Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Sikh · દિવસ 172 · અઠવાડિયું 25

સાંભળતું ઝરણું

હસન અબ્દાલમાં એક ગરમ દિવસે ગુરુ નાનક અને મરદાના પાસે પાણી ખૂટી જાય છે. અભિમાની વલી કંધારી ત્રણ વાર ના પાડે છે.

વાર્તાની શીખ: મીઠા શબ્દો અને ધીરજ કઠોર હૃદયને પણ નરમ કરે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
ગુરુ નાનક, ભાઈ મરદાના, વલી કંધારી
સ્રોત ગ્રંથ
જનમસાખી
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 172 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 25 · 7 માંથી દિવસ 4
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળક જાણીતા અવાજો પર પ્રતિક્રિયા આપે છે. વાળનો રંગ અને બનાવટ દેખાવા લાગે છે. અઠવાડિયું 25: બાળકનો વિકાસ
આજની વાર્તા
સાંભળતું ઝરણું
મંત્ર
ૐ

પરંપરા કહે છે કે ગુરુ નાનકે અભિમાન અને ગુસ્સાનો જવાબ શાંતિ અને ક્ષમાથી આપ્યો, અને ગુરુદ્વારા પંજા સાહિબ આજે પણ એ કથાનું સન્માન કરે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નિરાશાનો જવાબ ધીરજથી આપવાથી માતા પોતાની શાંતિ જાળવી શકે છે.

"દયામાંથી ફૂટતું પાણી ક્યારેય તાળામાં બંધ થઈ શકતું નથી. તે બસ કોઈ પથ્થર ખસેડે તેની રાહ જુએ છે."

ગુરુ નાનક અને મરદાના પંજાબના છેક ઉત્તર-પશ્ચિમમાં આવેલી હસન અબ્દાલની સૂકી ખીણમાં ચાલતા જતા હતા, ત્યારે દરેક પગલે મરદાનાનો રબાબ તેમની પીઠ સાથે અથડાતો હતો. ઉનાળાનો ગરમ બપોર હતો. રસ્તાની ધૂળ તેમના પગ બાળતી હતી. તેમની પાણીની મશક ખાલી હતી.

મરદાના એક પાતળા ઝાડ નીચે થાકીને બેસી ગયા. "ગુરુજી," તેમણે થાકેલા માણસના નાનકડા હાસ્ય સાથે કહ્યું, "આજે તો મારાં ગીત પણ સુકાઈ ગયાં છે. આ ખીણમાં ક્યાંય પાણી છે?"

ગુરુ નાનકે ટેકરી તરફ ઉપર જોયું. ખડકાળ ઢોળાવ પર ઊંચે, લીલાં પાંદડાંથી ઘેરાયેલું એક નાનું સફેદ સ્થાનક હતું.

"ત્યાં ઉપર વલી કંધારી નામના એક પવિત્ર માણસ રહે છે," તેમણે કહ્યું. "તેમની પાસે એક ઝરણું છે."

મરદાનાએ નિસાસો નાખ્યો અને ઊભા થયા. "હું જાઉં છું."

તે ધીમે ધીમે, વારંવાર અટકતા, સીધો ચઢાણવાળો રસ્તો ચઢ્યા. સ્થાનક પાસે તેમણે નમન કર્યું અને નમ્રતાથી કહ્યું, "આદરણીય, મારા ગુરુ નીચે તાપમાં બેઠા છે. શું હું તેમના માટે થોડું પાણી લઈ જાઉં?"

વલી કંધારી ઊંચા અને કડક સ્વભાવના માણસ હતા. તેમણે સાંભળ્યું હતું કે ખીણના લોકો આ મુસાફરને "ગુરુ" કહે છે, અને તેનાથી તેમનું અભિમાન દુભાયું હતું.

"અહીં તમારા માટે પાણી નથી," તેમણે કહ્યું. "જાઓ."

મરદાના પાછા નીચે ઊતર્યા. "તેમણે મને પાછો કાઢ્યો, ગુરુજી."

ગુરુ નાનક હળવેથી હસ્યા. "તો ફરી જા. એક વાર ફરી, નરમાશથી માગ."

મરદાના ફરી ચઢ્યા. હવે સૂરજ વધુ ઊંચો હતો. "આદરણીય, મારા ગુરુ તરસ્યા છે. હું ફક્ત એક પ્યાલો માગું છું."

"જો તારા ગુરુ આટલા મહાન છે," વલી કંધારીએ કહ્યું, "તો તે પોતાનું પાણી જાતે શોધી લે."

મરદાના બીજી વાર નીચે આવ્યા અને કંઈ બોલ્યા નહીં.

ગુરુ નાનકે પોતાના જૂના મિત્રના ખભે હાથ મૂક્યો. "એક વાર વધુ, ભાઈ. કઠોર હૃદય પણ ત્રીજો મીઠો શબ્દ સાંભળી શકે છે."

મરદાનાએ નિસાસો નાખ્યો અને ચઢ્યા. આ વખતે વલી કંધારીએ તેમને વાત પૂરી પણ ન કરવા દીધી. "ચાલ્યો જા!"

મરદાના ચૂપચાપ નીચે આવીને બેસી ગયા. તે બોલવા માટે પણ ખૂબ થાકી ગયા હતા.

ગુરુ નાનકે ખૂબ કોમળ આંખોથી તેમની સામે જોયું. "આરામ કર, મારા મિત્ર."

પછી તે ઊભા થયા, થોડાં પગલાં ચાલ્યા, નીચે નમ્યા અને હળવેથી એક નાનો ચપટો પથ્થર ખસેડ્યો. તેની નીચે જમીન કાળી અને ભીની હતી. પાણી ઉપર ઊભરાયું. પહેલાં એક પાતળી નિર્મળ ધાર. પછી વધારે. પછી એક વહેતું, ગાતું ઝરણું, ઠંડું અને મીઠું.

મરદાનાએ ખોબો ભરીને પીધું. તે એકસાથે હસ્યા અને રડ્યા. "ગુરુજી, પીઓ!"

ટેકરી પર ઊંચે, વલી કંધારીએ જોયું કે તેમના પોતાના ઝરણાનું પાણી ઊભરાવાનું બંધ થઈ ગયું હતું. તેમણે નીચે જોયું તો બે મુસાફરો પાસે પાણી છૂટથી વહેતું હતું.

ગુસ્સા અને શરમથી તેમનો ચહેરો લાલ થઈ ગયો. ખડકની કિનારે એક મોટો ગોળ પથ્થર હતો. તેમણે પૂરી તાકાતથી તેને ધક્કો માર્યો. તે હલ્યો, પછી ગબડ્યો, અને ઢોળાવ પરથી ઝરણા તરફ ગબડતો આવ્યો.

મરદાનાએ તે જોયો અને બૂમ પાડી.

ગુરુ નાનક દોડ્યા નહીં. તે શાંતિથી ફર્યા અને પોતાનો જમણો હાથ ઊંચો કર્યો, હથેળી ખુલ્લી, જેમ આપણે કોઈ બાળકને આવકારીએ.

પથ્થર તેમની પાસે પહોંચ્યો અને તેમની હથેળી સામે અટકી ગયો, એટલી હળવાશથી જેમ ટેબલ પર પ્યાલો મુકાય.

જ્યાં તેમના હાથે પથ્થરને સ્પર્શ કર્યો હતો, ત્યાં એક છાપ પડી: પાંચ આંગળીઓ અને હથેળીનો વળાંક, પથ્થરમાં એવી રીતે દબાયેલો જાણે ગરમ મીણમાં.

ટેકરીની ટોચ પર વલી કંધારી ઘૂંટણિયે પડી ગયા. પછી તે ઢોળાવ પરથી નીચે આવ્યા, ડગમગતાં પગલે, અભિમાની ચહેરો આંસુથી ભીનો.

તે ગુરુ નાનક સામે ઊભા રહ્યા અને તેમને શબ્દો ન મળ્યા.

ગુરુએ તેમની સામે જરા પણ ગુસ્સા વિના જોયું, એ જ કોમળ આંખોથી જેનાથી તેમણે મરદાના સામે જોયું હતું.

"ભાઈ," તેમણે કહ્યું, "દયામાંથી ફૂટતું પાણી ક્યારેય તાળામાં બંધ થઈ શકતું નથી. તે બસ કોઈ પથ્થર ખસેડે તેની રાહ જુએ છે."

વલી કંધારીએ જમીન સુધી માથું નમાવ્યું. "મને માફ કરો. મેં અભિમાનને લીધે તમારાથી પાણી રોકી રાખ્યું."

ગુરુ નાનકે તેમને ખભેથી પકડીને ઊભા કર્યા. "અમારી સાથે બેસો. પીઓ. આ ઝરણું કોઈનું નથી. તે દરેક તરસ્યાનું છે."

વલી કંધારીએ ધ્રૂજતા હાથે પાણી પીધું. તેમણે ચાખેલા કોઈ પણ પાણી કરતાં આ વધુ મીઠું હતું.

ત્રણેય છાંયડામાં સાથે બેઠા. થોડી વાર પછી મરદાનાએ પોતાનો રબાબ છોડ્યો અને ધીમે ધીમે વગાડવા લાગ્યા, અને નવું ઝરણું ધૂનની નીચે ખળખળ વહેતું રહ્યું.

એ જગ્યાને પંજા સાહિબ કહે છે, એટલે કે "હાથ." ઝરણું આજે પણ ત્યાં વહે છે, અને તેની ઉપરના મોટા લીસા પથ્થરમાં આજે પણ પાંચ આંગળીઓની છાપ જોઈ શકાય છે. મુલાકાતીઓ ખોબો ભરીને પીએ છે, અને લાંબો સમય શાંતિથી બેસે છે, જેમ એ બપોરે ત્રણેય છાંયડામાં બેઠા હતા.

નાનકડા, દયા હંમેશાં વહેવાનો રસ્તો શોધી લે છે, અને તારી મા તારા માટે પથ્થરો ખસેડતી રહેશે.

આગળની વાર્તા વાંચો →બગદાદમાં અગણિત આકાશ

શીખ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: જનમસાખી · પરંપરાગત પુનઃકથન

આ વાર્તા પાછળ

જનમસાખી પરંપરા આ પ્રસંગને હસન અબ્દાલમાં મૂકે છે, અને એ જગ્યા આજે ગુરુદ્વારા પંજા સાહિબ છે, જ્યાં યાત્રીઓ આજે પણ હાથની છાપવાળો પથ્થર જુએ છે અને ઝરણાનું પાણી પીએ છે; ઘણા શીખ જથ્થા વૈશાખી પર ત્યાં જાય છે. આ રજૂઆતને કોમળતા આપે છે કોઈ પણ ચમત્કાર પહેલાંની ધીરજ: ગુરુ નાનક મરદાનાને ત્રણ વાર મીઠી વિનંતી સાથે ટેકરી પર મોકલે છે, અને કહે છે કે કઠોર હૃદય પણ ત્રીજો મીઠો શબ્દ સાંભળી શકે છે. અંત હાર નહીં પણ સમાધાન છે, જ્યાં મરદાના રબાબ વગાડે છે અને વલી કંધારીને બેસીને પાણી પીવા બોલાવાય છે. ગર્ભવતી મા માટે આ એવી દયાની શાંત છબી છે જે હંમેશાં વહેવાનો રસ્તો શોધી લે છે.

બાળક સાથે વિચારો

મારા જીવનમાં હું ક્યાં ઝરણાને રોકી રાખું છું? જો હું તેમાંથી થોડું વહેવા દઉં, તો શું થાય?

સંકલ્પ: હું નિર્મળ પાણી છું. જે તરસ્યું છે, તેની તરફ હું હળવેથી વહું છું.

આશીર્વાદ: તમારો કૂવો ઊંડો રહે. તમારા હાથ ખુલ્લા રહે. કોઈ પણ ચિંતાનો અભિમાની પથ્થર તમારા બારણેથી હળવેથી ગબડીને દૂર જાય.

પાત્રો

ગુરુ નાનક
— એક શાંત ગુરુ, જે અભિમાનનો જવાબ ધીરજથી આપે છે.
ભાઈ મરદાના
— તેમના વફાદાર, તરસ્યા મિત્ર.
વલી કંધારી
— એક અભિમાની પવિત્ર માણસ, જે વહેંચતાં શીખે છે.

બોધ

મીઠા શબ્દો અને ધીરજ કઠોર હૃદયને પણ નરમ કરે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

નાનકડા, તું હંમેશાં મીઠું બોલે, અને બધાં સાથે પાણી અને પ્રેમ વહેંચે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

મરદાનાએ કેટલી વાર નમ્રતાથી પાણી માગ્યું?

સ્રોત: હસન અબ્દાલની શીખ જનમસાખી પરંપરા (ગુરુદ્વારા પંજા સાહિબ)

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 25મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • કૌડા અને મરદાનાનું ગીત

    મળતી આવતી વાર્તા

    ગુરુ નાનકે ડરનો સામનો શાંતિથી અને કઠોરતાનો સામનો ગીતથી કર્યો. વાર્તા બતાવે છે કે કોઈનામાં સારપ જોવાથી તેને ફરી એ સારપ શોધવામાં મદદ મળે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સાંભળતું ઝરણું વાર્તા શું શીખવે છે?

પરંપરા કહે છે કે ગુરુ નાનકે અભિમાન અને ગુસ્સાનો જવાબ શાંતિ અને ક્ષમાથી આપ્યો, અને ગુરુદ્વારા પંજા સાહિબ આજે પણ એ કથાનું સન્માન કરે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે નિરાશાનો જવાબ ધીરજથી આપવાથી માતા પોતાની શાંતિ જાળવી શકે છે.

સાંભળતું ઝરણું ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 25 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો