Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Mahabharata · દિવસ 119 · અઠવાડિયું 17

યુધિષ્ઠિર અને પ્રામાણિક વેપારી

રાજા યુધિષ્ઠિર વેશ બદલીને બજારમાં ફરે છે. એક કાપડનો વેપારી ચાંદીનો વધારાનો સિક્કો પાછો આપવા ખેડૂત પાછળ દોડે છે.

વાર્તાની શીખ: કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ પ્રામાણિકતા હૃદયને હળવું રાખે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
દેવદત્ત, યુધિષ્ઠિર, યુવાન ખેડૂત
સ્રોત ગ્રંથ
મહાભારત
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 119 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 17 · 7 માંથી દિવસ 7
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
શરીરમાં ચરબી જમા થવા લાગે છે. હાડપિંજર કાર્ટિલેજમાંથી હાડકામાં બદલાઈ રહ્યું છે. અઠવાડિયું 17: બાળકનો વિકાસ

મહાભારતમાં યુધિષ્ઠિરને ધર્મરાજ તરીકે યાદ કરાય છે, સત્યને સમર્પિત રાજા, અને આ વાર્તા સામાન્ય લોકોની રોજિંદી પ્રામાણિકતાને માન આપે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધન સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાથી મનને શાંતિ મળે છે, જે ઊંઘમાં સાથે લઈ જવા જેવી કોમળ વાત છે.

રાત્રે સૂઈ જાઉં ત્યારે હું ઇચ્છું છું કે મારું હૃદય આ સુતરાઉ કાપડ જેટલું હળવું હોય.

"ઊભા રહો, ભાઈ!" એક દૂબળો કાપડનો વેપારી ઇન્દ્રપ્રસ્થના બજારમાં દોડ્યો, એક ફળવાળા, માટીનાં વાસણોની ગાડી અને એક ઊંઘરેટી ગાય પાસેથી બચતો બચતો.

સાદી શાલ ઓઢેલો એક માણસ તેને જતો જોઈ રહ્યો. તે રાજા યુધિષ્ઠિર હતા. વહેલી સવારે તેમને સાદાં કપડાંમાં બજારમાં ફરવું ગમતું, જેથી કોઈ તેમને ઓળખે નહીં. તે જોવા માગતા કે તેમના લોકો ખરેખર કેવી રીતે જીવે છે અને ખરેખર શું કહે છે.

થોડી મિનિટ પહેલાં તે વેપારીની નાની દુકાન પાસે ઊભા રહ્યા હતા. વેપારીનું નામ દેવદત્ત હતું. તેની પાસે સુતરાઉ કાપડના થોડા જ તાકા હતા, નરમ કેસરી, પાંદડા જેવા લીલા અને આકાશી વાદળી રંગના, પણ દરેક વ્યવસ્થિત વાળેલો હતો, અને તે દરેક ગ્રાહકનું હૂંફથી સ્વાગત કરતો.

એક યુવાન ખેડૂત આવ્યો હતો, પોતાની પત્ની માટે કાપડ લેવા, જે તેમના પહેલા બાળકની રાહ જોતી હતી. તેણે આકાશી વાદળી રંગનો એક નરમ સુતરાઉ ટુકડો પસંદ કર્યો, સિક્કા ગણ્યા, દેવદત્તના હાથમાં મૂક્યા અને ખુશ થઈને ઉતાવળે નીકળી ગયો.

દેવદત્તે સિક્કા મૂકવાનું શરૂ કર્યું. પછી તે અટક્યો. તેણે ફરી ગણ્યા. તેનો ચહેરો બદલાઈ ગયો. અને તે દોડ્યો.

યુધિષ્ઠિર થોડે દૂરથી પાછળ ગયા. બજારના છેડે દેવદત્તે ખેડૂતને પકડી પાડ્યો.

"ઊભા રહો, ભાઈ!" તેણે હાંફતાં હાંફતાં બૂમ પાડી. "તમે મને વધારે આપી દીધું. એકને બદલે ચાંદીના બે સિક્કા. લો." તેણે વધારાનો સિક્કો ખેડૂતની હથેળીમાં પાછો દબાવ્યો.

ખેડૂત જોતો જ રહી ગયો. "મને તો ક્યારેય ખબર પણ ન પડત."

"પણ મને ખબર પડી," દેવદત્તે કહ્યું. "અને એટલું પૂરતું છે."

ખેડૂત આશ્ચર્યથી હસ્યો, વારંવાર તેનો આભાર માન્યો, અને સિક્કો કસીને પકડીને પોતાને રસ્તે ગયો. એનાથી ઘણા દિવસનાં ચોખા અને દાળ આવી જાત.

દેવદત્ત પોતાની દુકાને પાછો આવ્યો ત્યારે સાદી શાલવાળો માણસ તેની પાસે રાહ જોતો હતો.

"એક સિક્કા માટે આ તો લાંબી દોડ હતી," યુધિષ્ઠિરે કહ્યું. "તમને ગણતા કોઈએ જોયા નહોતા. તમે રાખી શક્યા હોત, અને દુનિયામાં કોઈને ખબર ન પડત."

દેવદત્તે કેસરી કાપડનો તાકો વાળતાં સ્મિત કર્યું. "સાહેબ, મને તો ખબર પડત. રાત્રે સૂઈ જાઉં ત્યારે હું ઇચ્છું છું કે મારું હૃદય આ સુતરાઉ કાપડ જેટલું હળવું હોય. જો મેં એ સિક્કો રાખ્યો હોત, તો તે પથ્થરની જેમ મારી છાતી પર બેસી રહેત."

તેણે આગળ કહ્યું. "મારા પિતાએ મને શીખવ્યું કે વેપારી ફક્ત કાપડ નથી વેચતો. તે ભરોસો પણ વેચે છે. જો લોકોને મારા પર ભરોસો હોય, તો તે પાછા આવે. તેમનાં બાળકો પાછાં આવે. ભરોસો એક સિક્કા કરતાં, કે સો સિક્કા કરતાં પણ વધુ કીમતી છે."

યુધિષ્ઠિર શાંત રહ્યા. તે હંમેશાં સાચું બોલવા માટે આખા દેશમાં પ્રખ્યાત હતા. છતાં અહીં બજારની એક નાની દુકાનમાં તેમને એવો માણસ મળ્યો, જે કોઈ પણ પ્રસિદ્ધિ વગર સચ્ચાઈથી જીવતો હતો.

"તમારો ધંધો સારો ચાલે છે?" તેમણે પૂછ્યું.

"નાનો, પણ સ્થિર," દેવદત્તે કહ્યું. "કેટલાક દિવસ ધીમા હોય છે. પણ સારું નામ છાંયડાવાળા ઝાડની જેમ ધીમે ધીમે વધે છે. તેને ઉતાવળ કરાવી ન શકાય, પણ એક વાર વધી જાય, પછી ઘણાં વર્ષો સુધી છાંયો આપે છે."

બીજે દિવસે એક રાજદૂત દુકાને આવ્યો. દેવદત્તને મહેલમાં લઈ જવાયો અને સિંહાસન પર બેઠેલા એ જ સાદી શાલવાળા માણસને જોઈને તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.

"ડરશો નહીં," યુધિષ્ઠિરે હસીને કહ્યું. "કાલે તમે મને કંઈક શીખવ્યું. રાજા પ્રામાણિકતા વિશે કાયદા બનાવી શકે. પણ પ્રામાણિકતા ખરેખર તમારા જેવા લોકોમાં વસે છે, જે કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ તેને પાળે છે. પ્રામાણિકતા એમાં વસે છે જે આપણે કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે કરીએ છીએ."

રાજાએ દેવદત્તને રાજમહેલ માટે કાપડ પૂરું પાડવા કહ્યું. એથીય વધુ, તેમણે તેને મહિનામાં એક વાર આવીને મહેલના યુવાન કારકુનોને પ્રામાણિક હિસાબ રાખતાં શીખવવા કહ્યું.

દેવદત્તે માથું નમાવ્યું. "ખુશીથી, મહારાજ. પણ હું મારી નાની દુકાન પણ રાખીશ. ખેડૂતો અને માતાઓને હજી પણ તેમનું નરમ સુતરાઉ કાપડ જોઈએ છે."

યુધિષ્ઠિર હસ્યા. "જરૂર. એટલે જ તો મને તમારા પર ભરોસો છે."

એટલે નાની દુકાન બજારમાં પોતાની જગ્યાએ જ રહી, કેસરી, લીલા અને વાદળી રંગના વ્યવસ્થિત તાકાઓ સાથે. લોકો કહેતા કે જો તમે ક્યારેય દેવદત્તને વધારે પૈસા આપી દો, તો તમે બહુ દૂર પહોંચો તે પહેલાં જ તેની બૂમ સંભળાય, "ઊભા રહો, ભાઈ!" અને તેઓ હસતા, કારણ કે આવા માણસવાળું બજાર બધા માટે વધુ માયાળુ લાગતું.

ક્યાંક એક બાળક પ્રામાણિક સિક્કાથી ખરીદેલા આકાશી વાદળી સુતરાઉ કાપડમાં લપેટાઈને સૂતું છે. નાનકડા, તારું હૃદય હંમેશાં એ નરમ કાપડ જેટલું હળવું રહે.

આગળની વાર્તા વાંચો →યુધિષ્ઠિર અને સાચો જવાબ

મહાભારત માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: મહાભારત · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

પાંડવોમાં સૌથી મોટા યુધિષ્ઠિરને ભારતીય પરંપરામાં ધર્મરાજ તરીકે યાદ કરાય છે, સત્યને સમર્પિત રાજા, અને ઇન્દ્રપ્રસ્થ એ નગર હતું જે પાંડવોએ વસાવ્યું અને જ્યાં રાજ કર્યું. આ વાર્તા મહાકાવ્યનું કોઈ દૃશ્ય નહીં, પણ મહાભારત પરંપરાની ભાવનામાં કરેલું પુનઃકથન છે. તેને તાજી બનાવે છે એ વાત કે પ્રામાણિકતાનો નાયક રાજા નહીં, પણ બજારનો એક કાપડવાળો દેવદત્ત છે, જે પોતાની ગર્ભવતી પત્ની માટે આકાશી વાદળી કાપડ ખરીદતા યુવાન ખેડૂતને એક વધારાનો સિક્કો પાછો આપવા દોડે છે. સારું નામ ઝાડની જેમ ધીમે વધે છે અને વર્ષો સુધી છાંયો આપે છે, તેની આ વાત વાચકના મનમાં રહી જાય છે. ગર્ભાવસ્થામાં આ પરિવાર જે શાંત મૂલ્યો આગળ આપવાની આશા રાખે છે તેની કોમળ વાર્તા છે.

બાળક સાથે વિચારો

કોઈને ખબર ન પડત છતાં મેં ક્યારે પ્રામાણિકતા પસંદ કરી, અને પછી મારા હૃદયને કેવું લાગ્યું?

સંકલ્પ: હું પ્રામાણિક, કોમળ હૃદયથી જીવું છું, અને એનાથી મને શાંતિ મળે છે.

આશીર્વાદ: તમારું હૃદય શાંત રહે, તમારી યાત્રા આનંદમય રહે, અને તમારું બાળક સુંદર ગુણોથી ભરેલું રહે.

પાત્રો

દેવદત્ત
— હળવા હૃદયવાળો એક પ્રામાણિક વેપારી.
યુધિષ્ઠિર
— એક રાજા, જે પોતાના જ લોકો પાસેથી શીખે છે.
યુવાન ખેડૂત
— તે પોતાની ગર્ભવતી પત્ની માટે આકાશી વાદળી કાપડ ખરીદે છે.

બોધ

કોઈ જોતું ન હોય ત્યારે પણ પ્રામાણિકતા હૃદયને હળવું રાખે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તારું હૃદય હંમેશાં નરમ સુતરાઉ કાપડ જેવું હળવું અને પ્રામાણિક રહે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

કોઈએ જોયું નહોતું, છતાં દેવદત્તે સિક્કો કેમ પાછો આપ્યો?

સ્રોત: ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં બનતી પુનઃકથિત વાર્તા, મહાભારત પરંપરા

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગાયત્રી મંત્રનો જાપ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 17મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • સૂર્યકિરણોમાં નહાતા યોદ્ધા · દિવસ 232

    મળતી આવતી વાર્તા

    મહાભારતનું શાંતિ પર્વ યુધિષ્ઠિરને આપેલા ભીષ્મના ઉપદેશો સાચવે છે, અને પરંપરા તેમની શાંતિમાં વિશ્વાસથી છોડી દેવાનો પાઠ જુએ છે. ગર્ભાવસ્થાનાં છેલ્લાં અઠવાડિયાં ઘણી વાર માતા-પિતાને એવી વસ્તુની રાહ જોવા કહે છે જે તેમના નિયંત્રણમાં નથી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે ધીમો શ્વાસ અને અનિશ્ચિતતાનો સ્વીકાર ચિંતાભર્યા વિચારો હળવા કરી શકે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

યુધિષ્ઠિર અને પ્રામાણિક વેપારી વાર્તા શું શીખવે છે?

મહાભારતમાં યુધિષ્ઠિરને ધર્મરાજ તરીકે યાદ કરાય છે, સત્યને સમર્પિત રાજા, અને આ વાર્તા સામાન્ય લોકોની રોજિંદી પ્રામાણિકતાને માન આપે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધન સૂચવે છે કે પોતાનાં મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાથી મનને શાંતિ મળે છે, જે ઊંઘમાં સાથે લઈ જવા જેવી કોમળ વાત છે.

યુધિષ્ઠિર અને પ્રામાણિક વેપારી ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 17 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો