Krishna Leela · दिवस 213 · आठवडा 31
लोण्यासाठी वितळणारं मन
यशोदा लोण्याचं मडकं छोटे हात पोहोचणार नाहीत इतकं उंच टांगते. कृष्ण, बलराम आणि मित्र मनोरा रचतात आणि लोणी वाटून खातात.
गोष्टीचे तात्पर्य: वाटून घेतल्याने प्रत्येक आनंद अधिक गोड होतो.
या गोष्टीत
- पात्रे
- लहानगा कृष्ण, यशोदा, बलराम
- मूळ ग्रंथ
- भागवत पुराण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 213 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 31 · ७ पैकी दिवस 3
- तिमाही
- तिमाही 3
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 31: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- लोण्यासाठी वितळणारं मन
- मंत्र
- ॐ
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की कृष्णाच्या लोण्याच्या लीला प्रत्येक रागावण्याला मऊ करणारं प्रेम दाखवतात. भविष्यातल्या खोड्यांना हसू आणि उबदारपणाने सामोरं जाण्याची कल्पना करायची संधी ही कथा पालकांना देते. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की गर्भावस्थेतले हलके, आनंदी क्षण रोजचा ताण कमी करू शकतात.
ते सॉरी म्हणण्याचा मार्ग नव्हता. तो म्हणण्याचा मार्ग होता, "चल, हे माझ्याबरोबर वाटून घे."
गोकुळात यशोदेच्या स्वयंपाकघरात लाकडी रवी घुसळत होती, घुर्र, घुर्र, घुर्र. बाहेर अंगणात गायी हंबरत होत्या. आत हवेत गरम दुधाचा आणि ताज्या लोण्याचा सुगंध दरवळत होता.
यशोदेने आपलं काम संपवलं आणि मऊ पांढऱ्या लोण्याने भरलेलं एक मोठं मातीचं मडकं उचललं. तिने ते छताजवळ दोरीच्या शिंक्यात उंच टांगलं, जिथे कुठलेही छोटे हात पोहोचू शकणार नाहीत. मग ती आपल्या मुलाचा विचार करत, मनाशीच हसत, गायींकडे पाहायला बाहेर गेली.
पण दाराआडून दोन चमकदार डोळे हे सगळं पाहत होते. पावसाळी ढगासारखा सावळा लहानगा कृष्ण, लोणी आता नेमकं कुठे आहे ते त्याला चांगलं ठाऊक होतं. तो आपला मोठा भाऊ बलराम याच्याकडे धावला आणि त्याचा हात ओढून वर बोट दाखवलं.
बलरामाला लगेच कळलं. त्यांनी शेजारच्या काही मित्रांना बोलावलं. थंड मातीच्या जमिनीवर अनवाणी पावलं हळूच टपटपली. कुणीतरी खुदकन हसलं आणि त्याला गप्प केलं गेलं.
"ते खूप उंच आहे, कान्हा," मडक्याकडे वर पाहत बलराम म्हणाला.
कृष्ण नुसताच हसला. त्याला माहीत होतं की एकत्र मिळून ते हे नक्की जमवू शकतील.
यशोदा धान्य कुटायला वापरायची ते जड लाकडी उखळ त्यांनी शोधलं आणि उलटं केलं. बलराम त्याच्यावर चढला. एक मित्र बलरामाच्या खांद्यांवर चढला. हसू आवरायचा प्रयत्न करणाऱ्या छोट्या मुलांचा तो एक डुगडुगणारा मनोरा होता.
मग कृष्णाची पाळी आली. झाडावर खार चढावी तसा तो आपल्या मित्रांवरून सरसर चढला. मडक्याची थंड माती अगदी हाताच्या टप्प्यात होती. त्याने हात ताणला, आणखी ताणला, आणि आपला अख्खा हात आत बुडवला.
अहा, ते किती थंड आणि मऊ होतं, त्याने कल्पना केली होती त्याहूनही मऊ. त्याने मोठी मूठभर लोणी काढली आणि खाली दिली. मग आणखी, आणि आणखी. लवकरच खालचा प्रत्येक चेहरा पांढरा माखला होता, आणि प्रत्येक मुलगा आनंदाने डोळे मिटून खात होता. खिडकीतल्या माकडांनाही वाटा मिळाला.
त्या सगळ्या धमालीत मडकं कलंडलं. लोण्याची एक धार त्याच्या कडेवरून घसरून जमिनीवर पडली. मुलं घसरत खाली आली आणि लोण्याच्या छोट्या पावलांच्या ठशांची रांग मागे सोडत अंगणात पळाली.
तेवढ्यात यशोदा स्वयंपाकघरात परत आली. तिने उलटं केलेलं उखळ पाहिलं. तिने झुलणारा शिंका पाहिला. तिने जमिनीवरचं लोणी आणि दाराबाहेर जाणारे पावलांचे ठसे पाहिले.
"कृष्णा!" तिने हाक मारली. तिचा आवाज अर्धा रागावलेला, अर्धा हसरा होता.
तिने एक बारीक काठी उचलली, खरं तर फक्त बोट दाखवायला, आणि पावलांच्या ठशांमागोमाग उन्हाने उजळलेल्या अंगणात गेली.
तिथे तो बसला होता. तिचा लहानगा कान्हा, चेहरा लोण्याने पांढरा, आणि भोवती त्याचे मित्र आनंदी, चिकट वर्तुळ करून बसलेले.
यशोदा रागवायला तयार होती. तिला पसाऱ्याची आठवण झाली. सकाळचं सगळं काम वाया गेल्याचं आठवलं. पण तेवढ्यात कृष्णाने वर पाहिलं आणि तिला पाहिलं. त्याच्या डोळ्यांत भीतीचा लवलेशही नव्हता, फक्त प्रेम होतं.
त्याने एक रुंद, लोण्याने माखलेलं हसू दिलं. त्याने लोण्याचा शेवटचा गोळा असलेला आपला छोटा हात वर केला आणि तो तिला देऊ केला. ते सॉरी म्हणण्याचा मार्ग नव्हता. तो म्हणण्याचा मार्ग होता, "चल, हे माझ्याबरोबर वाटून घे."
यशोदेचा राग क्षणात नाहीसा झाला, सूर्य उगवल्यावर धुकं विरावं तसा. काठी तिच्या बोटांतून निसटली.
ती रागावणार तरी कशी? हा लहानगा मुलगा फक्त आपला आनंद वाटत होता, आपल्या मित्रांबरोबर, माकडांबरोबर, आणि सगळ्यात जास्त तिच्याबरोबर.
ती हसू लागली. आधी हलकंसं खुदखुदणं, मग अंगण भरून टाकणारं खरं हसू. ती जमिनीवर गुडघे टेकून बसली, साडीला लोणी लागतंय याची तिला जराही पर्वा नव्हती.
"अरे, माझ्या छोट्या माखनचोरा," ती म्हणाली, "माझ्या लोणीचोरा." तिने त्याचा चेहरा आपल्या हातांत धरला आणि अंगठ्यांनी त्याच्या गालांवरचं थोडं लोणी पुसलं. मग तिने त्याला जवळ ओढलं आणि हृदयाशी धरलं. तिला त्याच्या छोट्याशा हृदयाची धडधड जाणवत होती.
तिने त्याच्या कपाळाचा पापा घेतला. तिला हसताना पाहून बाकीची मुलंही हसू लागली. आता कुणीच अडचणीत नव्हतं.
दुपारच्या सावल्या लांबत गेल्या, तशी यशोदा कृष्णाला मांडीवर घेऊन अंगणाच्या पायऱ्यांवर बसली आणि हळुवार झुलवू लागली. स्वयंपाकघराची जमीन थांबू शकत होती. लोणी उद्या पुन्हा घुसळता येणार होतं. आत्ता फक्त एक आई होती, एक पेंगुळलेलं मूल होतं, आणि त्याच्या हातांना येणारा लोण्याचा गोड वास होता.
एक दिवस तूही पसारा करशील, बाळा, आणि तरीही तुझ्यावर इतकंच प्रेम केलं जाईल.
कृष्ण लीला मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: भागवत पुराण · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
लोणीचोर कृष्ण, माखनचोर, ही भागवत पुराणाच्या दशम स्कंधातली आणि ब्रजच्या काव्यातली बालपणीची सगळ्यात लाडकी प्रतिमा आहे, आणि जन्माष्टमीची दहीहंडी, जिथे माणसांचे मनोरे टांगलेल्या मडक्यापर्यंत पोहोचतात, दरवर्षी तिचीच आठवण करून देते. हे कथन मुलांना उलट्या उखळावर मनोरा रचताना दाखवतं, आणि मग लोण्याच्या ठशांमागोमाग सगळ्यात महत्त्वाच्या क्षणापर्यंत जातं: कृष्ण आईला शेवटचा गोळा देऊ करतो, आणि यशोदेच्या बोटांतून काठी निसटते. प्रसंग एखाद्या धड्याने नव्हे, तर पायऱ्यांवर पेंगुळलेल्या मुलाला झुलवणाऱ्या आईने संपतो. गर्भावस्थेसाठी ही एक गोड खात्री आहे की प्रेम प्रत्येक पसाऱ्यापेक्षा जास्त टिकतं.
बाळासोबत विचार करा
आज तुम्हाला बाळाच्या हालचाली जाणवतील, तेव्हा त्याच्या खेळकर स्वभावाची कल्पना करून त्याला एक हसू पाठवू शकाल का?
संकल्प: माझं प्रेम एक सागर आहे, माझ्या बाळाच्या सगळ्या खेळकर लाटांसाठी पुरेसा खोल आणि विशाल.
आशीर्वाद: तुझं मन सदैव खेळकर राहो, आणि तुझ्या हृदयाला नेहमी प्रेमात आपलं घर सापडो.
पात्रे
- लहानगा कृष्ण
- — लोणी आवडणारा आणि ते सगळ्यांबरोबर वाटणारा खेळकर मुलगा.
- यशोदा
- — जिचं मन लोण्यासारखं वितळतं अशी प्रेमळ आई.
- बलराम
- — मनोऱ्याच्या तळाशी असलेला बलवान मोठा भाऊ.
बोध
वाटून घेतल्याने प्रत्येक आनंद अधिक गोड होतो.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या लोणीप्रिय बाळा, तुझ्या सगळ्यात खोडकर दिवसांतही मी तुझ्यावर प्रेम करेन. ये, तुझं हसू माझ्याबरोबर वाटून घे.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
मुलं एकत्र मिळून लोण्याच्या मडक्यापर्यंत कशी पोहोचली?
स्रोत: भागवत पुराण, दशम स्कंध (गोकुळातलं कृष्णाचं बालपण)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 31व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- कृष्ण आणि काजवे · दिवस 15
अशीच गोष्ट
परंपरा सांगते की कृष्णाला प्रत्येक छोट्या जीवात ईश्वर दिसायचा, आणि गोकुळातलं त्याचं बालपण अशाच साध्या नवलांनी भरलेलं होतं. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की घाई करण्याऐवजी थांबून नवलाईचा एक शांत क्षण वाटून घेतल्यानं आईचा स्वतःचा ताण कमी होऊ शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
लोण्यासाठी वितळणारं मन ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की कृष्णाच्या लोण्याच्या लीला प्रत्येक रागावण्याला मऊ करणारं प्रेम दाखवतात. भविष्यातल्या खोड्यांना हसू आणि उबदारपणाने सामोरं जाण्याची कल्पना करायची संधी ही कथा पालकांना देते. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की गर्भावस्थेतले हलके, आनंदी क्षण रोजचा ताण कमी करू शकतात.
लोण्यासाठी वितळणारं मन गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 31 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.