Ramayana · દિવસ 62 · અઠવાડિયું 9
લક્ષ્મણનો અડગ સંકલ્પ
જ્યારે રામ અયોધ્યા છોડીને વનમાં જાય છે, ત્યારે લક્ષ્મણ તેમની સાથે જવાનું પસંદ કરે છે. તેમનાં માતા સુમિત્રા તેમને રામને પિતા સમાન અને સીતાને માતા સમાન જોવા કહે છે.
વાર્તાની શીખ: સાચો પ્રેમ દિવસે દિવસે વચન પાળવામાં દેખાય છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- લક્ષ્મણ, રાણી સુમિત્રા, રામ અને સીતા
- સ્રોત ગ્રંથ
- રામાયણ
- વાંચન સમય
- 5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 62 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 9 · 7 માંથી દિવસ 6
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 1
- આ અઠવાડિયે બાળક
- બધાં જરૂરી અંગો બનવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. નાનકડા સ્નાયુઓ બાળકને હલવા દે છે. અઠવાડિયું 9: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- લક્ષ્મણનો અડગ સંકલ્પ
- મંત્ર
- હનુમાન ચાલીસા
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
પરંપરા લક્ષ્મણને વફાદાર, સ્થિર સેવાનું ચિત્ર માને છે, અને સુમિત્રાના આશીર્વાદ આજે પણ ભારતીય ઘરોમાં ટંકાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે કોઈ ભરોસાપાત્ર વ્યક્તિ બધું સંભાળી રહી છે એ જાણવાથી ગર્ભવતી માતા વધુ સહેલાઈથી આરામ કરી શકે છે.
વચન એક નદી જેવું છે. જો તમે તેની સાથે સાથે ચાલતા રહો, તો તે તમને આગળ લઈ જાય છે.
લક્ષ્મણે ઘૂંટણિયે બેસીને માતાના પગે સ્પર્શ કર્યો, અને ઊભા થયા ત્યારે તેમનું મન નક્કી થઈ ચૂક્યું હતું.
એ સવારે અયોધ્યાના મહેલમાં વાત ફેલાઈ ગઈ હતી. સૌથી મોટા રાજકુમાર રામ, પિતાએ આપેલું વચન પાળવા, ચૌદ વર્ષ વનમાં રહેવા જવાના હતા. સીતાએ પહેલેથી કહી દીધું હતું કે તેઓ પણ સાથે જશે.
લક્ષ્મણને સાથે આવવા કોઈએ કહ્યું નહોતું. તેમની પાસે મહેલમાં નરમ પથારી હતી, પ્રેમ કરતી માતા હતી, અને રાજકુમારને જોઈએ તેવી દરેક સુખસગવડ હતી. પણ તેઓ સીધા પોતાની માતા, રાણી સુમિત્રા પાસે ગયા.
"મા," તેમણે કહ્યું, "જ્યાં રામ જાય, ત્યાં હું જાઉં."
સુમિત્રાએ તેમનો ચહેરો પોતાના હાથમાં લીધો. તેમની આંખો ભીની હતી, પણ અવાજ સ્થિર હતો.
"જા, દીકરા," તેમણે કહ્યું. "રામને તારા પિતા સમાન જોજે, અને સીતાને તારી માતા સમાન. પછી વન જ તારું અયોધ્યા બની જશે."
લક્ષ્મણ એ શબ્દોને દીવાની જેમ સાથે લઈ ગયા.
વન સુંદર હતું, પણ સહેલું નહોતું. પાર કરવા નદીઓ હતી અને સાફ કરવા કાંટાળા રસ્તા હતા. તીખા તડકાના દિવસો હતા અને ઠંડા વરસાદની રાતો. રોજ સાંજે, જ્યારે રામ અને સીતા આરામ કરવા બેસતાં, ત્યારે લક્ષ્મણ ચૂપચાપ કામે લાગી જતા. તેઓ સૂકાં લાકડાં ભેગાં કરીને નાની આગ સળગાવતા. ઝરણેથી ઠંડું પાણી લાવતા. ભાઈ અને સીતા માટે પથારી બનાવવા નરમ ઘાસ અને તાજાં પાંદડાં કાપતા.
એક સાંજે, તેઓ ગોદાવરી નદીના કિનારે પંચવટી નામની એક શાંત જગ્યાએ પહોંચ્યા. ચારે બાજુ ઊંચાં ઝાડ હતાં. હરણ પાણીની કિનારીએ શાંતિથી પાણી પીતાં હતાં.
"આ કોમળ જગ્યા છે," રામે કહ્યું. "લક્ષ્મણ, અહીં આપણા માટે ઘર બનાવીશ?"
લક્ષ્મણ હસ્યા. તેમણે સૌથી સીધા વાંસ અને સૌથી મજબૂત ડાળીઓ પસંદ કરી. તેમને વેલાથી બાંધ્યાં. છત પર પહોળાં પાંદડાં થર પર થર પાથર્યાં, જેથી વરસાદનું એક ટીપું પણ અંદર ન આવે. ફરસને માટીથી લીંપી અને તેના પર તાજું ઘાસ પાથર્યું. સાંજનો તારો ઊગ્યો ત્યાં સુધીમાં, ઝાડો વચ્ચે એક નાની કુટિર ઊભી હતી, સુઘડ અને હૂંફાળી.
રામ ઘણી વાર સુધી તેને જોતા રહ્યા. પછી તેમણે ભાઈને હૂંફથી ભેટી લીધા.
"તેં મારા માટે કેટલું બધું કર્યું છે," તેમણે કહ્યું. "હું તારો આભાર કેવી રીતે માનું?"
લક્ષ્મણે માથું ધુણાવ્યું. "ભાઈ, આભાર માનવા જેવું કંઈ નથી. તમારી સંભાળ રાખવી એ જ મારો આનંદ છે."
એ રાતે, રામ અને સીતા કુટિરની અંદર સૂતાં. લક્ષ્મણ ઘૂંટણ પર ધનુષ્ય મૂકીને બહાર ચોકી કરતા બેઠા. ઉપર તારા ધીમે ધીમે ફરતા હતા. દૂર ઘુવડ બોલ્યું. નદી ગણગણતી હતી. ક્યારેક લક્ષ્મણની આંખો ભારે થતી. પણ દર વખતે, તેમને પોતાનું વચન યાદ આવતું, રાતની ઠંડી હવાનો ઊંડો શ્વાસ લેતા, અને થોડા વધુ ટટ્ટાર બેસતા.
જૂની વાર્તાઓ કહે છે કે એ બધાં વર્ષોમાં લક્ષ્મણે રાતભર ચોકી કરવાનું પસંદ કર્યું, જેથી રામ અને સીતા શાંતિથી આરામ કરી શકે. કોઈએ તેમને એવું કહ્યું નહોતું. તેમના હૃદયે નક્કી કર્યું હતું, અને એક વાર તેમનું હૃદય કંઈક નક્કી કરે, પછી તે બદલાતું નહીં.
એક સવારે, પાસેના વનગામની એક નાની છોકરી જંગલી ફળોની ટોપલી લઈને કુટિરે આવી. તેણે લક્ષ્મણને ગણગણતા આંગણું વાળતા જોયા.
"તમે થાકતા નથી?" તેણે પૂછ્યું. "હું તમને રોજ દિવસે કામ કરતા અને રાતે ચોકી કરતા જોઉં છું. તમને તમારા મહેલમાં પાછા જવાનું મન નથી થતું?"
લક્ષ્મણ સાવરણી પર ટેકો દઈને વિચારવા લાગ્યા.
"જ્યારે તમે કોઈને પ્રેમ કરો," તેમણે કહ્યું, "ત્યારે કામ ભારે નથી લાગતું. તે રોજ આપેલી એક નાની ભેટ જેવું લાગે છે. અને વચન એક નદી જેવું છે. જો તમે તેની સાથે સાથે ચાલતા રહો, તો તે તમને આગળ લઈ જાય છે."
છોકરીએ સુઘડ કુટિર, વાળેલું આંગણું, લાકડાંનો વ્યવસ્થિત ઢગલો, તાજા પાણીનું માટલું જોયું. તેણે લક્ષ્મણનો શાંત ચહેરો જોયો. પછી તેણે ધીમેથી માથું હલાવ્યું, જાણે કંઈક નવું સમજાયું હોય.
વર્ષો વીત્યાં. ઋતુઓ બદલાઈ. ફૂલ ખીલ્યાં, ખર્યાં, અને ફરી ખીલ્યાં. તડકો હોય કે તોફાન, લક્ષ્મણ એવા જ રહ્યા: સ્થિર, સજાગ અને માયાળુ.
જ્યારે છેવટે ચૌદ વર્ષ પૂરાં થયાં અને તેઓ ચાલીને અયોધ્યા પાછા ફર્યા, ત્યારે આખું નગર દીવા લઈને તેમનું સ્વાગત કરવા બહાર આવ્યું. એટલે જ આપણે દિવાળીએ દીવા પ્રગટાવીએ છીએ. લોકોએ રામનો જયજયકાર કર્યો. સીતા પર ફૂલ વરસાવ્યાં. અને જ્યારે તેમણે લક્ષ્મણને પાછળ શાંતિથી ચાલતા જોયા, ત્યારે તેઓ સમજી ગયા કે તેમનું સ્થિર હૃદય આખો વખત એક આશરો બની રહ્યું હતું, પંચવટીમાં તેમણે બનાવેલી પાંદડાંની છતની જેમ.
તેમનાં માતા સુમિત્રાએ સૌથી પહેલાં તેમને ભેટ્યાં. "તેં તારું વચન પાળ્યું," તેમણે કહ્યું.
લક્ષ્મણ બસ હસ્યા. તેમના માટે વચન પાળવું ક્યારેય બોજ નહોતું. એ તો બસ તેમની પ્રેમ કરવાની રીત હતી.
એ રાતે, ચૌદ વર્ષમાં પહેલી વાર, તેઓ મહેલમાં પોતાની નરમ પથારીમાં સૂતા અને સવાર સુધી ઘસઘસાટ ઊંઘ્યા.
નાનકડા, કોઈ તારા માટે પણ ચોકી કરી રહ્યું છે, તારાઓ નીચે લક્ષ્મણ જેવું સ્થિર.
રામાયણ માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: રામાયણ, Ayodhya કાંડ · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
રામની પાછળ વનવાસમાં જવાનો લક્ષ્મણનો નિર્ણય વાલ્મીકિ રામાયણના અયોધ્યા કાંડમાં વર્ણવાયો છે, સાથે સુમિત્રાના પ્રસિદ્ધ આશીર્વાદ પણ: રામને પિતા સમાન અને સીતાને માતા સમાન જોજે, તો વન જ અયોધ્યા બની જશે. ઉત્તર ભારતભરની રામલીલાઓ આજે પણ આ વિદાય ભજવે છે, અને નાશિક પાસેનું પંચવટી તેમની વનકુટિરની જગ્યા તરીકે જોવા જવાય છે. આ પુનઃકથન યુદ્ધો છોડી દઈને શાંત કામને રાખે છે: લાકડાં, પાણી, પાંદડાં અને વાંસની છત, દરેક રાતે ઘૂંટણ પર ધનુષ્ય. વચનને આગળ લઈ જતી નદી તરીકે જોવાની તેની છબી તેની પોતાની છે. ગર્ભાવસ્થામાં, તે લાંબી ઋતુ સુધી ટકતી ધીરજભરી, પ્રેમાળ સંભાળને માન આપે છે.
બાળક સાથે વિચારો
કહ્યા વિના, ચૂપચાપ તમારું ધ્યાન કોણે રાખ્યું છે? તમે તેમનો આભાર કેવી રીતે માની શકો?
સંકલ્પ: મારા બાળક માટેનો મારો પ્રેમ સ્થિર છે, અને હું તેને રોજ નાની નાની રીતે બતાવું છું.
આશીર્વાદ: તમારી સફરના દરેક પગલે શક્તિ, આશા અને હિંમત તમને દોરે.
પાત્રો
- લક્ષ્મણ
- — એક વફાદાર ભાઈ, જે દરેક દિવસે પોતાનું વચન પાળે છે.
- રાણી સુમિત્રા
- — એક જ્ઞાની માતા, જે દીકરાના નિર્ણયને આશીર્વાદ આપે છે.
- રામ અને સીતા
- — પ્રેમાળ જોડી, જેમની લક્ષ્મણ ભક્તિથી સેવા કરે છે.
બોધ
સાચો પ્રેમ દિવસે દિવસે વચન પાળવામાં દેખાય છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
મારા નાનકડા, હું વચન આપું છું કે તડકો હોય કે વરસાદ, હું તારી પાસે રહીશ.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
વનમાં જતાં પહેલાં સુમિત્રાએ લક્ષ્મણને શું કહ્યું?
સ્રોત: વાલ્મીકિ રામાયણ, અયોધ્યા કાંડ
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હળવો ગર્ભાવસ્થા યોગ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 9મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
લક્ષ્મણનો અડગ સંકલ્પ વાર્તા શું શીખવે છે?
પરંપરા લક્ષ્મણને વફાદાર, સ્થિર સેવાનું ચિત્ર માને છે, અને સુમિત્રાના આશીર્વાદ આજે પણ ભારતીય ઘરોમાં ટંકાય છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે કોઈ ભરોસાપાત્ર વ્યક્તિ બધું સંભાળી રહી છે એ જાણવાથી ગર્ભવતી માતા વધુ સહેલાઈથી આરામ કરી શકે છે.
લક્ષ્મણનો અડગ સંકલ્પ ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 9 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.