Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Ramayana · दिवस 112 · आठवडा 16

राम आणि गावातली मुलं

तरुण राम गावातल्या मुलांसोबत एक साधा मित्र म्हणून खेळतो. त्याला कडुनिंबाखाली एकटा बसलेला, लंगडणारा नवा मुलगा चंदू दिसतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रत्येक मित्राला एक स्थान असतं, आणि दयाळूपणा ते शोधायला मदत करतो.

या गोष्टीत

पात्रे
राम, चंदू, कौसल्या
मूळ ग्रंथ
रामायण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 112 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 16 · ७ पैकी दिवस 7
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 16: बाळाची वाढ

परंपरा रामाला आदर्श राजा मानते, ते याचसाठी की त्याने आपल्या प्रत्येक प्रजेची काळजी घेतली, आणि ही हळुवार बालकथा कल्पना करते की ती काळजी गावातल्या एका खेळाच्या मैदानावर सुरू झाली. आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सुचवतं की उबदार, सगळ्यांना सामावून घेणारी नाती मनाचं आरोग्य जपतात, आणि तुमचं बाळ कसं मित्र होईल याचं चित्र मनात रंगवणं किती छान आहे.

खेळात सगळे असले की तो सगळ्यात आनंदी होतो

अयोध्येच्या वेशीबाहेरच्या हिरव्या मैदानावरून एक कापडी चेंडू उडाला, आणि गावातल्या मुलांचा घोळका ओरडत त्याच्या मागे धावला.

तरुण राजकुमार रामाला हे मैदान राजवाड्यातल्या कोणत्याही जागेपेक्षा जास्त आवडायचं. राजवाड्यात मोरांनी भरलेल्या बागा होत्या आणि उन्हात चमचमणारी कारंजी होती. पण इथे रोज संध्याकाळी गावातली मुलं खेळायची.

एके दिवशी रामाने आपल्या आईला, राणी कौसल्येला, विचारलं की मी त्यांच्यासोबत खेळायला जाऊ का.

"हो, नक्की," ती हसून म्हणाली. "पण लक्षात ठेव, तिथे तू राजकुमार नाहीस. तू फक्त एक मित्र आहेस."

रामाने रेशमी कपडे घरीच ठेवले आणि साधं सुती धोतर नेसलं. मग तो आणि त्याचा धाकटा भाऊ लक्ष्मण एकत्र वेशीबाहेर धावत गेले.

तिथे कुंभाराचा मुलगा होता, शेतकऱ्याच्या जुळ्या मुली होत्या, आणि सगळ्यांपेक्षा वेगाने धावणारा परटाचा मुलगा होता. रामाला पाहून ते थांबले आणि त्यांनी वाकून नमस्कार केला.

"नमस्कार नका करू," राम हसत म्हणाला. "आम्हीही खेळू का?"

लवकरच सगळे मैदानभर धावू लागले. राम मनापासून आणि प्रामाणिकपणे खेळला. पडला की हसत उठायचा. दुसऱ्या कुणी गुण मिळवला की स्वतः मिळवल्यासारखा मोठ्याने टाळ्या वाजवायचा.

पण थोड्या वेळाने रामाच्या एक गोष्ट लक्षात आली. मैदानाच्या कडेला, कडुनिंबाच्या झाडाखाली, त्याने आधी कधीच न पाहिलेला एक छोटा मुलगा बसला होता. त्याच्या कपड्यांना ठिगळं होती, आणि त्याचा एक पाय थोडा आत वळलेला होता, त्यामुळे तो लंगडत चालायचा. तो चमकत्या डोळ्यांनी खेळ पाहत होता, पण जवळ येत नव्हता. जो कडेला बसलाय, त्याला शोधा.

राम त्याच्याकडे गेला आणि त्याच्या शेजारी बसला.

"तुझं नाव काय?"

"चंदू," मुलगा हळूच म्हणाला. "माझं कुटुंब नुकतंच गावात आलंय. मला वेगाने धावता येत नाही. बाकीच्यांना मी नको असेन."

रामाने क्षणभर विचार केला. मग तो हसला. "आपल्या खेळाला कशाची गरज आहे माहीत आहे? गुण मोजणाऱ्या कुणाची तरी. सगळं बारकाईने पाहणाऱ्या तीक्ष्ण डोळ्यांच्या कुणाची तरी. तू आम्हाला मदत करशील?"

चंदूचा चेहरा उजळला. रामाने त्याला मैदानाच्या मध्ये आणलं आणि त्याच्या हातात एक काठी दिली. "चंदू आपला गुण मोजणारा आहे," रामाने जाहीर केलं. "तो जे म्हणेल, ते आपण मानायचं."

चंदूने आपलं काम फार गांभीर्याने घेतलं. प्रत्येक गुणासाठी तो धुळीत एक रेघ ओढायचा आणि स्पष्ट आवाजात आकडे सांगायचा. चेंडू रेषा ओलांडून गेला की नाही यावरून परटाचा मुलगा आणि कुंभाराचा मुलगा भांडू लागले, तेव्हा सगळे चंदूकडे वळले. त्याने नीट विचार केला आणि म्हणाला, "चेंडूने रेषेला स्पर्श केला, पण ती ओलांडली नाही." दोघांनीही मान डोलावली, कारण तो न्यायाने बोलला होता.

दुसऱ्या संध्याकाळी राम गुंडाळलेल्या कापडाचा एक मऊ चेंडू घेऊन आला. त्याने एक नवा खेळ शोधला, ज्यात सगळे एका मोठ्या वर्तुळात बसायचे आणि पक्षी, झाडं आणि नद्यांची नावं घेत चेंडू एकमेकांकडे घरंगळवायचे. कुणालाच धावायची गरज नव्हती. चंदूला सगळ्यांपेक्षा जास्त पक्ष्यांची नावं माहीत होती, आणि तो सलग तीनदा जिंकला. बाकीच्या मुलांनी टाळ्या वाजवल्या, आणि तो इतका हसला की त्याला पोट धरावं लागलं. प्रत्येकाकडे एक देणगी असते; दयाळूपणा ती शोधायला मदत करतो.

दिवसामागून दिवस ते दोन्ही खेळ खेळत राहिले. चंदू थोडा ताठ उभा राहू लागला. शेतकऱ्याच्या जुळ्या मुलींनी त्याच्यासोबत भाजलेले शेंगदाणे वाटले. परटाच्या मुलाने त्याला एक गमतीदार गाणं शिकवलं.

एका संध्याकाळी, सूर्य मावळत असताना, कुंभाराच्या मुलाने विचारलं, "रामा, तू राजकुमार आहेस. तू राजवाड्यात कोणताही खेळ खेळू शकतोस. मग तू इथे आमच्यासोबत खेळायला का येतोस?"

रामाने त्यांच्या धुळीने माखलेल्या, हसऱ्या चेहऱ्यांकडे पाहिलं.

"कारण खेळात सगळे असले की तो सगळ्यात आनंदी होतो," तो म्हणाला. "राजवाड्यात कितीतरी सुंदर गोष्टी आहेत. पण इथे मित्र आहेत. आणि एखादा मित्र बाहेर राहिला, की सगळा खेळ थोडा रिकामा वाटतो."

मुलं शांत झाली. मग चंदू म्हणाला, "उद्या मी सगळ्यांना एक नवा खेळ शिकवू का? माझ्या आजीने मला शिकवलेला?"

"हो!" सगळे एकदम ओरडले.

त्या रात्री राम लक्ष्मणासोबत वेशीतून घरी परतला. राणी कौसल्या पायऱ्यांवर वाट पाहत होती.

"बाळा, खेळ छान झाला का?"

"सगळ्यात छान," राम म्हणाला. "आणि उद्या चंदू शिक्षक होणार आहे."

कौसल्येने त्याला जवळ घेतलं. प्रत्येक चांगल्या राजाला जे माहीत असायला हवं, ते तिचा मुलगा शिकत होता: खेळासारखंच राज्यही तेव्हाच सगळ्यात आनंदी असतं, जेव्हा प्रत्येक माणसाला त्यात स्थान असतं. खरा नेता सगळ्यांसाठी जागा करतो.

वेशीबाहेरचं ते मैदान आता रिकामं आहे, आणि धुळीत एका छोट्या मुलाच्या काठीने ओढलेल्या रेघा आहेत. बाळा, त्या वर्तुळात तुझ्यासाठी नेहमीच जागा असेल.

पुढची गोष्ट वाचा →राम आणि वाटसरू

रामायण मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: रामायण · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वाल्मीकी रामाच्या बालपणीच्या खेळांबद्दल फारसं सांगत नाहीत, म्हणून हे हळुवार पुनर्कथन अयोध्येबाहेरच्या एका मैदानाची कल्पना करतं, जिथे साधं धोतर नेसलेला तरुण राजकुमार गावातल्या मुलांसोबत बरोबरीने खेळतो. रामायण परंपरेपासून प्रेरित ही कथा नेतृत्वाच्या एका शांत कृतीवर लक्ष केंद्रित करते: लंगडणाऱ्या चंदू या नव्या मुलाकडे लक्ष देणं, आणि त्याला सामावून घेणाऱ्या भूमिका आणि खेळ शोधून काढणं. धनुष्यबाण आणि प्रवासांच्या वीरकथांच्या उलट, इथे भावी राजा न्याय आणि सगळ्यांना सामावून घेण्यातून दिसतो, आणि कौसल्येच्या अभिमानाने गोष्ट संपते. होणाऱ्या आई-वडिलांसाठी हे ज्या दयाळू, स्वागतशील बाळाला वाढवायची त्यांना आशा आहे, त्याचं एक उबदार चित्र आहे.

बाळासोबत विचार करा

तुम्हाला एकटं पडल्यासारखं वाटत असताना कुणी तुमच्यासाठी जागा केली होती का? तेव्हा कसं वाटलं?

संकल्प: माझ्या मनात सगळ्यांसाठी जागा आहे, आणि माझं बाळ याच स्वागतात वाढेल.

आशीर्वाद: तुमचं मन शांत राहो, तुमचा प्रवास आनंदी होवो, आणि तुमच्या बाळाला सुंदर गुणांचा आशीर्वाद लाभो.

पात्रे

राम
— सगळ्यांसाठी जागा करणारा न्यायी मित्र.
चंदू
— खेळात आपलं स्थान शोधणारा नवा मुलगा.
कौसल्या
— रामाची आई, जी त्याला फक्त एक मित्र व्हायला शिकवते.

बोध

प्रत्येक मित्राला एक स्थान असतं, आणि दयाळूपणा ते शोधायला मदत करतो.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, एकट्या बसलेल्या मित्राकडे तुझं नेहमी लक्ष जाऊ दे, आणि त्याला खेळायला बोलाव.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

रामाने खेळात चंदूला कोणतं काम दिलं?

स्रोत: अयोध्येतल्या रामाच्या बालपणाच्या रामायण परंपरेपासून प्रेरित हळुवार पुनर्कथन

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 16व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • राम आणि मदत करणारा शेतकरी · दिवस 127

    अशीच गोष्ट

    परंपरा सांगते की रामाच्या वनवासाच्या प्रवासात सामान्य गावकऱ्यांची माया होती, आणि त्यानेही त्यांची तितकीच काळजी घेतली. आईच्या शांत मनावरच्या अभ्यासानुसार एकत्र काम करणं आणि काम करताना गाणं म्हणणं ताण कमी करू शकतं आणि जवळीक वाढवू शकतं, अगदी या गावच्या कालव्यावर झालं तसं.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

राम आणि गावातली मुलं ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरा रामाला आदर्श राजा मानते, ते याचसाठी की त्याने आपल्या प्रत्येक प्रजेची काळजी घेतली, आणि ही हळुवार बालकथा कल्पना करते की ती काळजी गावातल्या एका खेळाच्या मैदानावर सुरू झाली. आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सुचवतं की उबदार, सगळ्यांना सामावून घेणारी नाती मनाचं आरोग्य जपतात, आणि तुमचं बाळ कसं मित्र…

राम आणि गावातली मुलं गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 16 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा