Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Krishna Leela · दिवस 145 · आठवडा 21

दवातली पावलं

सूर्योदयापूर्वी वृंदावनाच्या गोपी कृष्णाला शोधायला निघतात. एकमेकींना मदत करत त्या दवातल्या त्याच्या छोट्या पावलांमागे चालतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेम धीराने शोधत राहतं आणि वाटेत इतरांना मदत करायला थांबतं.

या गोष्टीत

पात्रे
गोपी, कृष्ण
मूळ ग्रंथ
भागवत पुराण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 145 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 21 · ७ पैकी दिवस 5
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 21: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
दवातली पावलं

परंपरेनुसार गोपींचं कृष्णाला शोधणं म्हणजे घट्ट धरून न ठेवता धीराने प्रेम करण्याचं चित्र आहे. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असं सुचवतं की अनिश्चितता हळुवारपणे स्वीकारल्याने, जसं बाळाच्या हालचालींमधले शांत क्षण, काळजी कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

तो आपल्याला न सापडता त्याला शोधायला शिकवतोय

एका मोराने झोपाळू आवाजात एकदा हाक दिली आणि तो पुन्हा गप्प झाला. वृंदावनात सूर्योदयापूर्वीची वेळ होती. गायी अजून जाग्या झाल्या नव्हत्या. कुत्रीही शांत झाली होती. यमुना आवाज न करता वाहत होती.

एकेक करून गोपी आपापल्या घरातून हळूच बाहेर पडल्या. त्या वृंदावनातल्या गवळणी होत्या, आणि त्यांना स्वतःच्या झोपेपेक्षाही कृष्ण जास्त प्रिय होता.

हवा गार होती. ओल्या मातीचा आणि कदंबाच्या फुलांचा वास येत होता. दवाने गवत चंदेरी झालं होतं.

आदल्या रात्री कृष्ण त्यांच्यासोबत होता. चांदण्यात रानात त्यांनी रास खेळला होता. मग नेहमीसारखा तो अचानक नाहीसा झाला. कुठे जातोय, ते सांगितलं नाही. कधी येणार, तेही सांगितलं नाही. फक्त आयुष्यभर लक्षात राहील असं हसू हसला, आणि दोन झाडांच्या मधल्या अंधारात निघून गेला.

आता गोपी त्याला शोधत होत्या.

त्यांनी त्याचं नाव घेऊन हाक मारली नाही. हाक मारणं म्हणजे तो किती आठवतोय हे कबूल करणं. शिवाय ती सकाळ ओरडण्याइतकी कठोर नव्हती, खूप कोमल होती. म्हणून त्या जमिनीकडे बघत हळूहळू चालत राहिल्या.

त्यांच्यातली सगळ्यात लहान जेमतेम मुलगीच होती. तिचे पाय अनवाणी होते आणि दगड टोकदार होते. ती एकदा अडखळली आणि हलकंसं ओरडली.

लगेच एक मोठी गोपी मागे वळली आणि तिने तिचा हात धरला. "माझ्या शेजारी चल," ती म्हणाली. "मी जिथे पाय ठेवते तिथे पाय ठेव. इथे जमीन मऊ आहे."

बोटात बोटं गुंफून त्या दोघी पुढे चालल्या.

मग एकजण खाली वाकली आणि तिने बोट दाखवलं. तिथे, दवात उमटलेलं, एक पाऊल होतं.

ते लहानसं होतं. एका मुलाचं पाऊल. टाचेचा गोलावा, पाच इवलीशी बोटं. गवत पुन्हा उभं राहत होतं, त्यामुळे ते आधीच पुसट होत होतं.

त्या त्याच्या मागे गेल्या. एका पावलावरून दुसऱ्या पावलावर. कधी ठसा स्पष्ट दिसायचा. कधी फक्त दबलेला एक तुकडा, जणू कुणी दव दाबून सोडून दिलं असावं. कधी दहा पावलं काहीच नसायचं, आणि मग, अगदी हार मानायच्या वेळी, पुन्हा एक ठसा दिसायचा.

कुणीच बोललं नाही. श्वास रोखून धरल्यासारख्या त्या चालत होत्या.

वाटेत आईपासून दूर भटकलेलं एक वासरू त्यांना दिसलं. धुक्यात ते थरथरत उभं होतं. त्या घाईतही एक गोपी थांबली. तिने आपल्या ओढणीचा पदर त्याच्या पाठीवर गुंडाळला आणि त्याला हळूच कळपाच्या आवाजाच्या दिशेने नेलं. मगच ती घाईने बाकीच्यांना गाठायला गेली. कुणीही तिला रागावलं नाही. त्यांना माहीत होतं, कृष्णानेही अगदी असंच केलं असतं.

त्या सकाळी तो त्यांना सापडला नाही. ठसे नदीकाठी संपले, आणि नदी पावलं जपून ठेवत नाही. गोपी गार वाळूवर बसल्या. पहिला गुलाबी प्रकाश पाण्याला स्पर्श करू लागला.

सगळ्यात लहान मुलीने आपल्या पायावरच्या खरचटण्याकडे पाहिलं. मोठ्या गोपीने आपल्या ओढणीचं टोक नदीत भिजवलं आणि आई करते तशी ती छोटीशी जखम धुतली.

"दुखतंय का?" तिने विचारलं.

मुलीने मान हलवली. "आता नाही. तू इथे असताना नाही."

एक छोटासा पक्षी त्यांच्या शेजारी पाणी प्यायला उतरला. तो जराही घाबरला नव्हता.

गोपी दुःखी नव्हत्या. त्यांना एक वेगळाच आनंद वाटत होता. कुठल्यातरी खऱ्या ठिकाणी त्यांना नेलं गेलं होतं, शेवटचं दार उघडलं नसलं तरी.

"तो आपल्याला न सापडता त्याला शोधायला शिकवतोय," एकजण म्हणाली.

"त्याला न धरता त्याच्यावर प्रेम करायला," दुसरी म्हणाली.

तिसरी काहीच बोलली नाही. ती आपल्या पायाच्या बोटावरच्या दवाच्या थेंबाकडे पाहत हसत होती.

सूर्य वर चढला. गावात आया लोणी काढू लागल्या आणि पहिल्या रवींचा धप धप आवाज येऊ लागला. गोपी उठल्या, परकरावरची वाळू झटकली आणि सैलशा रांगेत घरी परतल्या. सगळ्यात लहान मुलीने अजूनही आपल्या मैत्रिणीचा हात धरला होता.

त्यांच्या मागे, नदीकाठी, शेवटचं छोटंसं पाऊल उन्हात सुकत होतं. गायी चरायला सोडल्या तोपर्यंत ते पुसलं गेलं होतं. पण प्रत्येकीला माहीत होतं, ते तिथे होतं.

बाळा, तू वळतोस आणि मग शांत होतोस, तेव्हा मला ती पावलं आठवतील, आणि कळेल की तू जवळच आहेस.

पुढची गोष्ट वाचा →उद्धवाचा निरोप

कृष्ण लीला मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: भागवत पुराण · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

रात्रीच्या रासानंतर कृष्ण निघून गेल्यावर गोपींनी त्याला शोधणं ही कथा भागवत पुराण परंपरेतली आहे, आणि वृंदावनाच्या भक्तीचा गाभा आहे. त्यांच्या या ओढीला विरह म्हणतात. मालकी न मागता पूर्ण असलेलं प्रेम म्हणून त्याचा गौरव केला जातो. जयदेवांचं गीतगोविंद अशाच क्षणांवर उभं आहे, आणि वृंदावनाचे कवी-गायक पुन्हा पुन्हा याच क्षणांकडे वळतात. ही पुनर्कथा विलक्षण शांत आहे. कुणीही हाक मारत नाही; गोपी दवातल्या पुसट पावलांमागे चालतात, अडखळलेल्या मुलीला सावरतात, थरथरणाऱ्या वासराला पांघरतात, आणि ठसे न जपणाऱ्या नदीकाठी बसतात. त्या दुःखी नव्हे, तर समाधानाने घरी परततात. शेवटची ओळ गर्भारपणाला अगदी साजेशी आहे: प्रत्येक छोट्या हालचालीतून आईला जाणवतं की बाळ जवळ आहे, न दिसताही नक्की तिथे आहे.

बाळासोबत विचार करा

अलीकडे तुम्हाला तुमच्या बाळाचं कोणतं छोटंसं 'पाऊल' जाणवलं, आणि तेव्हा तुम्हाला कसं वाटलं?

संकल्प: माझ्या बाळाच्या छोट्या खुणांवर माझा विश्वास आहे, आणि मला माहीत आहे की प्रेम माझ्याकडे चालत येतंय.

आशीर्वाद: प्रत्येक हलकी फडफड म्हणजे तुझ्याकडे चालत येणारं एक पाऊल आहे, यावर तुझा विश्वास बसो.

पात्रे

गोपी
— कृष्णाला एकत्र शोधणाऱ्या प्रेमळ मैत्रिणी.
कृष्ण
— तो मागे जाण्यासाठी हळुवार पावलं ठेवून जातो.

बोध

प्रेम धीराने शोधत राहतं आणि वाटेत इतरांना मदत करायला थांबतं.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, मी आधीच माझ्या सगळ्या प्रेमाने तुझ्या इवल्याशा पावलांमागे चालतेय.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

शोधताना गोपींनी एकमेकींना कशी मदत केली?

स्रोत: गोपींनी केलेल्या कृष्णाच्या शोधाची वृंदावनातील भक्ती परंपरा (भागवत पुराण परंपरा)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 21व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • पहाटेची कृष्णाची बासरी · दिवस 262

    अशीच गोष्ट

    ब्रजच्या कृष्ण परंपरेत असं म्हणतात की कृष्णाच्या बासरीचा आवाज प्रत्येक जीवाला घरी बोलावतो, आणि वृंदावनातल्या गायी आनंदाने त्यामागे जातात. ही कथा आई-बाबांना सुरक्षिततेकडे परत नेणाऱ्या धाग्यासारख्या संगीताचं एक शांत चित्र देते. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की मंद संगीत काळजी हलकी करायला आणि विश्रांतीला आधार द्यायला मदत करू शकतं.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

दवातली पावलं ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरेनुसार गोपींचं कृष्णाला शोधणं म्हणजे घट्ट धरून न ठेवता धीराने प्रेम करण्याचं चित्र आहे. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन असं सुचवतं की अनिश्चितता हळुवारपणे स्वीकारल्याने, जसं बाळाच्या हालचालींमधले शांत क्षण, काळजी कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

दवातली पावलं गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 21 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा