Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Krishna Leela · दिवस 227 · आठवडा 33

मथुरेचा माळी

मथुरेतला माळी सुदामा छोट्या प्रार्थनांसारखे फुलांचे हार गुंफतो. एक दिवस श्रीकृष्णाला हार अर्पण करण्याचे तो स्वप्न पाहतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेमाने बनवलेल्या छोट्या भेटी मौल्यवान असतात.

या गोष्टीत

पात्रे
सुदामा माळी, श्रीकृष्ण, बलराम
मूळ ग्रंथ
भागवत पुराण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 227 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 33 · ७ पैकी दिवस 3
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 33: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
मथुरेचा माळी

भागवत पुराण सुदामा माळ्याची गोष्ट सांगते, आणि परंपरा मानते की भरल्या मनाने दिलेल्या भेटीचे मोल तिच्या किमतीपेक्षा जास्त असते. ही कथा पालकांना त्यांच्या घरात भरून राहणाऱ्या साध्या, प्रेमळ भेटींचा विचार करायला लावते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की कृतज्ञता आणि उदारपणा मन अधिक शांत ठेवायला मदत करू शकतात.

माझ्याकडे देण्यासाठी नेहमी फुले असावीत.

सूर्योदयापूर्वी मथुरेतल्या एका छोट्याशा बागेत एक माणूस जाईच्या झुडपांमध्ये गुडघ्यावर बसून एकेक फूल तोडत होता. त्याचे नाव होते सुदामा. गुरुकुलातला श्रीकृष्णाचा बालमित्र सुदामा तो नव्हे. हा वेगळा माणूस होता, एक शांत माळी, ज्याचे छोटे घर, छोटी बाग आणि खूप मोठे मन होते.

रोज सकाळी तो पांढरी जाई, केशरी झेंडू, लाल गुलाब, आपल्या छोट्या तळ्यातली कमळे आणि हिरव्या तुळशीच्या लांब मंजिऱ्या तोडत असे. मग घरात जमिनीवर बसून, फुलाला फूल आणि गाठीला गाठ जोडत, काम करताना गुणगुणत तो त्यांचे हार गुंफत असे.

तो आपले हार बाजारात मंदिरांसाठी, लग्नांसाठी आणि सणांसाठी विकत असे. त्याची कमाई फार नव्हती. पण त्याला आपले काम आवडत असे, कारण त्याच्यासाठी प्रत्येक हार फुलांनी बनलेली एक छोटीशी प्रार्थना होता.

कितीतरी वर्षे सुदाम्याने वृंदावनातल्या श्रीकृष्ण नावाच्या एका गोपालाच्या गोष्टी ऐकल्या होत्या. लोक म्हणत की कृष्णाचे डोळे कमळासारखे आहेत आणि त्याचे हसू थकलेल्या मनाला पुन्हा तरुण करते. लोक म्हणत की तो इतकी गोड बासरी वाजवतो की गाई चरायचे थांबवून ऐकत राहतात. रोज रात्री शेवटचा हार बांधताना सुदामा हळूच म्हणायचा, "एक दिवस तरी कृष्णाला हार अर्पण करता आला तर!"

मग एका सकाळी मथुरेच्या रस्त्यांवर उत्साह पसरला. लोक धावत होते आणि एकमेकांना हाका मारत होते. "तो आला! कृष्ण आपला भाऊ बलरामासोबत शहरात आला आहे!"

सुदाम्याचे हात फुलांवर थबकले. त्याचे हृदय धडधडू लागले.

तो उभा राहायच्या आधीच त्याच्या दारावर हळूच थाप पडली.

त्याने दार उघडले. त्याच्याच उंबऱ्यावर दोन तरुण उभे होते. एक गोरा आणि बलवान, आनंदी चेहऱ्याचा. दुसरा पावसाळी ढगासारखा सावळा, केसांत मोरपीस, आणि ओठांआधी हसणारे डोळे.

"हेच का सुदामा माळ्याचे घर?" श्रीकृष्णाने विचारले. "आम्ही ऐकले आहे की तुझी फुले मथुरेत सगळ्यात सुंदर आहेत."

सुदाम्याला बोलताच येईना. त्याने गुडघे टेकून त्यांच्या पायांना स्पर्श केला. मग गडबडून, आनंदाने उठून त्याने त्यांना आत ओढले. "या, या, आत या! बसा! अहो, माझे घर इतके लहान आणि साधे आहे..."

"तुझ्या घराला जाईचा सुगंध येतो," बलराम हसत म्हणाला. "यात साधे काहीच नाही."

सुदाम्याने त्यांचे पाय धुवायला पाणी आणि प्यायला थंड पाणी आणले. आनंदाने त्याचे हात थरथरत होते. मग त्याने भिंतीवर टांगलेल्या हारांकडे पाहिले, जे त्याने त्या सकाळी विकायला बनवले होते.

त्याने दुसरा विचारही केला नाही.

त्याने सगळ्यात सुंदर हार काढले, जाई आणि गुलाब, झेंडू आणि कमळ, आणि एकेक करून दोघा भावांच्या गळ्यात घातले, इतके की ते फुलांनी झाकून जाऊन चालत्या बागांसारखे दिसू लागले. दिवसभराची सगळी कमाई त्याने हसत, मोकळ्या मनाने देऊन टाकली.

श्रीकृष्णाने फुलांकडे पाहिले, आणि मग सुदाम्याकडे.

"सुदामा," तो म्हणाला, "आज तू जे बनवलेस ते सगळे आम्हाला दिलेस. त्याबदल्यात तुला काय हवे? काहीही माग."

सुदाम्याने विचार केला. तो सोने मागू शकला असता. मोठे घर किंवा मोठी बाग मागू शकला असता. पण त्याला यातले काहीच नको होते.

"फक्त एवढेच," तो हळूच म्हणाला. "तुझ्यावरचे माझे प्रेम कधीच कोमेजू नये. मला भेटणाऱ्या प्रत्येकाचा मी मित्र व्हावे. आणि माझ्याकडे देण्यासाठी नेहमी फुले असावीत."

श्रीकृष्ण हसला, आणि जणू सूर्य उगवला.

"तसेच होईल," तो म्हणाला. "तुझे प्रेम तुझ्या फुलांसारखे ताजे राहील. तुझी बाग प्रत्येक ऋतूत फुलेल. आयुष्यभर तू आणि तुझे कुटुंब आनंदी आणि दयाळू राहाल."

दोघा भावांनी त्याचे आभार मानले आणि ते उजळ रस्त्यांवर परत चालू लागले, त्यांचे हार डोलत होते आणि हवेत गोडवा भरत होते. सुदामा दारात उभा राहून त्यांना जाताना पाहत होता, त्याचा चेहरा आनंदाश्रूंनी ओला झाला होता.

असे म्हणतात की त्या दिवसापासून सुदाम्याची छोटी बाग कधीच फुलायची थांबली नाही. कोरड्या उन्हाळ्यातही वेलींवर जाई उमलत असे. तो माळी आनंदाने म्हातारपणापर्यंत जगला, अजूनही गुणगुणत, अजूनही हार गुंफत, अजूनही दारात येणाऱ्या प्रत्येकाला फुले देत.

तो सोन्याने कधीच श्रीमंत झाला नाही. पण मथुरेत लोक म्हणत की मैत्रीत आणि देण्याची आवड असलेल्या मनात त्याच्याहून श्रीमंत कोणीच नव्हते.

बाळा, तुझ्या हातांत देण्यासाठी नेहमी फुले असोत अशा प्रकारे तू मोठे व्हावेस.

पुढची गोष्ट वाचा →कृष्ण आणि कुब्जेची चंदनाची भेट

कृष्ण लीला मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: भागवत पुराण · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

कृष्ण आणि बलराम पहिल्यांदा मथुरेत येतात, तेव्हा भागवत पुराणाचा दशम स्कंध सुदामा माळ्याच्या घरी थांबतो; हा पोह्यांच्या गोष्टीतल्या प्रसिद्ध बालमित्रापेक्षा वेगळा सुदामा आहे. माळी आजही रोज सकाळी मथुरेच्या मंदिरांना फुले पुरवतात, आणि हा प्रसंग कधी कधी आपल्या कलेतून केलेल्या भक्तीचे चित्र म्हणून आठवला जातो. त्याला वेगळे करतात ती भेट आणि ती इच्छा: सुदामा आपले दिवसभराचे सगळे काम दोघा भावांना अर्पण करतो, आणि फक्त एवढेच मागतो की आपले प्रेम कधी कोमेजू नये आणि आपल्याकडे देण्यासाठी नेहमी फुले असावीत. गर्भारपणासाठी सुगंधी, हळुवार अशी ही गोष्ट आपल्या हातांत जे आहे त्यातून देण्याचा सन्मान करते.

बाळासोबत विचार करा

तुमच्या बाळासाठी तुम्ही प्रेमाचा कोणता एक 'हार' बनवू शकता, एखादे गाणे, एखादी सवय, एखादा आशीर्वाद?

संकल्प: मी माझे प्रेम मोकळ्या मनाने देते, आणि ते प्रत्येक ऋतूत फुलते.

आशीर्वाद: भेट कितीही लहान असो, तिच्यामागचे प्रेम पाहण्याचे शहाणपण आणि ती मोकळ्या मनाने स्वीकारण्याची कृपा तुम्हाला नेहमी लाभो.

पात्रे

सुदामा माळी
— छोटी बाग आणि मोठे मन असलेला साधा माणूस.
श्रीकृष्ण
— प्रेमाने वाट पाहणाऱ्याकडे तो स्वतः येतो.
बलराम
— कृष्णाचा मोठा भाऊ, जो त्याच्यासोबत येतो.

बोध

प्रेमाने बनवलेल्या छोट्या भेटी मौल्यवान असतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या छोट्याशा फुला, मी रोज तुझ्यासाठी माझे प्रेम गुंफते आहे. तू माझी सगळ्यात गोड प्रार्थना आहेस.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

एखाद्या खास व्यक्तीसाठी तू प्रेमाने काय बनवशील?

स्रोत: भागवत पुराण, दशम स्कंध (मथुरेत श्रीकृष्ण)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 33व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • बलराम वृंदावनला परततो

    अशीच गोष्ट

    बलरामाचे घरी परतणे दाखवते की मोठे होऊन दूर गेलो म्हणजे विसरायलाच हवे असे नाही. कुटुंबाचे आणि मैत्रीचे जुने नाते उबदार राहते, आपले पुन्हा स्वागत करायला तयार असते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

मथुरेचा माळी ही गोष्ट काय शिकवते?

भागवत पुराण सुदामा माळ्याची गोष्ट सांगते, आणि परंपरा मानते की भरल्या मनाने दिलेल्या भेटीचे मोल तिच्या किमतीपेक्षा जास्त असते. ही कथा पालकांना त्यांच्या घरात भरून राहणाऱ्या साध्या, प्रेमळ भेटींचा विचार करायला लावते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की कृतज्ञता आणि उदारपणा मन अधिक शांत ठेवायला मदत…

मथुरेचा माळी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 33 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा