Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

Women of India · દિવસ 168 · અઠવાડિયું 24

સૂરજ સાથે ઘોડેસવારી કરતી નાની છોકરી

બિઠૂરમાં પાંચ વર્ષની મનુ રાખોડી ઘોડી શ્યામા પર સવારી કરે છે. નાના તેને લગામ પક્ષીના બચ્ચાની જેમ પકડતાં શીખવે છે, બહુ કસીને નહીં, બહુ ઢીલું નહીં.

વાર્તાની શીખ: શાંત, સ્થિર હૃદય અચાનક આવતી પળોમાં આપણી મદદ કરે છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
મનુ, નાના, શ્યામા
સ્રોત ગ્રંથ
બિઠૂરમાં મણિકર્ણિકા (ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ)ના બાળપણની પરંપરાગત કથાઓ
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 168 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 24 · 7 માંથી દિવસ 7
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 2
આ અઠવાડિયે બાળક
ફેફસાંમાં શાખાઓ અને સર્ફેક્ટન્ટ બનાવતા કોષો વિકસે છે. બાળકનું ઊંઘવા-જાગવાનું નિયમિત ચક્ર બને છે. અઠવાડિયું 24: બાળકનો વિકાસ

પરંપરા રાણી લક્ષ્મીબાઈને બાળપણથી જ નીડર ઘોડેસવાર તરીકે યાદ કરે છે, અને આ વાર્તા હિંમતના હૃદયમાં રહેલી શાંતિ બતાવે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે શ્વાસ ધીમો કરવો અને શરીરને ઢીલું મૂકવું, ઉતાવળ લાગે ત્યારે માતાને સ્થિર રહેવામાં મદદ કરી શકે છે.

"મેં પહેલાં મારા હાથ સાથે વાત કરી," તેણે કહ્યું. "પછી ઘોડી સાથે વાત કરી."

ગંગાને કિનારે આવેલા બિઠૂરના એક ઘરના ધૂળવાળા આંગણામાં શ્યામા નામની રાખોડી ઘોડીએ પગ પછાડ્યો. સવારનો પ્રકાશ હજી ગુલાબી હતો, અને નદીકિનારે મંદિરના ઘંટ હમણાં જ વાગવા લાગ્યા હતા.

ઘોડીની સામે એક નાની છોકરી ઊભી હતી. ત્યારે તેનું નામ મનુ હતું. તે કદાચ પાંચ વર્ષની હતી, અને દોડે ત્યારે ઊછળતી બે જાડી ચોટલીઓ હતી. ઠંડી ધૂળમાં તેના પગ ઉઘાડા હતા.

શ્યામા પેશવાના ઘરની હતી, જ્યાં મનુના પિતા કામ કરતા. પેશવાનો દત્તક પુત્ર નાના મનુથી મોટો હતો, અને તેને ખૂબ કડકાઈથી કહેવામાં આવ્યું હતું કે મનુને એકલી સવારી ન કરવા દેવી.

નાના હાથ વાળીને ઘોડીની બાજુમાં ઊભો હતો.

"ફક્ત ચાલવાનું," તેણે કહ્યું. "ફક્ત ચાલવાનું. આંગણાની આસપાસ. એક જ વાર."

"એક જ વાર," મનુએ માની લીધું, જે રીતે નાનાં બાળકો એવી વાત માની લે છે જેના પર પછી મોલભાવ કરવાનો વિચાર હોય.

તેણે તેને ઘોડીની પીઠ પર બેસાડી. મોટી, ઘસાયેલી કાઠીમાં મનુ સાવ નાની લાગતી હતી. તેના પગ પેંગડા સુધી પહોંચતા નહોતા. તેના બે નાના હાથે લગામ પકડી.

"આમ," નાનાએ તેની આંગળીઓ ગોઠવતાં કહ્યું. "જાણે તું પક્ષીનું નાનું બચ્ચું પકડતી હોય એમ પકડ. બહુ કસીને નહીં. બહુ ઢીલું નહીં."

"પક્ષીનું બચ્ચું?"

"બહુ કસીને પકડે તો તેને વાગે. બહુ ઢીલું પકડે તો તે ઊડી જાય."

મનુએ તેના વિશે વિચાર્યું. તેણે આંગળીઓ થોડી ઢીલી કરી. થોડી કસી. તેને વચ્ચેની જગ્યા મળી ગઈ.

"આમ?"

"હા, આમ."

ઘોડીએ પહેલું ધીમું પગલું ભર્યું. મનુ ડગમગી, હસી પડી અને સ્થિર થઈ. તેણે આખા આંગણાનું એક ચક્કર લગાવ્યું, નાના તેની બાજુમાં ચાલતો હતો, એક હાથ લગામની પાસે રાખીને.

પછી, કારણ કે તે મનુ હતી, તેણે કહ્યું, "હજી એક વાર, પ્લીઝ."

બીજા ચક્કરમાં આંગણાની દીવાલ પરથી એક મોરે ટહુકો કર્યો. એ તો ફક્ત મોર હતો. મોર તો આવું રોજ કરતા. પણ શ્યામા ચોંકી ગઈ. તેણે માથું ઝટક્યું અને દોડવા લાગી.

નાનાનો હાથ લગામ પરથી સરકી ગયો.

ઘોડી આંગણાની આસપાસ વધુ ને વધુ ઝડપથી દોડવા લાગી. તેની પીઠ પરની છોકરી ખૂબ નાની હતી, ખૂબ ઊંચે હતી, અને જિંદગીમાં પહેલી વાર દોડતા ઘોડા પર એકલી હતી.

નાનાએ બૂમ પાડી. સાઈસો દોડી આવ્યા.

મનુએ ચીસ ન પાડી. તે રડી નહીં. તેણે દૂરથી પોતાના મિત્રને બોલાવતો સાંભળ્યો, "લગામ ખેંચ!"

અને તેને યાદ આવ્યું. બહુ કસીને નહીં. બહુ ઢીલું નહીં. વચ્ચેની જગ્યા. પક્ષીનું બચ્ચું.

તેણે લગામ એ રીતે પકડી જે રીતે પક્ષીનું બચ્ચું પકડાય. પીઠ સીધી રાખી. ખભા નીચા કર્યા. તેણે ઝટકો ન માર્યો.

તે ધીમે ધીમે આગળ ઝૂકી, ત્યાં સુધી કે તેનું મોં ઘોડીના રાખોડી કાન પાસે આવી ગયું.

"શ્યામા," તેણે પોતાનાથી બની શકે એટલા નાના, શાંત અવાજે કહ્યું. "શ્યામા. શ્યામા."

ઘોડીએ સાંભળવા કાન પાછળ ફેરવ્યા.

"એ તો ફક્ત પક્ષી છે," મનુએ કહ્યું. "ફક્ત પક્ષી."

ઘોડી ધીમી પડી.

"તું ખૂબ સારી ઘોડી છે," મનુએ કહ્યું, જે રીતે તેણે પોતાની માતાને ડરેલાં પ્રાણીઓ સાથે વાત કરતાં સાંભળી હતી. "તું ખૂબ સારી છે. હું અહીં જ છું."

ઘોડી વધુ ધીમી પડી. બીજાં બે ચક્કર પૂરાં થયાં ત્યાં સુધીમાં શ્યામા ફરી ચાલવા લાગી હતી, હાંફતી, માથું નીચું રાખીને. મનુ હજી સીધી બેઠી હતી, તેની આંગળીઓ લગામની આસપાસ હળવેથી વળેલી હતી. તેનો ચહેરો થોડો ફિક્કો હતો, પણ તેનું સ્મિત ખૂબ પહોળું હતું.

નાનાએ લગામ પકડી અને તેને ઉતારીને પોતાના હાથમાં લઈ લીધી. એક પળ માટે તે કંઈ બોલી ન શક્યો.

"તેં ખેંચી નહીં," છેવટે તેણે કહ્યું.

"તેં જ તો ના પાડી હતી," મનુએ કહ્યું.

"તું પડી શકી હોત."

"પડી શકી હોત," તેણે કહ્યું. "પણ પડી નહીં."

સાઈસો ઘોડીને માલિશ કરવા લઈ ગયા. નાનાએ મનુને એક નીચી દીવાલ પર બેસાડી અને લાંબા સમય સુધી તેની સામે જોતો રહ્યો.

"તું આટલી શાંત કેવી રીતે રહી?"

મનુએ પોતાના ખોળામાં ખુલ્લા પડેલા નાના હાથ સામે જોયું.

"મેં પહેલાં મારા હાથ સાથે વાત કરી," તેણે કહ્યું. "પછી ઘોડી સાથે વાત કરી."

નાના હસી પડ્યો, એક નાનું, નવાઈભર્યું હાસ્ય.

મનુ મોટી થઈ ત્યારે તેનાં લગ્ન ઝાંસીના રાજા સાથે થયાં અને તેઓ રાણી લક્ષ્મીબાઈ કહેવાયાં. તેઓ ભારતનાં સૌથી બહાદુર ઘોડેસવારોમાંનાં એક બન્યાં, અને લોકો આજે પણ તેમની હિંમતનાં ગીતો ગાય છે.

પણ આ સવારે તે હજી પાંચ વર્ષની છે, બિઠૂરમાં એક નીચી દીવાલ પર બેસીને ઉઘાડા પગ ઝુલાવતી. આંગણાની પેલી બાજુ શ્યામા જાણે કંઈ થયું જ ન હોય તેમ ઘાસ ચાવે છે, અને વારે વારે પોતાનું રાખોડી માથું ઊંચું કરીને એ નાની છોકરી તરફ જુએ છે જેણે વાતો કરીને તેને ફરી શાંત કરી.

નાનકડા બાળ, તારી માતા તને બરાબર એમ જ પકડતાં શીખી રહી છે: બહુ કસીને નહીં, બહુ ઢીલું નહીં.

આગળની વાર્તા વાંચો →સરોજિનીનાં ગીતો

ભારતની નારીઓ માંથી વધુ

3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 4–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: ભારતની નારીઓ પરંપરાની વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

મણિકર્ણિકા તાંબે, જેમને મનુ કહેતા, 1828માં વારાણસીમાં જન્મ્યાં, તેમનું બાળપણ ગંગાકિનારે બિઠૂરમાં વીત્યું, અને તેઓ ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ બન્યાં. તેમના બાળપણની પરંપરાગત કથાઓ ઘણી વાર તેમની શરૂઆતની ઘોડેસવારીનાં વખાણ કરે છે. આ વાર્તા નાના પાયે કહેવાઈ છે: શ્યામા નામની રાખોડી ઘોડી, મોરના ટહુકાથી ચોંકીને થયેલી ઝડપી દોડ, અને પાંચ વર્ષની મનુને યાદ આવવું કે લગામ પક્ષીના બચ્ચાની જેમ પકડવાની છે, બહુ કસીને નહીં અને બહુ ઢીલી નહીં. રણભૂમિની હિંમતને બદલે તે આંગણાની શાંતિ બતાવે છે. તેની છેલ્લી પંક્તિ એ છબીને સીધી માતા તરફ વાળે છે, અને નવા બાળકને કેવી રીતે પકડવું તેનું કોમળ ચિંતન બની જાય છે.

બાળક સાથે વિચારો

આ અઠવાડિયે તમારા હાથ કઈ એક નાની વસ્તુ હળવેથી કરતાં શીખી રહ્યા છે, જે તેઓ પહેલાં કરી શકતા નહોતા?

સંકલ્પ: મારા હાથ ખેંચ્યા વગર પકડવાનું અને છોડ્યા વગર પકડવાનું જાણે છે.

આશીર્વાદ: નાનકડા બાળ, એક દિવસ તારા હાથ પણ એ સ્થિર, કોમળ પકડ જાણે, જે આજે રાત્રે તારા પર અભ્યાસ કરી રહી છે.

પાત્રો

મનુ
— એક બહાદુર નાની છોકરી, જે શાંત અને સ્થિર રહે છે.
નાના
— તેનો મોટો મિત્ર, જે તેને ઘોડેસવારી શીખવે છે.
શ્યામા
— એક રાખોડી ઘોડી, જે કોમળ હાથથી શાંત થાય છે.

બોધ

શાંત, સ્થિર હૃદય અચાનક આવતી પળોમાં આપણી મદદ કરે છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

મારા નાનકડા બાળ, તું કોમળ, સ્થિર હૃદય સાથે બહાદુર અને શાંત બનજે.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

નાનાએ લગામ કેવી રીતે પકડવા કહ્યું?

સ્રોત: બિઠૂરમાં મણિકર્ણિકા (ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈ)ના બાળપણની પરંપરાગત કથાઓ

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા હળવો ગર્ભાવસ્થા યોગ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 24મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • કૌશલ્યાને બાળ રામ બે જગ્યાએ દેખાયા

    એ જ મૂલ્ય

    કૌશલ્યા વિસ્મય કરતાં સામાન્ય માતૃપ્રેમ પસંદ કરે છે, જે રામચરિતમાનસમાં ભક્તિનું હૃદય છે. તે યાદ અપાવે છે કે નાના બાળકની સંભાળ પોતે જ પવિત્ર છે, અને દરેક બાળક અદ્ભુતતાની આખી દુનિયા લઈને આવે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સૂરજ સાથે ઘોડેસવારી કરતી નાની છોકરી વાર્તા શું શીખવે છે?

પરંપરા રાણી લક્ષ્મીબાઈને બાળપણથી જ નીડર ઘોડેસવાર તરીકે યાદ કરે છે, અને આ વાર્તા હિંમતના હૃદયમાં રહેલી શાંતિ બતાવે છે. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે શ્વાસ ધીમો કરવો અને શરીરને ઢીલું મૂકવું, ઉતાવળ લાગે ત્યારે માતાને સ્થિર રહેવામાં મદદ કરી શકે છે.

સૂરજ સાથે ઘોડેસવારી કરતી નાની છોકરી ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 24 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો