Saints & Scientists · દિવસ 243 · અઠવાડિયું 35
એકનાથ અને તરસ્યો ગધેડો
સંત એકનાથ લાંબી તીર્થયાત્રામાં પવિત્ર ગંગાજળ લઈ જાય છે. રસ્તામાં તેમને એક નબળો, તરસ્યો ગધેડો મળે છે.
વાર્તાની શીખ: જરૂરિયાતવાળા જીવની કાળજી લેવી એ જ સૌથી સાચી પ્રાર્થના છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- સંત એકનાથ, તરસ્યો ગધેડો, એકનાથના મિત્રો
- સ્રોત ગ્રંથ
- મરાઠી વારકરી સંત પરંપરા (પૈઠણના સંત એકનાથનું જીવન)
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 243 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 35 · 7 માંથી દિવસ 5
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 3
- આ અઠવાડિયે બાળક
- કિડની પૂરી વિકસી ગઈ છે. જગ્યા ઓછી છે, એટલે હલનચલન હવે પડખું ફરવા અને ખેંચાણ જેવી લાગે છે. અઠવાડિયું 35: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- એકનાથ અને તરસ્યો ગધેડો
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
એકનાથે એક પળનો પણ વિચાર કર્યા વગર એક નાના, નબળા જીવની રક્ષા કરી. તેમની કથા યાદ અપાવે છે કે નબળા પ્રત્યેની કોમળતા પોતે જ સૌથી પવિત્ર અર્પણ છે, બરાબર એ કાળજીની જેમ જે તમે તમારા બાળકને આપો છો.
ભગવાન દરેક જીવમાં વસે છે.
એકનાથ નરમ અવાજ, સાદી સફેદ ધોતી અને હંમેશાં શાંત ચહેરાવાળા એક સૌમ્ય સંત હતા. ઘણા સમય પહેલાં તેઓ મહારાષ્ટ્રમાં ગોદાવરી નદીના કિનારે આવેલા પૈઠણ ગામમાં રહેતા હતા. રોજ તેઓ ભગવાનના પ્રેમાળ રૂપ વિઠ્ઠલનાં ગીતો ગાતા અને પોતાના બારણે આવનાર દરેકની મદદ કરતા. એક વર્ષ તેમણે મિત્રોના એક જૂથ સાથે લાંબી તીર્થયાત્રા, એક પવિત્ર મુસાફરી, પર જવાનું નક્કી કર્યું.
પહેલાં તેઓ ઉત્તરમાં ગંગા નદીના કિનારે આવેલા પવિત્ર શહેર કાશી સુધી ચાલ્યા. ત્યાં, પહોળા વહેતા પાણી પાસે, તેમણે માટીના નાના લોટામાં ગંગાજળ ભર્યું. તેમણે લોટા સંભાળીને બંધ કર્યા અને ખભા પરની લાંબી કાવડ સાથે બાંધ્યા. તેમનો વિચાર આ કીમતી પાણીને છેક દક્ષિણમાં, સમુદ્ર કિનારે આવેલા રામેશ્વરમના મંદિર સુધી લઈ જવાનો અને ત્યાં શિવજીની મૂર્તિ પર અર્પણ તરીકે ચડાવવાનો હતો.
રસ્તો ખૂબ લાંબો હતો. અઠવાડિયાં સુધી તેઓ જંગલો, ગામો અને ખુલ્લાં મેદાનોમાંથી ચાલતા રહ્યા. એકનાથ અને તેમના મિત્રો ચાલતાં ચાલતાં ગાતા, અને સાંજે ઝાડ નીચે આરામ કરતા. દરેક સવારે તેઓ પોતાના ગંગાજળના લોટા તપાસતા, ધ્યાન રાખતા કે એક ટીપું પણ ન વેડફાય. "આપણે તેને સલામત રાખવું જોઈએ," તેઓ એકબીજાને કહેતા. "એ રામેશ્વરમ માટેની આપણી ભેટ છે."
છેવટે તેઓ એક ગરમ, સૂકા પ્રદેશમાં આવ્યા. આકાશમાં સૂરજ તપતો હતો, અને જમીન ધૂળવાળી અને ફાટેલી હતી. ક્યાંય એક પણ તળાવ કે કૂવો દેખાતો નહોતો. ત્યારે રસ્તાની બાજુમાં તેમણે રેતીમાં પડેલો એક ગધેડો જોયો. તેનું પેટ ધીમે ધીમે ઉપર-નીચે થતું હતું, જીભ સુકાઈ ગઈ હતી, અને આંખો થાકેલી અને ઉદાસ લાગતી હતી. તે ખૂબ, ખૂબ તરસ્યો હતો.
એકનાથ તરત જ અટકી ગયા. તેઓ ગધેડા પાસે ઘૂંટણિયે બેઠા અને હળવેથી તેનું માથું પંપાળ્યું. "બિચારા મિત્ર," તેમણે કહ્યું. "તું ક્યારથી પાણીની રાહ જુએ છે?" ગધેડાએ સૌમ્ય આંખોથી તેમની સામે જોયું અને નાનો, નબળો નિસાસો નાખ્યો. એકનાથે પોતાના ખભા પરના માટીના લોટા તરફ જોયું, અને તેમને ખબર હતી કે શું કરવાનું છે.
તેમણે લોટો છોડ્યો અને તેનું મોં ખોલ્યું. પછી, ખૂબ કાળજીથી, તેમણે ઠંડું ગંગાજળ ગધેડાના મોંમાં થોડું થોડું રેડ્યું. તેમના મિત્રો ચોંકી ગયા. "એકનાથ, અટકો!" તેમણે બૂમ પાડી. "એ પાણી રામેશ્વરમના ભગવાન માટે છે! આપણે તેને આટલાં અઠવાડિયાંથી ઉપાડીએ છીએ!" પણ એકનાથ ધીમે ધીમે અને ધીરજથી રેડતા રહ્યા, ગધેડાએ પૂરતું પીધું ત્યાં સુધી.
ધીમે ધીમે ગધેડાએ માથું ઊંચું કર્યું. તેની આંખો ચમકી ઊઠી, અને તે પોતાના ચારે પગે ઊભો થયો. તેણે પોતાના શરીર પરથી ધૂળ ખંખેરી અને એકનાથના હાથ પર નાક ઘસ્યું, જાણે આભાર કહેતો હોય. પછી તે ખુશીથી પૂંછડી હલાવતો છાંયડા તરફ દોડી ગયો. એકનાથ હસ્યા અને પોતાના હાથ લૂછ્યા, અંદર ઊંડી શાંતિ અનુભવતા.
તેમના મિત્રો હજી ચિંતામાં હતા. "હવે તમારી પાસે મંદિરમાં ચડાવવા માટે કંઈ નથી," તેમણે કહ્યું. એકનાથે દયાળુ આંખોથી તેમની સામે જોયું. "તમને દેખાતું નથી?" તેમણે હળવેથી કહ્યું. "ભગવાન દરેક જીવમાં વસે છે. આજે ભગવાન તરસ્યા ગધેડા રૂપે મારી પાસે આવ્યા, અને મેં મારું અર્પણ કરી દીધું છે. મારી તીર્થયાત્રા અહીં જ પૂરી થઈ ગઈ."
તેમના મિત્રો લાંબા સમય સુધી ચૂપ રહ્યા. પછી, એક પછી એક, તેઓ સમજવા લાગ્યા. તેઓ પાણીને સાચવવામાં એટલા વ્યસ્ત હતા કે તેને શા માટે ઉપાડી રહ્યા હતા તે લગભગ ભૂલી ગયા હતા. એકનાથની સાદી દયાએ તેમને બતાવ્યું કે સૌથી સાચું અર્પણ એ પ્રેમ છે જે જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં અપાય. તેઓ સાથે આગળ ચાલ્યા, અને એ સાંજે તેમનાં ગીતો પહેલાં કરતાં વધુ નરમ અને મીઠાં હતાં.
એ રાત્રે, તારાભર્યા આકાશ નીચે, એકનાથ રસ્તાની બાજુમાં આરામ કરવા સૂતા. હવા ઠંડી થઈ ગઈ હતી, અને હળવો પવન વહેતો હતો. ક્યાંક નજીકમાં ગધેડો પણ આરામ કરતો હતો, સલામત અને હવે તરસ્યો નહીં. એકનાથે આંખો બંધ કરી, અને તેમનું હૃદય ગંગા જેવું જ ભરેલું અને શાંત લાગતું હતું.
મારા નાનકડા, તું હંમેશાં દરેક જીવમાં ભગવાનને જોજે, અને તારી દયા ઠંડા પાણીની જેમ જેને સૌથી વધુ જરૂર હોય તેના સુધી વહેતી રહે.
સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: સંતો અને વૈજ્ઞાનિકો પરંપરાની વાર્તા
આ વાર્તા પાછળ
મહારાષ્ટ્રમાં ગોદાવરી કિનારે આવેલા પૈઠણના સંત એકનાથ વારકરી સંત પરંપરાના છે, જેમના અભંગ આજે પણ પંઢરપુરની લાંબી પદયાત્રાઓમાં ગવાય છે. તેમના જીવનના યાદ રહેલા ઘણા પ્રસંગોમાં તરસ્યા ગધેડાનો પ્રસંગ કદાચ સૌથી પ્રિય છે, જે મરાઠી કીર્તનોમાં ભગવાન ખરેખર ક્યાં વસે છે તેના પાઠ તરીકે ફરી ફરી કહેવાય છે. કાશીથી રામેશ્વરમ સુધી ગંગાજળ લઈ જવું એ એક વહાલી ભક્તિ હતી, અને એ જ એકનાથના નિર્ણયને વજન આપે છે: તેઓ અર્પણ પોતે જ, રસ્તાની બાજુએ, એવા પ્રાણી પર વાપરી નાખે છે જેના માટે બીજું કોઈ ન અટકે. જે કથાઓમાં ભક્તિનું ફળ ચમત્કાર હોય તેનાથી જુદું, અહીં ફળ બસ છાંયડામાં દોડી જતો ગધેડો છે. ગર્ભાવસ્થા માટે તે શાંતિ આપતું વાંચન છે, એક યાદ કે ક્ષણમાં આપેલી કાળજી પોતે જ પવિત્ર છે.
બાળક સાથે વિચારો
આજે તમારા જીવનમાં ક્યાં કાળજીનું એક નાનું કામ સૌથી મોટો ફરક લાવી શકે?
સંકલ્પ: મારી દયા મારી આસપાસના દરેક જીવ સુધી વહે છે, અને મારું બાળક તેનું હળવું રક્ષણ અનુભવે છે.
પાત્રો
- સંત એકનાથ
- — પૈઠણના એક સૌમ્ય સંત જેમની દયા દરેક જીવ સુધી પહોંચે છે.
- તરસ્યો ગધેડો
- — એક થાકેલો મિત્ર જે પાણી પીને ખુશીથી છાંયડામાં દોડી જાય છે.
- એકનાથના મિત્રો
- — સાથી યાત્રાળુઓ જે શીખે છે કે સાચું અર્પણ શું છે.
બોધ
જરૂરિયાતવાળા જીવની કાળજી લેવી એ જ સૌથી સાચી પ્રાર્થના છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા વહાલા, તું હંમેશાં નાના-મોટા દરેક જીવમાં ભગવાનનો પ્રકાશ જોજે.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
એકનાથે પવિત્ર પાણી ગધેડાને કેમ આપ્યું?
સ્રોત: મરાઠી વારકરી સંત પરંપરા (પૈઠણના સંત એકનાથનું જીવન)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા ગર્ભ સંવાદ — બાળક સાથે વાતો અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 35મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- મોહનની પિતાને ચિઠ્ઠી
મળતી આવતી વાર્તા
ગાંધીજીએ આને પ્રેમની શક્તિના પોતાના પહેલા પાઠ તરીકે યાદ રાખ્યું: સ્વેચ્છાએ કરેલી કબૂલાત, જેને ક્ષમા મળી. તે બાળકને બતાવે છે કે ઘરમાં પ્રામાણિકતા સલામત છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
એકનાથ અને તરસ્યો ગધેડો વાર્તા શું શીખવે છે?
એકનાથે એક પળનો પણ વિચાર કર્યા વગર એક નાના, નબળા જીવની રક્ષા કરી. તેમની કથા યાદ અપાવે છે કે નબળા પ્રત્યેની કોમળતા પોતે જ સૌથી પવિત્ર અર્પણ છે, બરાબર એ કાળજીની જેમ જે તમે તમારા બાળકને આપો છો.
એકનાથ અને તરસ્યો ગધેડો ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 35 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.