Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sikh · दिवस 229 · आठवडा 33

बेबे नानकीचा छोटा भाऊ

पाच वर्षांच्या नानकीचं आपल्या तान्ह्या भावावर, नानकवर, अगदी पहिल्या क्षणापासून प्रेम जडतं. ती त्याला झोपलेलं पाहते, आंघोळ घालायला मदत करते आणि त्याच्यासाठी अंगाई म्हणते.

गोष्टीचे तात्पर्य: बहीण-भावांमधलं प्रेम ही आयुष्यभराची देणगी आहे.

या गोष्टीत

पात्रे
बेबे नानकी, तान्हा नानक, माता तृप्ता
मूळ ग्रंथ
जनमसाखी
वाचनाचा वेळ
3 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 229 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 33 · ७ पैकी दिवस 5
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 33: बाळाची वाढ
मंत्र
ॐ

बेबे नानकी दाखवते की शांत, प्रेमळ सहवास छोट्या जिवाला कसा सुरक्षित वाटायला लावतो. तुम्ही आधीच तुमच्या बाळाला देत असलेलं प्रेम ही त्याच खोल नात्याची सुरुवात आहे.

"शांत हो, शांत हो," ती म्हणायची. "बेबे इथे आहे. तू सुरक्षित आहेस."

नानकी ही दोन लांब वेण्या आणि चटकन येणारं प्रेमळ हसू असलेली, चमकदार डोळ्यांची पाच वर्षांची मुलगी होती. ती पंजाबमधल्या तलवंडी या शांत गावात राहायची, भोवती गव्हाची आणि मोहरीची शेतं. तिचे वडील मेहता कालू गावाचे हिशेबनीस होते, आणि आई माता तृप्ता मृदू बोलणारी, हळुवार हातांची स्त्री होती. एका आनंदाच्या दिवशी त्यांच्या घरी एक तान्हा भाऊ जन्माला आला, आणि त्यांनी त्याचं नाव नानक ठेवलं.

अगदी पहिल्या क्षणापासून नानकीचं त्याच्यावर प्रेम जडलं. ती छोट्या पाळण्याजवळ बसून त्याला झोपलेलं पाहत राहायची, त्याची इवलीशी बोटं कळ्यांसारखी मिटलेली. त्याने डोळे उघडले की ती जवळ वाकून हसायची, आणि तोही परत हसल्यासारखा वाटायचा. "तो मला ओळखतो," ती आईच्या कानात म्हणाली. माता तृप्ता हसल्या आणि म्हणाल्या, "ओळखतोच. तू त्याची बेबे आहेस, त्याची मोठी बहीण."

रोज सकाळी नानकी बाळाची काळजी घ्यायला आईला मदत करायची. ती त्याच्या आंघोळीसाठी कोमट पाणी आणायची आणि त्याला गुंडाळायला मऊ सुती कापडं आणायची. माता तृप्ता गहू दळण्यात किंवा मातीच्या चुलीवर पोळ्या करण्यात गुंतलेल्या असताना नानकी नानकला मांडीवर घ्यायची. ती त्याला हळुवारपणे इकडून तिकडे झुलवायची आणि आजीकडून ऐकलेली जुनी पंजाबी अंगाई गीतं म्हणायची.

कधी कधी बाळ रडायचं, आणि सगळं घर अस्वस्थ व्हायचं. मग नानकी त्याला अंगणात घेऊन जायची, जिथे एक मोठं सावलीचं झाड होतं. धुळीत उड्या मारणाऱ्या चिमण्या आणि आकाशात तरंगणारे ढग ती त्याला दाखवायची. हळूहळू त्याचं रडणं थांबायचं, आणि तो तिच्या खांद्यावर शांत पडून राहायचा. "शांत हो, शांत हो," ती म्हणायची. "बेबे इथे आहे. तू सुरक्षित आहेस."

नानक लहान मुलगा होऊ लागला, तसे दोघं सगळीकडे एकत्र जाऊ लागले. ते शेतांच्या कडेपर्यंत चालत जायचे आणि गव्हातून वाहणाऱ्या वाऱ्याचा आवाज ऐकायचे. नानक देवाबद्दल, ताऱ्यांबद्दल आणि गावातल्या लोकांबद्दल खूप प्रश्न विचारायचा. काही मोठ्या माणसांना त्याचे प्रश्न विचित्र वाटायचे. पण नानकी नेहमी संयमाने ऐकायची, कारण तिला दिसत होतं की आपल्या भावाचं मन खास आणि प्रेमळ आहे.

एक दिवस मेहता कालूंनी छोट्या नानकला वीस रुपये दिले आणि चांगला सौदा करायला बाजारात पाठवलं. त्याऐवजी नानकला वाटेत भुकेल्या साधूंचा एक गट भेटला आणि त्याने सगळे पैसे त्यांच्या जेवणावर खर्च केले. तो घरी आला तेव्हा वडील नाराज झाले. नानकीने शांतपणे भावाचा हात धरला आणि त्याच्या शेजारी उभी राहिली. ती म्हणाली, "बाबा, त्याने सगळ्यात खरा सौदा केला आहे. त्याने भुकेल्या लोकांना जेवू घातलं."

वर्षांनंतर नानकीचं जय राम नावाच्या एका प्रेमळ माणसाशी लग्न झालं आणि ती सुलतानपूर शहरात राहायला गेली. तिला रोज भावाची आठवण यायची. म्हणून तिने त्याला आपल्याकडे येऊन राहायला सांगितलं, आणि जय राम यांनी त्याला धान्याच्या कोठारांची देखरेख करण्याचं काम मिळवून दिलं. नानकीच्या घरी नानकला शांत आणि प्रेमाने वेढलेलं वाटायचं. संध्याकाळी तो देवाची गाणी म्हणायचा, आणि त्याची बहीण चमकत्या डोळ्यांनी जवळ बसून ऐकायची.

लोक म्हणतात की आपला भाऊ एक महान गुरू होणार आहे, हे सगळ्यात आधी नानकीलाच कळलं होतं. पुढे तो गुरु नानक झाला, शिखांचा पहिला गुरू, आणि आपला प्रेमाचा संदेश सांगण्यासाठी दूरदूर फिरला. पण तो कुठेही गेला तरी बहिणीला कधीच विसरला नाही. तिला त्याची आठवण यायची. तिला त्याला भेटावंसं वाटलं की तो तिच्याकडे घरी यायचा.

सुलतानपूरच्या आपल्या छोट्या घरात नानकी भावासाठी मऊ गोधडी अंथरायची आणि त्याच्या आवडीचं जेवण बनवायची. ते दिव्याच्या उजेडात एकत्र बसायचे, पुन्हा लहान मुलांसारखे गप्पा मारत, हसत. बाहेर एकेक करून तारे उगवायचे. आत फक्त उबदारपणा असायचा, असा उबदारपणा जो आपल्यावर प्रेम करणाऱ्या कुणीतरी आपल्याला सुरक्षित धरून ठेवल्याने येतो.

बाळा, बेबे नानकीने तान्ह्या नानकला धरलं होतं तसंच तुलाही जवळ घेतलं जाईल आणि तुझ्यासाठी अंगाई म्हटली जाईल, आणि आमच्या प्रेमात तुझ्यासाठी नेहमी एक सुरक्षित जागा असेल.

पुढची गोष्ट वाचा →दौलतांचं पहिलं दर्शन

शीख मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

गुरु नानकांची मोठी बहीण बेबे नानकी यांना शीख आठवणींमध्ये खास स्थान आहे; जनमसाखी सांगतात की आपल्या भावाचा आध्यात्मिक प्रकाश सगळ्यात आधी त्यांनीच ओळखला, आणि सुलतानपूर लोधी येथील बेबे नानकी गुरुद्वारा ते घर दाखवतो जिथे गुरु नानक त्यांच्यासोबत राहिले. गुरूंच्या बालपणीच्या बहुतेक गोष्टी त्यांच्या चमत्कारांवर भर देतात. ही गोष्ट मोठ्या बहिणीची आहे: रडणाऱ्या बाळाला अंगणात झुलवणारी, त्याला चिमण्या आणि ढग दाखवणारी, साधूंना जेवू घालण्याच्या त्याच्या "सच्च्या सौद्याची" बाजू घेणारी, आणि त्याचं आपल्या घरी स्वागत करणारी. तिला भेटावंसं वाटलं की तो नेहमी परत यायचा, हे वचन तिला बहीण-भावांबद्दलची एक हळुवार गोष्ट बनवतं — ज्या कुटुंबांत मोठं मूलही वाट पाहत आहे, त्यांच्यासाठी गोड.

बाळासोबत विचार करा

तुम्ही लहान असताना तुम्हाला कुणी सुरक्षित वाटायला लावलं? ते काय करायचे किंवा काय म्हणायचे?

संकल्प: माझा शांत, प्रेमळ सहवास हेच माझ्या बाळाचं सगळ्यात सुरक्षित घर आहे.

पात्रे

बेबे नानकी
— संयमी आणि काळजी घेणारी प्रेमळ मोठी बहीण.
तान्हा नानक
— पुढे गुरु नानक होणारा छोटा भाऊ.
माता तृप्ता
— त्यांची सौम्य आई.

बोध

बहीण-भावांमधलं प्रेम ही आयुष्यभराची देणगी आहे.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या बाळा, नानकीने नानकवर केलं तसं तुझ्यावर प्रेम करायला कितीतरी लोक वाट पाहत आहेत.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

तान्ह्या नानकची काळजी घ्यायला नानकीने कशी मदत केली?

स्रोत: शीख परंपरा, बेबे नानकींबद्दलच्या जनमसाखी कथा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 33व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • भाई लहणा वाटी उचलतात · दिवस 230

    अशीच गोष्ट

    शीख परंपरा सांगते की भाई लहणांच्या नम्र सेवेमुळे गुरू नानकांनी त्यांचं नाव अंगद ठेवलं आणि त्यांना आपला उत्तराधिकारी केलं. ही गोष्ट पालकांना सेवेचं मोल जाणायला सुचवते, म्हणजे इतरांची काळजी घेण्याची ती छोटी, साधी कामं, जी नव्या बाळाबरोबरच्या आयुष्याचा मोठा भाग असतात. आईच्या शांत मनावरचं संशोधन सुचवतं की रोजच्या कामांमध्ये अर्थ सापडल्यानं ताण कमी होऊ शकतो.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बेबे नानकीचा छोटा भाऊ ही गोष्ट काय शिकवते?

बेबे नानकी दाखवते की शांत, प्रेमळ सहवास छोट्या जिवाला कसा सुरक्षित वाटायला लावतो. तुम्ही आधीच तुमच्या बाळाला देत असलेलं प्रेम ही त्याच खोल नात्याची सुरुवात आहे.

बेबे नानकीचा छोटा भाऊ गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 33 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा