Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Krishna Leela · दिवस 3 · आठवडा 1

बाळकृष्ण आणि यशोदा मातेचे प्रेम

बाळकृष्ण आणि यशोदा मातेचे प्रेम — कृष्ण लीला गोष्टीचे चित्र

छोटा कृष्ण गोकुळात आपली आई यशोदा हिच्याबरोबर राहतो आणि त्याला लोणी सगळ्यात जास्त आवडते. एके दिवशी यशोदेला लोण्याची पावले, फुटलेले मडके आणि माकडांना लोणी भरवणारा कृष्ण दिसतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: आईचे प्रेम कोणत्याही खोडीपेक्षा मोठे असते.

या गोष्टीत

पात्रे
बाळकृष्ण, यशोदा माता
मूळ ग्रंथ
भागवत पुराण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 3 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 1 · ७ पैकी दिवस 3
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 1: बाळाची वाढ

परंपरा मानते की ज्या कृष्णाला कशानेच बांधता येत नव्हते, त्याने स्वतःला आईच्या प्रेमात बांधले जाऊ दिले. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की गरोदरपणातील माया आणि हसू आईच्या स्वतःच्या आरोग्याला आधार देतात, आणि त्यातूनच बाळ ज्या घरात जन्मते ते घर घडते.

तू एकही मडके फोडण्याआधीपासून माझे तुझ्यावर प्रेम आहे.

धप, सुर्र. धप, सुर्र. गोकुळातली प्रत्येक सकाळ घुसळण्याच्या आवाजाने सुरू व्हायची. प्रत्येक मातीच्या घरात बायका लाकडी रवीची दोरी ओढायच्या, आणि दही हळूहळू ताज्या पांढऱ्या लोण्यात बदलायचे.

त्यातल्याच एका घरात यशोदा आणि तिचा छोटा मुलगा कृष्ण राहायचे.

कृष्णाचे केस काळे कुरळे होते, एका कानामागे मोरपीस खोचलेले असायचे, आणि त्याचे हसणे ऐकून गायी मान वर करायच्या. आणि त्याचे एक मोठे प्रेम होते. लोणी.

यशोदेला हे माहीत होते. म्हणून रोज सकाळी ती ताजे लोणी एका मडक्यात भरून ते दोरीच्या शिंक्यात छताला, जमिनीपासून खूप उंच, टांगून ठेवायची. आणि रोज दुपारी, कसे कोण जाणे, लोणी गायब व्हायचे.

एका दुपारी ती विहिरीवरून परत आली आणि स्वयंपाकघराच्या दारात थबकली.

सगळ्या जमिनीवर लोण्याची छोटी छोटी पावले उमटली होती. टांगलेल्या मडक्याखाली एक लाकडी उखळ ढकलून आणले होते. मडके फुटले होते. आणि कोपऱ्यात कृष्ण बसला होता, गाल लोण्याने चमकत होते, आणि खिडकीत रांगेने बसलेल्या माकडांना तो लोण्याचे शेवटचे गोळे भरवत होता.

यशोदेने कमरेवर हात ठेवले आणि रागावल्यासारखे दिसायचा खूप प्रयत्न केला.

"कृष्णा! तू पुन्हा लोणी चोरलेस?"

कृष्णाने आपले मोठे डोळे मिचकावले. "नाही गं, मैया," तो म्हणाला, आणि आपले लोण्याचे हात पाठीमागे लपवले.

एक माकड चिरकले. कृष्णाच्या हनुवटीवरून लोण्याचा एक गोळा खाली पडला.

यशोदेने चेहरा कडक ठेवायचा प्रयत्न केला. पण तिला जमले नाही. ती इतकी हसली की तिला उंबऱ्यावर बसावे लागले.

कृष्णाच्या खोड्या इथेच थांबल्या नाहीत. कधी तो दूध काढायच्या आधीच वासरे सोडून द्यायचा, म्हणजे ती थेट आपल्या आईकडे धावत जायची. कधी गोपी नदीवरून आणत असलेली मडकी तो छोटे खडे मारून फोडायचा, आणि मग हसत पळून जायचा. कधी शेतात त्याची छोटी बासरी वाजत असताना तो मित्रांबरोबर पावसात नाचायचा.

शेजारणी तक्रारी घेऊन यशोदेकडे यायच्या. "तुझ्या कृष्णाने माझे लोणी खाल्ले!" "तुझ्या कृष्णाने माझी वासरे सोडली!" यशोदा उसासा टाकून माफी मागायची. पण जाताना शेजारणी हसत असायच्या. खरे म्हणजे त्यांचेही त्याच्यावर प्रेम होते. कृष्ण गल्लीत असला की सगळे गावच उजळून निघायचे.

एके दिवशी, खोड्यांनी भरलेल्या एका धावपळीच्या सकाळनंतर, यशोदेने एक मऊ दोरी उचलली. "आज तू एकाच जागी राहायचे," ती म्हणाली. तिने त्याला जड लाकडी उखळाला बांधायचा प्रयत्न केला. पण दोरी दोन बोटे कमी पडली. तिने आणखी एक दोरी जोडली. तरीही दोन बोटे कमी. ती आणखी आणखी दोऱ्या जोडत राहिली, शेवटी ती घामाघूम झाली, थकली आणि तिचे केस सुटू लागले.

कृष्णाने आईचा थकलेला चेहरा पाहिला. मग, शांतपणे, त्याने तिला स्वतःला बांधू दिले. जुन्या गोष्टी सांगतात की जेव्हा त्याने स्वतः तिच्या प्रेमात बांधले जायचे ठरवले, तेव्हाच ती दोरी त्याच्याभोवती पोहोचू शकली.

त्या संध्याकाळी यशोदेने त्याचे छोटे पाय पितळेच्या परातीत धुतले. तिने त्याला तूप घातलेली गरम खिचडी, एक एक घास करून भरवली. मग ती बाहेर खाटेवर बसली आणि यमुनेवर तारे उगवत असताना एक जुनी अंगाई गाऊ लागली.

कृष्ण तिच्या मांडीवर पडून होता, आणि त्याने तिचे एक बोट आपल्या मुठीत धरले होते.

"मैया," तो झोपेत म्हणाला, "तुझे माझ्यावर इतके प्रेम का? मी मडकी फोडतो तरीही?"

यशोदेने वाकून त्याच्या कपाळाचे चुंबन घेतले. "आईला प्रेम करायला कारण लागत नाही," ती म्हणाली. "तू एकही मडके फोडण्याआधीपासून माझे तुझ्यावर प्रेम आहे. तू आणखी शंभर फोडलीस तरी माझे प्रेम तसेच राहील."

कृष्ण हसला आणि त्याने डोळे मिटले.

अंधारात यमुना शांतपणे वाहत होती. गोठ्यात एक गाय हलली. स्वयंपाकघरात लोण्याचे नवे मडके छताला टांगले होते, सकाळची वाट पाहत.

आणि यशोदा अगदी स्थिर बसून राहिली, तो जागा होऊ नये म्हणून, त्याच्या छोट्या हातात तिचे बोट घट्ट धरलेले होते.

बाळा, लवकरच एके दिवशी तुझा हातही असेच एक बोट धरेल, आणि तेही तुला तितक्याच प्रेमाने धरून ठेवेल.

पुढची गोष्ट वाचा →वाट पाहणारे हात

कृष्ण लीला मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: भागवत पुराण, खंड 10 · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

कृष्णाच्या लोणीचोरीचे दिवस भागवत पुराणाच्या दहाव्या स्कंधातून येतात, जो त्याच्या गोकुळातल्या बालपणावर प्रेमाने रेंगाळतो. हे प्रसंग भजनांत गायले जातात, पिछवाई चित्रांत रंगवले जातात, आणि जन्माष्टमीला साकारले जातात, जेव्हा तरुण मुले मानवी मनोरे रचून उंच टांगलेली दहीहंडी फोडतात. या कथेचे वेगळेपण म्हणजे उखळाचा प्रसंग: प्रत्येक दोरी दोन बोटे कमी पडते, जोपर्यंत आई थकलेली पाहून कृष्ण तिला स्वतःला बांधू देत नाही — म्हणजे त्याला फक्त प्रेमच बांधू शकते. ही आईच्या हसण्यातून सांगितलेली खोडकरपणाची गोष्ट आहे. गरोदरपणात ती पुढे वाट पाहणाऱ्या खेळकर, निरपेक्ष नात्याचे एक उबदार चित्र आहे.

दोरीच्या या प्रसंगामुळे कृष्णाला दामोदर हे नाव मिळाले — 'ज्याच्या कमरेला दोरी बांधलेली आहे'. अनेक भक्त कार्तिक महिना दामोदर मास म्हणून पाळतात आणि रोज संध्याकाळी दामोदराष्टकम् गात लहान दिवे अर्पण करतात. मथुरेजवळील गोकुळ आणि महावन येथे भाविक यशोदा व नंदाच्या घराशी जोडलेली स्थळे पाहायला जातात, आणि छोट्या उखळाने पाडलेले ते दोन अर्जुन वृक्ष अनेक लघुचित्रांत दिसतात. सूरदासांसारख्या कवींनी ब्रजभाषेत यशोदेच्या प्रेमावर कोमल पदे लिहिली, आणि त्यांतून आलेली अंगाईगीते आजही गायली जातात. ही गोष्ट मोठ्याने वाचताना आई अशा असंख्य स्त्रियांच्या परंपरेशी जोडली जाते ज्यांनी एकाच श्वासात खोडकर मुलावर हसले, त्याला रागावले आणि त्याला लाडही केले.

बाळासोबत विचार करा

बाळाबरोबरच्या कोणत्या छोट्याशा, रोजच्या क्षणाची तुम्ही सर्वात जास्त वाट पाहता आहात — तो क्षण, जो आठवून तुम्ही हसता?

संकल्प: माझ्या प्रेमाला कारण लागत नाही, आणि माझे बाळ आधीच त्याच्या उबेत आहे.

आशीर्वाद: यशोदेच्या कुशीतल्या कृष्णासारखे तुमचे बाळ नेहमी लाडाचे राहो.

पात्रे

बाळकृष्ण
— आपले लोणी माकडांबरोबर वाटून खाणारा खेळकर मुलगा.
यशोदा माता
— जिचे मन आपल्या मुलासाठी नेहमी मऊ असते, अशी प्रेमळ आई.

बोध

आईचे प्रेम कोणत्याही खोडीपेक्षा मोठे असते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

माझ्या छोट्या लोणीचोरा, तुझ्या प्रत्येक खुदखुदण्यात आणि प्रत्येक खोडीत माझे तुझ्यावर प्रेमच राहील.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

कृष्णाने माकडांना लोणी का दिले असेल, तुला काय वाटते?

स्रोत: भागवत पुराण, दशम स्कंध (कृष्णाचे गोकुळातील बालपण)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 1व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • नेहमी आखूड पडणारी दोरी · दिवस 178

    अशीच गोष्ट

    कार्तिक महिन्यात साजऱ्या होणाऱ्या दामोदर लीलेत परंपरा सांगते की ईश्वर आईच्या प्रेमाने आणि प्रयत्नाने स्वतःला धरू देतो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की गोष्टी बिघडल्या तरी स्वतःशी प्रेमाने वागल्याने आईला शांत आणि जोडलेलं राहायला मदत होऊ शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बाळकृष्ण आणि यशोदा मातेचे प्रेम ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरा मानते की ज्या कृष्णाला कशानेच बांधता येत नव्हते, त्याने स्वतःला आईच्या प्रेमात बांधले जाऊ दिले. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की गरोदरपणातील माया आणि हसू आईच्या स्वतःच्या आरोग्याला आधार देतात, आणि त्यातूनच बाळ ज्या घरात जन्मते ते घर घडते.

बाळकृष्ण आणि यशोदा मातेचे प्रेम गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 1 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा