Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Women of India · દિવસ 94 · અઠવાડિયું 14

સિસ્ટર નિવેદિતા ગલી વાળે છે

૧૮૯૯માં કલકત્તાના બાગબજારની ગલીઓમાં ચિંતા ફેલાય છે. ત્યાં છોકરીઓની નાની શાળા ચલાવતાં સિસ્ટર નિવેદિતા સાવરણી ઉપાડીને જાતે ગલીઓ વાળવા લાગે છે.

વાર્તાની શીખ: પોતાના હાથે બીજાની સેવા કરવાથી આસપાસના બધાને પ્રેરણા મળે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
સિસ્ટર નિવેદિતા, યુવાન પડોશીઓ
સ્રોત ગ્રંથ
સિસ્ટર નિવેદિતા (માર્ગારેટ નોબલ)નું જીવન, કલકત્તા, ૧૮૯૯
વાંચન સમય
4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 94 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 14 · 7 માંથી દિવસ 3
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
બાળક આંખો ઝીણી કરી શકે છે, ભવાં ચડાવી શકે છે અને મોં બનાવી શકે છે. ગરદન લાંબી થાય છે અને માથું વધુ સીધું રહે છે. અઠવાડિયું 14: બાળકનો વિકાસ

૧૮૯૯ના કલકત્તા પ્લેગ દરમિયાન સિસ્ટર નિવેદિતાની સેવા શાંત, વ્યવહારુ હિંમત તરીકે યાદ કરાય છે, ગલીઓ વાળવાથી લઈને બીમારો પાસે બેસવા સુધી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે અનિશ્ચિત સમયમાં સ્થિર દિનચર્યા અને સાથ આપતો સમુદાય ચિંતા હળવી કરી શકે છે, અને તેમની વાર્તા બંને બતાવે છે.

જ્યારે બીજા ગભરાયેલા હોય, ત્યારે કોઈકે શાંત પાણી બનવું પડે જેમાંથી એ પી શકે.

સિસ્ટર નિવેદિતાએ પોતાના સફેદ પોશાકની બાંયો ચડાવી, સાવરણી ઉપાડી અને ગલી વાળવા લાગ્યાં.

એ ૧૮૯૯ની વસંત હતી, ઉત્તર કલકત્તાના જૂના મહોલ્લા બાગબજારમાં. સિસ્ટર નિવેદિતાનો જન્મ દૂર આયર્લેન્ડમાં, માર્ગારેટ નોબલ તરીકે થયો હતો. એ સ્વામી વિવેકાનંદ પાસેથી શીખવા ભારત આવ્યાં હતાં, અને અહીં જ રહી ગયાં. એ એક સાંકડી ગલીના નાના ઘરમાં રહેતાં, જ્યાં છોકરીઓ માટે એક નાની શાળા ચલાવતાં. પડોશીઓ તેમને સિસ્ટર કહેતા, અને બાળકો દીદી કહેતાં.

એ વસંતમાં કલકત્તામાં પ્લેગ નામની બીમારી આવી. ઘણા લોકો બીમાર પડ્યા. પરિવારો ગભરાઈ ગયા. કેટલાકે દરવાજા બંધ કરી દીધા અને કોઈ સાથે વાત ન કરતા. બીજા પોટલાં બાંધીને શહેર છોડી ગયા. ચોંકેલાં કબૂતરોની જેમ અફવાઓ ઘેર ઘેર ઊડતી.

નિવેદિતાને પણ ડર લાગ્યો. તેમની પાસે બધા જવાબો નહોતા. પણ તેમને પોતાના ગુરુની એક વાત યાદ આવી: "ડરશો નહીં. લોકોની સેવા એમ કરો જાણે ભગવાનની સેવા કરતા હો."

એટલે એ શાંત રહ્યાં, અને કામ શરૂ કર્યું.

ડૉક્ટરોએ સમજાવ્યું હતું કે જ્યાં કચરો ભેગો થાય અને ઉંદરો રહે ત્યાં બીમારી ફેલાય છે. એટલે નિવેદિતાએ ગલીઓથી શરૂઆત કરી. રોજ સવારે એ ગટરો વાળતાં અને કચરાના ઢગલા ઉપાડી જતાં. શરૂઆતમાં લોકો તાકી રહેતા. એક વિદેશી સ્ત્રી, ગલી વાળે છે? પણ એક સવારે એક યુવાન પોતાના ઘરમાંથી બહાર આવ્યો અને તેમના હાથમાંથી સાવરણી લઈ લીધી. "દીદી, મને કરવા દો," તેણે કહ્યું. બીજી સવારે બીજા ત્રણ આવ્યા. થોડા સમયમાં મહોલ્લાના યુવાનોની ટોળીઓ બની ગઈ, જે ગલીઓ સાફ કરતી, દીવાલો પર ચૂનો લગાવતી અને પાણી ભરી લાવતી.

નિવેદિતા ઘેર ઘેર ગયાં. એ દરેક પરિવારને ધ્યાનથી સાંભળતાં. એ પૂછતાં કે તેમને કેવું લાગે છે, અને તેમના જવાબ સાચા મનથી સાંભળતાં. એ સાદી રીતે સમજાવતાં કે ઘરને સાફ અને હવાઉજાસવાળું કેવી રીતે રાખવું, અને આરામ કરતા લોકોની કાળજી કેવી રીતે લેવી. કોઈ પરિવાર બીમાર સભ્યની સંભાળ લેવામાં ખૂબ ગભરાતો, તો એ જાતે તેના ખાટલા પાસે બેસતાં.

એક સાંજે એ એક નાના ઘરે ગયાં જ્યાં એક નાનો છોકરો તાવમાં પથારીમાં પડ્યો હતો. તેની મા દરવાજે રડતી હતી. છોકરો પણ ગભરાયેલો હતો, અને માનો હાથ છોડતો નહોતો.

નિવેદિતા પથારીની કિનારે બેઠાં. તેમણે ઉતાવળ ન કરી. ઠંડા પાણીથી તેનું કપાળ લૂછ્યું. પછી તેને એક વાર્તા કહેવા લાગ્યાં, એક નાનકડા પક્ષીની, જે અંધારા આકાશમાં ઊડ્યું અને બીજી બાજુ ચંદ્રને પોતાની રાહ જોતો જોયો.

છોકરાની આંખો ભારે થઈ. માના હાથ પરની તેની પકડ ઢીલી પડી. એ સૂઈ ગયો.

"સિસ્ટર, તમે આટલાં શાંત કેવી રીતે રહો છો?" માએ પૂછ્યું.

નિવેદિતા હસ્યાં. "અંદરથી હું હંમેશાં શાંત નથી હોતી," તેમણે કહ્યું. "પણ જ્યારે બીજા ગભરાયેલા હોય, ત્યારે કોઈકે શાંત પાણી બનવું પડે જેમાંથી એ પી શકે. અને આપણે એકલાં નથી. જુઓ." તેમણે બારી તરફ આંગળી ચીંધી, જ્યાં દીવાના પ્રકાશમાં યુવાનો ગલીમાં પાણી ઊંચકીને લઈ જતા હતા.

એ ઋતુ લાંબી ચાલી. ઘણા દિવસો નિવેદિતાના પગ દુખતા, અને બેસતાંની સાથે આંખો મીંચાઈ જતી. તેમણે પોતાની શાળા માટે બચાવેલા પૈસા પણ દવાઓ અને સામાન ખરીદવા આપી દીધા. પણ રોજ સવારે એ ફરી ઊઠતાં, અને રોજ સવારે વધુ પડોશીઓ તેમની સાથે જોડાતા. આખરે સમજાયું કે દયા ડર કરતાં પણ ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે.

ધીરે ધીરે બીમારી ઓછી થઈ. ગલીઓ સાફ રહી. બાળકો ફરી રમવા બહાર આવ્યાં. વૃદ્ધો તડકામાં પોતાના ઓટલા પર બેસવા લાગ્યા.

નાનો છોકરો પણ સાજો થઈ ગયો. એ પૂરતો મજબૂત થયો ત્યારે તેની મા તેને મીઠા ભાતનો વાટકો લઈને નિવેદિતાના ઘરે લાવી. એ શરમાતો શરમાતો દરવાજે ઊભો રહ્યો, વાટકો આગળ ધરીને.

"દીદી," તેણે કહ્યું, "તમે મને પક્ષીની વાર્તાનો અંત કહેશો?"

નિવેદિતા હસ્યાં અને તેની સાથે ઓટલા પર બેઠાં. "નાનકડું પક્ષી ચંદ્ર સુધી પહોંચ્યું," તેમણે કહ્યું, "અને ચંદ્રે કહ્યું, હું તો આખો સમય અહીં જ હતો, તારા માટે ચમકતો."

બાગબજારની ગલીઓ આજે પણ જૂનાં ઘરો વચ્ચે વળાંક લે છે, અને એમાંની એક પર એક તકતી એ ઘર બતાવે છે જ્યાં સિસ્ટર નિવેદિતા રહેતાં હતાં. હિંમત ઘણી વાર નરમ રૂપે આવે છે, મારા નાનકડા: એક સાવરણી, એક ઠંડું કપડું, લાંબા દિવસના અંતે કહેલી એક વાર્તા.

આગળની વાર્તા વાંચો →રુક્મિણી દેવીનું નૃત્ય

ભારતની નારીઓ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 5–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: ભારતની નારીઓ પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

આયર્લેન્ડમાં માર્ગારેટ નોબલ તરીકે જન્મેલાં સિસ્ટર નિવેદિતા સ્વામી વિવેકાનંદનાં શિષ્યા તરીકે ભારત આવ્યાં અને ઉત્તર કલકત્તાના બાગબજાર મહોલ્લામાં છોકરીઓની શાળા શરૂ કરી; ૧૮૯૯ની કઠિન ઋતુમાં ત્યાંની ગલીઓમાં કરેલી તેમની સેવા તેમના જીવનનો જાણીતો ભાગ છે. બાગબજારનું તેમનું ઘર આજે પણ તેમના નામની શાળા સાથે જોડાયેલું છે. આ કથનને ખાસ બનાવે છે તેની સામાન્ય લાગતી વીરતા: સાવરણી ઉપાડતી એક સ્ત્રી, તેમને અનુસરતા મહોલ્લાના યુવાનો, ઘેર ઘેર મુલાકાતો, અને ચંદ્ર તરફ ઊડતા પક્ષીની અધૂરી સૂવા-ટાણાની વાર્તા. બીજા માટે "શાંત પાણી" બનવાની તેમની ઇચ્છા કોઈ પણ થનારી માતા માટે શાંતિ આપતી છબી છે.

બાળક સાથે વિચારો

તમને ડર લાગે ત્યારે કઈ નાની, ઉપયોગી વાત તમને વધુ સ્થિર અનુભવ કરાવે છે?

સંકલ્પ: કાળજીનાં નાનાં, સ્થિર કામ પણ એક પ્રકારની હિંમત છે. હું એકલી નથી.

આશીર્વાદ: આજે તમે કોઈ માટે શાંત પાણી બનો, અને બીજા તમારા માટે શાંત પાણી બને.

પાત્રો

સિસ્ટર નિવેદિતા
— કાળજી રાખતાં શિક્ષિકા, જે પોતાના હાથે સેવા કરે છે.
યુવાન પડોશીઓ
— સહાયકો, જે તેમના સારા ઉદાહરણને અનુસરે છે.

બોધ

પોતાના હાથે બીજાની સેવા કરવાથી આસપાસના બધાને પ્રેરણા મળે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા, તારી પાસે હંમેશાં મદદ કરતા હાથ અને કાળજી રાખતું હૃદય હોય.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

પડોશીઓની મદદ કરવા સિસ્ટર નિવેદિતાએ સૌથી પહેલાં શું કર્યું?

સ્રોત: સિસ્ટર નિવેદિતા (માર્ગારેટ નોબલ)નું જીવન, કલકત્તા, ૧૮૯૯

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હળવો ગર્ભાવસ્થા યોગ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 14મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સિસ્ટર નિવેદિતા ગલી વાળે છે વાર્તા શું શીખવે છે?

૧૮૯૯ના કલકત્તા પ્લેગ દરમિયાન સિસ્ટર નિવેદિતાની સેવા શાંત, વ્યવહારુ હિંમત તરીકે યાદ કરાય છે, ગલીઓ વાળવાથી લઈને બીમારો પાસે બેસવા સુધી. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે અનિશ્ચિત સમયમાં સ્થિર દિનચર્યા અને સાથ આપતો સમુદાય ચિંતા હળવી કરી શકે છે, અને તેમની વાર્તા બંને બતાવે છે.

સિસ્ટર નિવેદિતા ગલી વાળે છે ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 14 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો