Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Krishna Leela · दिवस 120 · आठवडा 18

कृष्ण आणि दयाळू मेंढपाळ

म्हातारा मेंढपाळ बन्सीबाबा मेंढ्या मोजतो आणि त्याला छोटी पिंकी हरवलेली दिसते. कृष्ण शोधायला मदत करत असताना त्याचे मित्र गाणी म्हणून कळपाला शांत ठेवतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रत्येक जण मोलाचा आहे; जवळजवळ सगळे म्हणजे सगळे नव्हे.

या गोष्टीत

पात्रे
बन्सीबाबा, कृष्ण, पिंकी
मूळ ग्रंथ
भागवत पुराण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 120 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 18 · ७ पैकी दिवस 1
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 18: बाळाची वाढ

वृंदावनातल्या गोपाळांमधले कृष्णाचे बालपण प्राण्यांच्या प्रेमळ काळजीने भरलेले आहे, आणि परंपरा मानते की ईश्वर प्रत्येक जिवाला वेगवेगळेपणाने जपतो. आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की आपण खास आणि मोलाचे आहोत ही भावना कल्याणाला आधार देते, आणि ती भावना प्रत्येक मुलाला अगदी सुरुवातीपासून मिळायला हवी.

प्रेम गर्दीत मोजत नाही. प्रेम एकेक करून मोजते.

बन्सीबाबा पांढरी दाढी आणि वाकडी काठी असलेला एक म्हातारा मेंढपाळ होता, आणि तो वृंदावनापलीकडच्या हिरव्या टेकड्यांवर राहायचा. त्याच्याकडे तीस मेंढ्या होत्या, आणि त्याला प्रत्येकीचे नाव माहीत होते. उन्हाच्या दुपारी कृष्ण आणि त्याचे मित्र अनेकदा त्याच टेकड्यांवर आपल्या गायी चारायचे.

कमरेच्या शेल्यात नेहमी बासरी खोचलेला गोपाळ कृष्ण, बन्सीबाबाला खूप आवडायचा. तो म्हातारा मुलांना भाजलेले चणे, कुरकुरीत तपकिरी चणे, वाटायचा. तो आपल्या मेंढ्यांच्या गमतीदार गोष्टीही सांगायचा.

मोती होती, जी जाडी आणि आळशी होती. चंदा होती, जिच्या नाकावर काळा ठिपका होता. आणि होती सगळ्यात नवी, फक्त आठवड्यापूर्वी जन्मलेली एक इवलीशी कोकरी. तो तिला पिंकी म्हणायचा, कारण उन्हात तिचे कान गुलाबी व्हायचे.

पण एका दुपारी बन्सीबाबा गोष्टी सांगत नव्हता. तो टेकडीवर इकडून तिकडे फेऱ्या मारत, पुन्हा पुन्हा मेंढ्या मोजत होता. "अठ्ठावीस, एकोणतीस," तो म्हणाला. "फक्त एकोणतीस."

कृष्ण धावत त्याच्याकडे गेला. "बाबा, काय झाले?"

"छोटी पिंकी हरवली आहे," बन्सीबाबा म्हणाला, आणि त्याचा आवाज थरथरला. "ती इतकी लहान आहे. तिला अजून टेकड्या माहीत नाहीत. आणि संध्याकाळ होत आली आहे."

गोपाळ मुले भोवती जमली. त्यांच्यात मधुमंगल होता, कृष्णाचा गोलमटोल, हसतमुख मित्र, जो नेहमी गोष्टी चांगल्या करायचा प्रयत्न करायचा. "एकोणतीस मेंढ्या तर इथेच आहेत," तो मदतीच्या सुरात म्हणाला. "म्हणजे जवळजवळ सगळ्याच."

म्हाताऱ्या मेंढपाळाने मान हलवली. "जवळजवळ सगळ्या म्हणजे सगळ्या नव्हे," तो म्हणाला. "प्रत्येकावर प्रेम असते, तेव्हा जवळजवळ सगळे म्हणजे सगळे नसते. प्रत्येक जण मला मोलाची आहे. एक हरवलेली असताना मला चैन पडणार नाही."

कृष्णाने त्याचा काळजीने भरलेला चेहरा पाहिला आणि त्याच्या हातावर हात ठेवला. "आम्ही शोधायला मदत करू," तो म्हणाला. "माझे मित्र इथे थांबून तुमच्या कळपावर लक्ष ठेवतील, म्हणजे आणखी कोणी भटकणार नाही. तुम्ही आणि मी पिंकीला शोधू."

म्हणून मुलांनी मेंढ्यांभोवती गवतात बसून एक कडे केले आणि त्यांना शांत ठेवण्यासाठी हळू आवाजात गाणी म्हणू लागली. तोपर्यंत कृष्ण आणि बन्सीबाबा टेकडीवर निघाले.

त्यांनी मोठ्या खडकांमागे शोधले. काटेरी झुडपांखाली, फांद्या जपून उचलून पाहिले. त्यांनी हाका मारल्या, "पिंकी! पिंकी!" पण फक्त वाऱ्याचा आवाज होता.

सूर्य खाली जात होता तसा बन्सीबाबा थकला. त्याचे म्हातारे पाय दुखू लागले, आणि तो काठीवर जोराने टेकू लागला. कृष्ण त्याच्या शेजारी चालण्यासाठी सावकाश झाला.

"क्षणभर विश्रांती घ्या, बाबा," तो म्हणाला. "हाका मारण्याऐवजी आपण ऐकूया. कधी कधी आपण जे शोधतो ते शांतपणे ऐकल्याने सापडते."

ते अगदी स्थिर उभे राहिले. वारा गवतातून सळसळत होता, आणि एक पक्षी किलबिलला. आणि मग, अगदी अंधुकसे, त्यांना ते ऐकू आले: एक बारीकसे बेंबेणे. में-एँ.

"तिकडे!" कृष्ण टेकडीच्या पायथ्याशी असलेल्या एका छोट्या ओढ्याकडे बोट दाखवत म्हणाला.

ते घाईने खाली उतरले. ओढ्याच्या पलीकडच्या बाजूला पिंकी उभी होती. फुलपाखराच्या मागे धावताना ती दगडांवरून पलीकडे गेली होती. आता परत येण्यासाठी पाणी तिला खूप रुंद वाटत होते, आणि ती थरथरत होती, तिचे गुलाबी कान खाली पडले होते.

कृष्णाने चपला काढल्या आणि उथळ, थंड पाण्यात पाऊल टाकले. त्याने घाई केली नाही, कारण तिला घाबरवायचे नव्हते. उलट तो खाली बसला आणि बासरीवर काही मऊ सूर वाजवले.

पिंकीने मान वर करून ऐकले, आणि तिचे थरथरणे कमी झाले. हळुवारपणा घाबरलेल्या मनाला शांत करतो. वाजवत वाजवतच कृष्ण पावलोपावली जवळ आला, आणि शेवटी त्याने तिला हळुवारपणे कुशीत घेतले.

त्याने तिला ओढ्यापलीकडे परत आणले आणि म्हाताऱ्या मेंढपाळाच्या हातात ठेवले. बन्सीबाबाने तिला छातीशी धरले आणि सुटकेच्या आनंदाने हसला, त्याचे डोळे पाणावले होते. "धन्यवाद, माझ्या बाळा," तो म्हणाला. "धन्यवाद."

मग सोनेरी संध्याकाळच्या प्रकाशात ते एकत्र टेकडीवर परत चढले. मुले अजूनही गात होती, आणि मेंढ्या शांतपणे विसावल्या होत्या. बन्सीबाबाने पिंकीला खाली ठेवले, आणि ती थेट आपल्या आईकडे धावली, जिने तिला सगळीकडे नाकाने कुरवाळले.

म्हाताऱ्याने पुन्हा एकदा मोजले. "अठ्ठावीस, एकोणतीस, तीस." कृष्णाने कधी पाहिले नव्हते इतके मोठे हसू तो हसला. "सगळ्या. अगदी प्रत्येक जण."

त्या संध्याकाळी त्याने फक्त भाजलेले चणेच नाही, तर गोड गूळही वाटला. आणि त्याने मुलांना सगळ्यात छान गोष्ट सांगितली: गुलाबी कानांची एक छोटी कोकरी बासरीच्या आवाजाने कशी सापडली.

नंतर, कृष्ण आपल्या गायींसोबत घरी जात असताना मधुमंगलाने विचारले, "बाबाकडे आणखी एकोणतीस मेंढ्या असताना त्यांना एका कोकरीची इतकी काळजी का वाटली?"

कृष्णाने संध्याकाळच्या ताऱ्याकडे वर पाहिले आणि तो म्हणाला, "कारण प्रेम गर्दीत मोजत नाही. प्रेम एकेक करून मोजते. आणि जो प्रेम करतो, त्याच्यासाठी प्रत्येक जण म्हणजेच सारे जग असते."

आज रात्री पिंकी आपले गुलाबी कान खाली दुमडून आपल्या आईच्या लोकरीच्या कुशीत झोपली आहे. छोट्या बाळा, तूही आमचे सारे जग आहेस, एकेक करून मोजलेले आणि जपलेले.

पुढची गोष्ट वाचा →कृष्ण आणि वडाचं झाड

कृष्ण लीला मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: भागवत पुराण · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वृंदावनातल्या कृष्णाच्या बालपणापासून प्रेरित अनेक हळुवार पुनर्कथनांपैकी हे एक, आणि त्याचे हृदय त्या मेंढपाळाकडून घेतले आहे जो एकही कोकरू हरवलेले असताना विश्रांती घेत नाही. म्हातारा बन्सीबाबा तीसपैकी एकोणतीस मोजतो, आणि कृष्ण त्याला शोधायला मदत करतो, मग हाका मारण्याऐवजी ऐकायला सुचवतो, आणि ओढ्यापलीकडून आणण्याआधी पिंकी नावाच्या छोट्या कोकरीला बासरीच्या मऊ सुरांनी शांत करतो. शोधण्याकडून ऐकण्याकडे होणारे हे वळणच या कथेला इतर हरवले-सापडले कथांपेक्षा वेगळे करते. प्रेम एकेक करून मोजते, हा तिचा शेवटचा विचार एका लहानशा, कधीही न बदलता येणाऱ्या बाळाला जपायची तयारी करणाऱ्या होणाऱ्या आई-बाबांशी थेट बोलतो.

गुरे चारणे ही कृष्णाच्या संपूर्ण बालपणाची पार्श्वभूमी आहे, आणि ब्रज आजही गोपालक प्रदेश आहे, जिथे यमुनेकाठी कुटुंबे गायी, शेळ्या आणि मेंढ्या पाळतात. एक हरवलेला प्राणी सापडेपर्यंत विश्रांती न घेणाऱ्या मेंढपाळाचे चित्र अनेक परंपरांमध्ये आढळते — ते भारतीय लोककथांमध्ये आहे, आणि प्रसिद्धपणे ख्रिस्ती शुभवर्तमानातल्या हरवलेल्या मेंढीच्या दाखल्यातही — म्हणून ही कथा सहज संस्कृतींच्या सीमा ओलांडते. ब्रजच्या गीतांमध्ये कृष्ण गोपाल आहे, कळपांचा रक्षक, आणि राजस्थान आणि गुजरातमधले अनेक पशुपालक समाज त्याला आपलाच मानून त्याची गाणी गातात. होणाऱ्या आई-बाबांसाठी ही एक उबदार आठवण आहे की प्रत्येक छोटा जीव महत्त्वाचा असतो.

बाळासोबत विचार करा

आपण जसे आहोत तसेच आपल्यावर प्रेम केले जाते हे कळल्यावर तुझ्या बाळाला कसे वाटावे, असे तुला वाटते?

संकल्प: माझे बाळ मला अनमोल आहे, आणि माझे प्रेम माझ्या बाळाला हळुवारपणे, एकेक करून जपते.

आशीर्वाद: तुझे मन शांत राहो, तुझा प्रवास आनंदाचा होवो, आणि तुझे बाळ सुंदर गुणांनी भरलेले होवो.

पात्रे

बन्सीबाबा
— प्रत्येक मेंढीला नावाने ओळखणारा एक दयाळू मेंढपाळ.
कृष्ण
— कोकरू सापडेपर्यंत तो काळजीपूर्वक शोधतो.
पिंकी
— उन्हात गुलाबी होणाऱ्या कानांची एका आठवड्याची कोकरी.

बोध

प्रत्येक जण मोलाचा आहे; जवळजवळ सगळे म्हणजे सगळे नव्हे.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या छोट्या बाळा, तू अनमोल आहेस, आणि आम्ही नेहमी तुझी काळजी घेऊ.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

एकोणतीस मेंढ्या असतानाही बन्सीबाबा शोधत का राहिला?

स्रोत: कृष्णाच्या बालपणीच्या वृंदावन कथांपासून प्रेरित हळुवार पुनर्कथन

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 18व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • मथुरेचा माळी · दिवस 227

    अशीच गोष्ट

    भागवत पुराण सुदामा माळ्याची गोष्ट सांगते, आणि परंपरा मानते की भरल्या मनाने दिलेल्या भेटीचे मोल तिच्या किमतीपेक्षा जास्त असते. ही कथा पालकांना त्यांच्या घरात भरून राहणाऱ्या साध्या, प्रेमळ भेटींचा विचार करायला लावते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की कृतज्ञता आणि उदारपणा मन अधिक शांत ठेवायला मदत करू शकतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

कृष्ण आणि दयाळू मेंढपाळ ही गोष्ट काय शिकवते?

वृंदावनातल्या गोपाळांमधले कृष्णाचे बालपण प्राण्यांच्या प्रेमळ काळजीने भरलेले आहे, आणि परंपरा मानते की ईश्वर प्रत्येक जिवाला वेगवेगळेपणाने जपतो. आईच्या शांततेवरील अभ्यास सूचवतात की आपण खास आणि मोलाचे आहोत ही भावना कल्याणाला आधार देते, आणि ती भावना प्रत्येक मुलाला अगदी सुरुवातीपासून मिळायला हवी.

कृष्ण आणि दयाळू मेंढपाळ गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 18 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा