Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Folk Tale · दिवस 84 · आठवडा 12

चंद्रा आणि जंगलातली घंटा

भिक्षूंनी वाढवलेली चंद्रा नावाची हरिणी प्रत्येक काम घाईत करते. संध्याकाळची घंटा मिळाल्यावर ती खूप लवकर आणि खूप जोरात वाजवते.

गोष्टीचे तात्पर्य: सावकाश केले की काम चांगले होते.

या गोष्टीत

पात्रे
चंद्रा हरिणी, वृद्ध भिक्षू
मूळ ग्रंथ
लोककथा (जंगलातील मठांची परंपरा)
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 84 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 12 · ७ पैकी दिवस 7
तिमाही
तिमाही 1
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 12: बाळाची वाढ

परंपरा मानते की संध्याकाळची घंटा, शंख आणि सांजवात दिवस आणि रात्र यांच्यामधला एक हळुवार विराम दर्शवतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सांगते की विश्रांतीआधी श्वास मंद केल्याने शरीर सैल व्हायला मदत होते, अगदी घंटा वाजवण्याआधी श्वास घ्यायला शिकलेल्या चंद्रासारखे.

घाईच्या अनेक आवाजांपेक्षा एक हळू, खरा आवाज जास्त मोलाचा असतो.

बोंऽऽग. रोज संध्याकाळी सूर्य झाडांच्या शेंड्यांना टेकला की सगळ्यात वृद्ध भिक्षू ती गोल काशाची घंटा एकदा वाजवत. तो आवाज हळूहळू जंगलभर पसरत जाई, आणि प्रत्येक प्राण्याला त्याचा अर्थ कळे: दिवस संपला.

ती घंटा एका शांत जंगलात आत खोलवर असलेल्या एका लहानशा मठाच्या अंगणात टांगलेली होती. मठाच्या भिंतींवर शेवाळ होते आणि छप्पर गवताचे होते. मठाच्या बागेच्या कडेला चंद्रा नावाची एक तरुण हरिणी राहायची. भिक्षूंना ती अगदी इवलेसे पाडस असताना सापडली होती, आणि ती त्यांच्यातच मोठी झाली होती. तिचे त्यांच्यावर प्रेम होते, आणि तिला त्यांना मदत करायची खूप इच्छा होती.

पण चंद्राला नेहमी घाई असायची.

भिक्षू अंगण झाडत, तेव्हा चंद्रा शेपटीने पाने सारून मदत करायला जायची, पण इतक्या घाईत की गोळा करण्यापेक्षा जास्त पसरवायची. ते ओढ्यावरून पाणी आणत, तेव्हा ती त्यांच्या शेजारी इतक्या भरभर दुडक्या चालीने धावायची की अर्धी बादली सांडून जायची. संध्याकाळच्या प्रार्थनेला ते बसले की ती चुळबुळ करायची, अस्वस्थ व्हायची, आणि एका डोळ्याने डोकावून पाहायची की संपली का.

"चंद्रा, तू नेहमी इतकी घाई का करतेस?" एके दिवशी वृद्ध भिक्षूंनी विचारले.

"कारण खूप काही करायचे असते," चंद्रा म्हणाली. "मी भरभर गेले तर सगळे करू शकेन."

वृद्ध भिक्षू हसले. "उद्या," ते म्हणाले, "माझ्यासाठी तू फक्त एकच काम कर. संध्याकाळची घंटा वाजव."

चंद्राचे डोळे विस्फारले. घंटा तर फक्त वृद्ध भिक्षूच वाजवत! ती अंगणभर उड्या मारत नाचू लागली. "हो! मी ती छान वाजवेन!"

दुसऱ्या संध्याकाळी तिला अगदी धीर धरवेना. सूर्य झाडांच्या शेंड्यांपर्यंत येण्याच्या कितीतरी आधी ती घंटेकडे धावली, दोरी तोंडात धरली आणि सगळा जोर लावून ओढली.

बोंग! बोंग-बोंग! बोंक!

आवाज कर्कश आणि गोंधळलेला होता. तो जंगलभर हळुवार पसरला नाही. तो खडखडला. पक्षी दचकून उडाले. खारी गोंधळून डोकावू लागल्या. भिक्षू आपल्या खोल्यांतून बाहेर आले आणि आकाशाकडे पाहू लागले, जे अजून दुपारच्या उजेडाने लख्ख होते.

चंद्राने दोरी सोडली. तिचे कान खाली पडले. "बरोबर वाजली नाही," ती हळूच म्हणाली.

वृद्ध भिक्षू तिच्या शेजारी पायरीवर बसले. "ये," ते म्हणाले. "आपण सोबत थांबूया."

"कशासाठी थांबायचे?"

"योग्य क्षणासाठी. सूर्याकडे बघ."

म्हणून ते बसले. आधी चंद्रा चुळबुळ करत होती. तिचे खूर टकटक करत होते. शेपटी हलत होती. पण भिक्षू फक्त हळूहळू श्वास घेत राहिले, आणि थोड्या वेळाने चंद्राच्या लक्षात आले की तीही त्यांच्याबरोबर श्वास घेते आहे. आत, आणि बाहेर. आत, आणि बाहेर.

तिला अशा गोष्टी दिसू लागल्या ज्या तिने आधी कधीच पाहिल्या नव्हत्या. उजेड पांढऱ्यावरून सोनेरी कसा होतो ते. रात्रीसाठी उमलणाऱ्या जाईचा सुगंध. दोन दगडांमध्ये जाळे विणणारा एक इवलासा कोळी, एकेक धागा जपून जपून. घरट्यात विसावताना घुमणारी एक कबुतरी.

"जंगलातल्या प्रत्येक गोष्टीची स्वतःची वेळ असते," भिक्षू म्हणाले. "जाई भर दुपारी उमलत नाही. कोळी आपले जाळे घाईत विणत नाही. सूर्य घाईघाईने मावळत नाही. प्रत्येक गोष्ट ती तयार झाली की येते."

सूर्य झाडांच्या शेंड्यांना टेकला. आकाश केशरी आणि गुलाबी झाले.

"आता," भिक्षू म्हणाले. "दोरी धर. जोरात ओढू नकोस. एकदा, हळूच ओढ, मग सोडून दे आणि ऐक."

चंद्राने हळुवारपणे दोरी तोंडात धरली. तिने श्वास घेतला. एकदाच, स्थिर आणि हळू ओढली. मग सोडून दिली.

बोंऽऽऽऽऽग.

आवाज खोल, गोल आणि उबदार होता. तो अंगणभर, झाडांमधून, ओढ्यावरून आणि टेकडीवर पसरत गेला. तो चालूच राहिला, हळू हळू मंद होत, संध्याकाळीत विरून जाईपर्यंत. चंद्रा अगदी स्तब्ध उभी राहून त्याचा प्रत्येक सूर ऐकत राहिली.

जंगलभर प्राणी विसावले. पक्ष्यांनी पंखाखाली डोकी खुपसली. खारी आपल्या ढोलीत वेटोळे घालून बसल्या. कबुतरीने डोळे मिटले.

"अरे," चंद्रा म्हणाली. "मी थांबले की किती जास्त सुंदर वाटते."

"हो," भिक्षू म्हणाले. "घाईच्या अनेक आवाजांपेक्षा एक हळू, खरा आवाज जास्त मोलाचा असतो. आपल्या सगळ्या कामांचेही असेच आहे."

त्या दिवसापासून चंद्रा संध्याकाळची घंटा वाजवू लागली. सकाळी तिला अजूनही धावायला, खेळायला आवडे. पण संध्याकाळी ती नेहमी आधी बसायची, भिक्षूंबरोबर श्वास घ्यायची, आणि सूर्याकडे पाहायची. जंगलाला तिची हळू, गोल घंटा चंद्राइतकीच प्रिय झाली.

आता घंटेचा शेवटचा गुंजारव टेकड्यांवरून विरत आहे. बाळा, तो तुला हळुवारपणे रात्रीत घेऊन जावो.

पुढची गोष्ट वाचा →चिडिया आणि डाळीचा दाणा

लोककथा मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: लोक परंपरेतील कथा

या गोष्टीमागे

'चंद्रा आणि जंगलातली घंटा' ही मठांतील हळुवार बोधकथांच्या कुटुंबातली गोष्ट आहे, जिथे जंगलातल्या आश्रमांत प्राणी भिक्षूंसोबत राहतात आणि त्यांचे पाहून शिकतात. संध्याकाळी एकदा वाजणारी घंटा आशियाभरच्या मठांमधली ओळखीची प्रतिमा आहे, जी दिवस संपल्याची खूण असते. ही गोष्ट वेगळी आहे कारण तिचा धडा रागावण्यातून नव्हे तर शरीरातून शिकला जातो: एक उत्साही तरुण हरिणी घंटा खूप लवकर वाजवते, आणि वृद्ध भिक्षू तिला सुधारण्याऐवजी आपल्याजवळ बसून उजेड सोनेरी होताना, जाई उमलताना आणि कोळी जाळे विणताना पाहायला बोलावतात. तेव्हाच एका हळू ओढीने टेकड्या आवाजाने भरून जातात. गरोदरपणात हे आधी श्वास घेण्याचे आणि प्रत्येक गोष्ट तिच्या वेळेवर येते यावर विश्वास ठेवण्याचे शांत आमंत्रण आहे.

बाळासोबत विचार करा

असे कोणते काम आहे जे तुम्ही अनेकदा घाईत करता, पण हळू केले तर बरे वाटेल? योग्य क्षणाची वाट पाहिली तर काय बदलेल?

संकल्प: मला घाई करायची गरज नाही. चांगल्या गोष्टी आपल्या वेळेवर येतात.

आशीर्वाद: तुमची संध्याकाळ हळू आणि हळुवार असो, आणि आयुष्यातली प्रत्येक गोष्ट तिच्या योग्य वेळी येवो.

पात्रे

चंद्रा हरिणी
— सावकाशपणाची देणगी शिकणारी उत्साही मदतनीस.
वृद्ध भिक्षू
— श्वास घ्यायला आणि वाट पाहायला शिकवणारे धीराचे गुरू.

बोध

सावकाश केले की काम चांगले होते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, माझ्याबरोबर श्वास घे, हळू आणि मऊ. काही घाई नाही; मी इथेच आहे.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

घंटा वाजवण्याबद्दल चंद्रा काय शिकली?

स्रोत: लोककथा (जंगलातील मठांची परंपरा)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गायत्री मंत्र जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 12व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • संगमची खिरीची वाटी · दिवस 186

    तेच मूल्य

    भेटवस्तू किती मोठी आहे यापेक्षा ती किती आनंदाने दिली, हे जास्त महत्त्वाचं असतं. ही गोष्ट उदार, शांत मनाचं पोषण करते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

चंद्रा आणि जंगलातली घंटा ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरा मानते की संध्याकाळची घंटा, शंख आणि सांजवात दिवस आणि रात्र यांच्यामधला एक हळुवार विराम दर्शवतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सांगते की विश्रांतीआधी श्वास मंद केल्याने शरीर सैल व्हायला मदत होते, अगदी घंटा वाजवण्याआधी श्वास घ्यायला शिकलेल्या चंद्रासारखे.

चंद्रा आणि जंगलातली घंटा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 12 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा