Garbh Katha
મફત શરૂ કરો

World · દિવસ 19 · અઠવાડિયું 3

નદી સાથે વાત કરતી છોકરી

નદી સાથે વાત કરતી છોકરી — વિશ્વ વાર્તાનું ચિત્ર

વારાણસીમાં સૂર્યોદય સમયે અન્વી ઘાટનાં પગથિયાં પર બેસીને ગંગાને સાંભળે છે, જ્યારે તેના બેચેન ભાઈ રોહનને ત્યાં કંઈ દેખાતું નથી. વૃદ્ધ કુંભારણ સરસ્વતી અમ્મા તેમને ગંગોત્રીના બરફથી સમુદ્ર સુધીની નદીની યાત્રા કહે છે.

વાર્તાની શીખ: શાંતિથી સાંભળવાથી દુનિયાના કોમળ અવાજો સંભળાય છે.

આ વાર્તામાં

પાત્રો
અન્વી, રોહન, સરસ્વતી અમ્મા
સ્રોત ગ્રંથ
ભારતીય વાર્તા પરંપરામાં મૌલિક વાર્તા
વાંચન સમય
5 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)

દિવસ 19 એક નજરે

અઠવાડિયું
અઠવાડિયું 3 · 7 માંથી દિવસ 5
ત્રિમાસિક
ત્રિમાસિક 1
આ અઠવાડિયે બાળક
ગર્ભધારણ. એક જ કોષ વિભાજિત થવા લાગે છે, જેમાં તમારા બાળકને અનોખું બનાવતું બધું જ છે. અઠવાડિયું 3: બાળકનો વિકાસ
મંત્ર
ૐ

ભારતીય પરંપરાએ લાંબા સમયથી ગંગાને એવી માતા માની છે જે માગ્યા વગર આપે છે, અને વહેતા પાણી પાસે બેસવું એ શાંતિ મેળવવાની જૂની રીત છે. માતાની શાંતિ પરનું સંશોધન સૂચવે છે કે કુદરતના સ્થિર અવાજોને ધ્યાનથી સાંભળવાથી શ્વાસ ધીમો પડી શકે છે અને વ્યસ્ત મનને રાહત મળી શકે છે.

"તાકી રહેવું એક વાત છે. જોવું બીજી વાત છે. અને સાંભળવું એ તો વળી ત્રીજી જ વાત છે."

વારાણસીમાં મંદિરના ઘંટ હમણાં જ વાગવા લાગ્યા હતા, ત્યારે અન્વી ઘાટનાં પથ્થરનાં પગથિયાં પર બેઠી. તેના ઉઘાડા પગ પાણીથી એક હાથ જેટલા જ દૂર હતા.

આકાશ ગલગોટાના રંગનું હતું. પગથિયાં પાસે હોડીઓ ધીમે ધીમે ઝૂલતી હતી. ગંગામાં દૂર, લાકડાની નાની હોડીમાં એક માણસ પોતાની માછલી પકડવાની જાળ ખેંચી રહ્યો હતો. અન્વી એકદમ સ્થિર બેસીને નદીને જોતી રહી.

તેને સવારનો આ સમય બહુ ગમતો. બીજા બધા અવાજોની નીચે નદી જાણે ધીમું, સ્થિર ગણગણતી હોય એવું લાગતું. તેને લાગતું કે જો તે પૂરતી સ્થિર બેસે, તો તે એ સાંભળી શકે.

તેના મોટા ભાઈ રોહનને એવું નહોતું લાગતું. તે દસ વર્ષનો હતો, અને કોઈ પણ વાત માટે સ્થિર બેસી શકતો નહોતો. તેણે એક ચપટો પથ્થર ઉપાડ્યો અને પાણી પર ઉછાળ્યો. ટપ, ટપ, ટપ. પછી તેણે જોરથી નિસાસો નાખ્યો.

"અન્વી, હવે જઈએ? આપણે ક્યારના અહીં છીએ. અહીં જોવા જેવું કંઈ નથી."

અન્વીએ જવાબ ન આપ્યો. તે પાંદડાની એક નાની હોડીને તરતી જોઈ રહી હતી, જેમાં એક ગલગોટો અને માટીનો નાનો દીવો હતો. ઉપરવાસમાં કોઈએ તેને અર્પણ તરીકે પાણીમાં મૂકી હતી. તેને હજી જવું નહોતું.

તેમનાથી થોડાં પગથિયાં ઉપર સરસ્વતી અમ્મા નામનાં એક વૃદ્ધ સ્ત્રી બેઠાં હતાં. તે ઘાટની પાછળની ગલીમાં માટીનાં વાસણ બનાવતાં, અને તેમના હાથ હંમેશાં સુકાયેલી માટીથી થોડા ભૂખરા રહેતા. તે બંને બાળકોને જોઈ રહ્યાં હતાં: છોકરી એટલી સ્થિર, છોકરો એટલો બેચેન.

ધીમે ધીમે તે ઊભાં થયાં, પગથિયાં ઊતર્યાં અને રોહનની બાજુમાં ઊભાં રહ્યાં.

"નદીએ તારી બહેનનું હૃદય પકડી લીધું છે," તેમણે કહ્યું.

રોહને ખભા ઉલાળ્યા. "તે બસ બેસીને તાકી રહે છે. તે હંમેશાં આવું જ કરે છે."

સરસ્વતી અમ્મા હસ્યાં. "તાકી રહેવું એક વાત છે. જોવું બીજી વાત છે. અને સાંભળવું એ તો વળી ત્રીજી જ વાત છે."

તે અન્વી તરફ ફર્યાં. "તને શું સંભળાય છે, નાનકડી?"

અન્વીએ નવાઈથી ઊંચું જોયું કે કોઈક સમજ્યું. "મને સંભળાય છે કે તે ક્યાંક જઈ રહી છે," તેણે કહ્યું.

વૃદ્ધ સ્ત્રીએ માથું હલાવ્યું અને તેમની બાજુના પગથિયે બેઠાં. રોહને પણ હલનચલન બંધ કર્યું.

"નદી પાસે ઘણી વાર્તાઓ છે," તેમણે કહ્યું. "પણ તમે તે ત્યારે જ સાંભળી શકો જ્યારે તમે તળિયાના પથ્થરો જેટલા સ્થિર હો."

તેમણે ઉત્તર તરફ આંગળી ચીંધી, જ્યાં આકાશ હજી ધૂંધળું હતું. "દૂર, ઊંચા પર્વતોમાં, ગંગા ગંગોત્રી નામની જગ્યાએ પીગળતા બરફ તરીકે શરૂ થાય છે. ત્યાં તે નાની, ઠંડી અને ઝડપી હોય છે, બકરીની જેમ પથ્થરો પર કૂદતી.

"પછી તે મેદાનોમાં ઊતરે છે. તે પહોળી અને ધીમી બને છે. તે દરેક ગામમાંથી રેતી અને માટી ઉપાડે છે. તે વજનની ફરિયાદ નથી કરતી. તે બસ તેને સાથે લઈ જાય છે.

"તે ઘઉંનાં ખેતરો અને ડાંગરનાં ખેતરોને પાણી પાય છે. તે ગામોને પાણી આપે છે. લોકો થાકેલા પગ અને ચિંતાઓ લઈને તેની પાસે આવે છે, અને તે બધું ધોઈ નાખે છે. તે આપતી જ રહે છે, અને કંઈ માગતી નથી.

"અને છેવટે, પોતાની લાંબી, લાંબી યાત્રા પછી, તે સુંદરવન પાસે સમુદ્રમાં પહોંચે છે. અને ત્યાં તે બધું છોડી દે છે અને કંઈક ઘણી મોટી વસ્તુનો ભાગ બની જાય છે."

રોહને પાણી તરફ જોયું. સાચે જ જોયું, પહેલી વાર. તેણે વમળો અને પ્રવાહો જોયા, લહેરો પર નાચતો પ્રકાશ જોયો, એક કાચબાનું માથું ઉપર આવીને પાછું નીચે જતું જોયું. એ ફક્ત ભૂરું પાણી નહોતું. એ વહેતું અને જીવંત હતું.

"આંખો બંધ કરો," સરસ્વતી અમ્માએ કહ્યું. "તમે બંને. જોશો નહીં. બસ સાંભળો."

અન્વીએ આંખો બંધ કરી. થોડી વાર પછી રોહને પણ આંખો બંધ કરી.

શરૂઆતમાં રોહનને ફક્ત ઘાટનો ઘોંઘાટ સંભળાયો: ચા વેચતો એક માણસ, એક ઘંટ, ભસતો એક કૂતરો. પણ ધીમે ધીમે, એ બધાની નીચે, તેને કંઈક બીજું સંભળાવા લાગ્યું. એક ધીમો, સ્થિર અવાજ. નદી, વહેતી જતી. વહેતી જતી. વહેતી જતી.

તેનો શ્વાસ ધીમો પડ્યો. તેણે નીચે ઠંડો પથ્થર અને ચહેરા પર ગરમ તડકો અનુભવ્યો. તેના પગમાંની બેચેની જતી રહી.

અન્વીએ એ જ ગણગણાટ અનુભવ્યો જે તે હંમેશાં અનુભવતી, અને હવે તે જાણે તેની છાતીમાં પણ હતો, તેના હૃદયના ધબકાર સાથે તાલ મેળવતો.

અન્વીએ આંખો ખોલી ત્યારે તેણે ભાઈ તરફ જોયું. થોડી વાર પછી તેણે પણ આંખો ખોલી, અને તેના ચહેરા પર ધીમું સ્મિત ફેલાઈ ગયું. તેણે કંઈ કહ્યું નહીં. તેની જરૂર જ નહોતી.

સરસ્વતી અમ્મા શાંતિથી ઊભાં થયાં, નદીને એક વાર નમન કર્યું, અને પગથિયાં ચડીને પોતાનાં વાસણો પાસે પાછાં ગયાં. બાળકોને તેમનું જવું ખબર પણ ન પડી.

તે બંને સોનેરી પ્રકાશમાં બાજુબાજુમાં બેઠાં રહ્યાં, જ્યારે દીવાવાળી પાંદડાની નાની હોડી ગંગામાં આગળ તરતી ગઈ, પોતાની જ્યોતને સમુદ્ર તરફ લઈ જતી.

નદીની જેમ, તું પણ અમારા સુધી એક લાંબી યાત્રા પર છે, નાનકડા, અને અમે તને સાંભળી રહ્યાં છીએ.

આગળની વાર્તા વાંચો →વડના ઝાડ નીચે વાંસળી

વિશ્વ માંથી વધુ

4 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો

સ્રોત: વિશ્વ પરંપરાથી પ્રેરિત મૌલિક વાર્તા

આ વાર્તા પાછળ

કોઈ પ્રાચીન ગ્રંથનું પુનઃકથન કરવાને બદલે, આ ભારતીય વાર્તા પરંપરાથી ઘડાયેલી એક મૌલિક વાર્તા છે, જે સૂર્યોદય સમયે વારાણસીના ઘાટ પર બને છે, જ્યાં આજે પણ દરરોજ સવારે યાત્રીઓ, ચા વેચનારા અને મંદિરના ઘંટ ગંગા કિનારે ભેગા થાય છે. ગંગોત્રીના પીગળતા બરફથી પહોળાં મેદાનો અને સમુદ્ર સુધીની નદીની યાત્રા આ વાર્તાની કરોડરજ્જુ છે. તેને જુદી બનાવે છે ધ્યાન આપવાની ત્રણ રીતો — તાકવું, જોવું અને સાંભળવું — જે વૃદ્ધ કુંભારણ સરસ્વતી અમ્મા એક શાંત છોકરી અને તેના બેચેન ભાઈને શીખવે છે. પાંદડાનો દીવો તરતો જાય છે ત્યારે ભાઈ-બહેન સાથે શાંતિ અનુભવે છે. થનારી માતા માટે આ શ્વાસ ધીમો કરવાનો અને અંદર સાંભળવાનો કોમળ અભ્યાસ છે.

બાળક સાથે વિચારો

આજે મને સ્થિરતાની એક ક્ષણ ક્યાં મળી શકે? જો હું બસ થોભીને સાંભળું, તો કઈ શાંત સમજ મારી રાહ જોતી હશે?

સંકલ્પ: હું શાંતિનું પાત્ર છું. મારી સ્થિરતા મારી અંદરના જીવનું પોષણ કરે છે.

આશીર્વાદ: આજે તમને શાંતિની એક ક્ષણ મળે, અને એ શાંતિમાં તમે બ્રહ્માંડના સ્થિર, જીવન આપતા ધબકાર સાથે ઊંડું જોડાણ અનુભવો.

પાત્રો

અન્વી
— નદીનો ગણગણાટ સાંભળતી એક શાંત છોકરી.
રોહન
— તેનો બેચેન ભાઈ, જે નજીકથી જોતાં શીખે છે.
સરસ્વતી અમ્મા
— ઘાટ પાસે રહેતાં સમજદાર વૃદ્ધ કુંભારણ.

બોધ

શાંતિથી સાંભળવાથી દુનિયાના કોમળ અવાજો સંભળાય છે.

તમારા બાળકને શું કહેવું

આપણે સાથે મળીને નદીઓ, પંખીઓ અને પવનને સાંભળીશું, નાનકડા.

મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો

અન્વીને નદી શું કરતી સંભળાઈ?

સ્રોત: ભારતીય વાર્તા પરંપરામાં મૌલિક વાર્તા

આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 3મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.

સંબંધિત વાર્તાઓ

  • અલન ગુઆ અને પાંચ તીર

    મળતી આવતી વાર્તા

    અલન ગુઆ ઠપકો આપ્યા વગર શીખવે છે, અને દીકરાઓને પોતાના હાથે સત્ય શોધવા દે છે. આ વાર્તા મોટાં ભાઈ-બહેનને નવા ભાઈ કે બહેનનું સ્વાગત કરવા અને તેની રક્ષા કરવા પ્રેમથી તૈયાર કરે છે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

નદી સાથે વાત કરતી છોકરી વાર્તા શું શીખવે છે?

ભારતીય પરંપરાએ લાંબા સમયથી ગંગાને એવી માતા માની છે જે માગ્યા વગર આપે છે, અને વહેતા પાણી પાસે બેસવું એ શાંતિ મેળવવાની જૂની રીત છે. માતાની શાંતિ પરનું સંશોધન સૂચવે છે કે કુદરતના સ્થિર અવાજોને ધ્યાનથી સાંભળવાથી શ્વાસ ધીમો પડી શકે છે અને વ્યસ્ત મનને રાહત મળી શકે છે.

નદી સાથે વાત કરતી છોકરી ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?

આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 3 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.

બધી ગુજરાતી વાર્તાઓ →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंमराठीत वाचा

કોઈ સગર્ભાને મોકલો