "मी तुझी परीक्षा घ्यायला आलो होतो. जेव्हा तुझे सर्वात जास्त नुकसान होत होते, तेव्हाही तू न्याय निवडलास. म्हणून तुझे सगळे भाऊ जागे होतील."

त्याने हात उंचावला, आणि एकेक करून भाऊ हालचाल करू लागले: नकुल, मग सहदेव, मग अर्जुन आणि भीम. जणू छान, लांब झोप झाली असावी तसे ते उठून बसले आणि डोळे चोळू लागले, आणि त्यांची तहान नाहीशी झाली होती. मग पाचही भाऊ तळ्याकाठी गुडघ्यावर बसले आणि परवानगीने एकत्र पाणी प्यायले, थंड पाणी त्यांच्या बोटांमधून वाहत होते.

दुपार मावळून संध्याकाळ होत असताना, एक बगळा पुन्हा पाण्याच्या काठावर उतरला. तो एका पायावर उभा राहून त्यांच्याकडे अगदी स्थिरपणे पाहत राहिला.

न्याय आणि सत्य या आम्ही तुला देऊ शकणाऱ्या सर्वात चांगल्या गोष्टी आहेत, बाळा, आणि आम्ही त्या रोज द्यायचा प्रयत्न करू.

पुढची गोष्ट वाचा →स्वर्गाच्या दारात राजा आणि कुत्रा

महाभारत मधील आणखी

4 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: महाभारत, Vana पर्व · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

महाभारताच्या वनपर्वातील यक्षाच्या तळ्याजवळचा हा प्रसंग वनवासातील सर्वात जास्त सांगितल्या जाणाऱ्या प्रसंगांपैकी एक आहे, जो कथकली, यक्षगान आणि असंख्य शालेय नाटकांतून सादर होतो. ही आवृत्ती शहाणपणाइतकेच शिष्टाचारावरही लक्ष ठेवते. चारही धाकटे भाऊ आवाज ऐकतात आणि सरळ पाणी पितात; फक्त युधिष्ठिर नमस्कार करतो आणि परवानगी मिळेपर्यंत दुसऱ्याच्या पाण्याला हात लावायला नकार देतो. याच छोट्या सौजन्यामुळे प्रसिद्ध प्रश्नांचे दार उघडते, आणि त्यामुळे ही कथा फक्त कोड्यांवर भर देणाऱ्या आवृत्त्यांपेक्षा वेगळी वाटते. कुंती आणि माद्री दोघींचा एक मुलगा जागा असावा म्हणून त्याने केलेली नकुलाची निवड कथेचा शेवट न्यायाने करते. होणाऱ्या आईंच्या मनात, आई पृथ्वीपेक्षा जड आहे हे उत्तर गोडपणे रेंगाळते.

बाळासोबत विचार करा

अशा एका वेळेचा विचार करा जेव्हा तुम्ही सोप्या चुकीपेक्षा कठीण योग्य गोष्ट निवडली. त्या निवडीने तुम्हाला कसे घडवले? आई होण्याची तयारी करताना तुमच्या रोजच्या आयुष्यात प्रामाणिकपणाचा अर्थ काय आहे?

संकल्प: माझा प्रामाणिकपणा हीच माझी ताकद आहे. माझ्यासाठी आणि इतरांसाठी योग्य ते करण्याचे धैर्य माझ्यात आहे.

आशीर्वाद: तुला आयुष्याच्या प्रत्येक क्षणी सत्य जाणण्याची स्पष्टता, सत्य बोलण्याचे धैर्य आणि सत्याने जगण्याचा अढळ प्रामाणिकपणा लाभो.

पात्रे

युधिष्ठिर
— तो थांबतो, ऐकतो आणि खरे उत्तर देतो.
यक्ष (धर्मदेव)
— शहाणे प्रश्न विचारणारा तळ्याचा तेजस्वी रक्षक.
नकुल
— तळे सर्वात आधी शोधणारा धाकटा भाऊ.

बोध

धीराने ऐकणे आणि न्यायाने निवडणे यातूनच सर्वात चांगला परिणाम मिळतो.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तू नेहमी हळुवारपणे ऐकावेस आणि जे न्याय्य आहे ते निवडावेस.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

वाऱ्यापेक्षा वेगवान काय?

स्रोत: महाभारत, वनपर्व (यक्षप्रश्न)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी हनुमान चालीसा जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 5व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • युधिष्ठिर आणि प्रामाणिक उत्तर · दिवस 64

    अशीच गोष्ट

    परंपरेत युधिष्ठिराचं प्रामाणिक "अजून नाही" हे मूल्यं फक्त पाठ करण्याऐवजी ती जगण्याचा धडा मानलं जातं. आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सांगतं की पालकत्वासह नव्या गोष्टी शिकताना स्वतःशी संयमाने वागल्याने ताण आणि स्वतःवरची टीका कमी होऊ शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

युधिष्ठिर आणि पवित्र तळे ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरेत यक्षप्रश्न हा महाभारतातील धीर, सत्य आणि न्याय यांचा एक महान धडा मानला जातो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की काही करण्याआधी थांबून ऐकणे, विशेषतः थकलेले किंवा तणावात असताना, आईला अधिक स्पष्ट निर्णय घ्यायला मदत करू शकते.

युधिष्ठिर आणि पवित्र तळे गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 5 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा