Krishna Leela · દિવસ 15 · અઠવાડિયું 3
કૃષ્ણ અને આગિયા

એક સાંજે ગોકુળમાં નાનો કૃષ્ણ આંગણાના પગથિયે એકદમ શાંત બેસે છે. નાના ઝગમગતા આગિયા તેની ફરતે તરે છે, અને રોહિણી યશોદાને કહે છે કે તે કોમળ છે.
વાર્તાની શીખ: વિસ્મયથી જોઈએ તો અંધારું નાના, કોમળ પ્રકાશથી ભરેલું હોય છે.
આ વાર્તામાં
- પાત્રો
- બાલ કૃષ્ણ, યશોદા, રોહિણી
- સ્રોત ગ્રંથ
- ભાગવત પુરાણ
- વાંચન સમય
- 4 મિનિટ (મોટેથી વાંચતાં)
દિવસ 15 એક નજરે
- અઠવાડિયું
- અઠવાડિયું 3 · 7 માંથી દિવસ 1
- ત્રિમાસિક
- ત્રિમાસિક 1
- આ અઠવાડિયે બાળક
- ગર્ભધારણ. એક જ કોષ વિભાજિત થવા લાગે છે, જેમાં તમારા બાળકને અનોખું બનાવતું બધું જ છે. અઠવાડિયું 3: બાળકનો વિકાસ
- આજની વાર્તા
- કૃષ્ણ અને આગિયા
- મંત્ર
- ૐ
- ગર્ભ સંવાદ
- આ અઠવાડિયે બાળક સાથે વાત કરો
પરંપરા કહે છે કે કૃષ્ણ દરેક નાના જીવમાં દિવ્યતા જોતા, અને ગોકુળમાં તેમનું બાળપણ આવાં સાદાં વિસ્મયોથી ભરેલું હતું. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે દોડાદોડી કરવાને બદલે થોભીને વિસ્મયની એક શાંત ક્ષણ વહેંચવાથી માતાનો પોતાનો તણાવ ઓછો થઈ શકે છે.
આગિયાએ બે વાર ઝબકારો કર્યો, જાણે નમસ્તે કહેતો હોય
યશોદા આંગણાનો દરવાજો બંધ કરવા બહાર ગયાં ત્યારે ઘાસમાં તમરાં ગાતાં હતાં.
ગોકુળ પર સૂરજ આથમી ગયો હતો. આકાશ ઘેરું ભૂરું હતું, અને ગામ રાત માટે શાંત થઈ રહ્યું હતું. ગમાણમાંથી એક વાછરડું એક વાર ભાંભર્યું અને પછી ચૂપ થઈ ગયું. નંદના આંગણામાં માટીનાં સાફ વાસણ દીવાલને અઢેલીને ગોઠવેલાં હતાં, અને ગરમ હવામાં જૂઈની સુગંધ ભળેલી હતી.
યશોદા આમતેમ ફરતાં હતાં, ક્યાંક ધાબળો સરખો કરતાં, ક્યાંક વલોણું મૂકતાં. માનું કામ ક્યારેય પૂરું થતું નથી.
કૃષ્ણ તો સૂઈ જવો જોઈતો હતો. પણ તે માની સાડીનો છેડો પકડીને પાછળ પાછળ બહાર આવ્યો હતો, અને હવે ઠંડા પથ્થરના પગથિયા પર એકદમ શાંત બેઠો હતો.
એ નવાઈની વાત હતી. કૃષ્ણ ભાગ્યે જ શાંત બેસતો.
યશોદા અટકી ગયાં અને તેને જોઈ રહ્યાં. તે શું જોતો હશે?
પછી તેમને દેખાયું. કરેણના છોડ પાસે અંધારામાં એક નાનકડું ટપકું પ્રકાશનું તરતું હતું. તે ઝગમગ્યું, અને ઓલવાઈ ગયું. બીજું દેખાયું, અને ઓલવાઈ ગયું. પછી ત્રીજું.
યશોદાનાં ભવાં ખેંચાયાં. શું એ તણખા હતા? કોઈએ આગ સળગતી મૂકી દીધી હશે?
કૃષ્ણ જરાય ડર્યો ન હતો. તેણે એક નાની આંગળી ઊંચી કરીને ચીંધી. તેના મોંમાંથી વિસ્મયનો એક ધીમો "ઓહ!" નીકળ્યો. અને જાણે તેમણે સાંભળ્યું હોય તેમ, વધુ પ્રકાશ આવ્યા, દસ, પછી વીસ, ઘાસ ઉપર ધીમે ધીમે તરતા, ઝબૂકતા.
યશોદાનો પહેલો વિચાર હતો કે દોડીને તેને ઊંચકી લે અને અંદર લઈ જાય. જો તેને દઝાડી દે તો?
તેમણે એક ડગલું ભર્યું ત્યાં પાછળથી એક શાંત અવાજ આવ્યો.
"બહેન, થોડી વાર તેને રહેવા દો."
એ બલરામનાં મા રોહિણી હતાં, હાથમાં તેલનો નાનો દીવો લઈને બારણે ઊભાં હતાં. તેઓ આવીને યશોદાની બાજુમાં ઊભાં રહ્યાં.
"પણ આ છે શું?" યશોદાએ પૂછ્યું. "આગના તણખા?"
રોહિણી મલક્યાં. "ના. આ તો આગિયા છે, જુગનૂ. નાનાં જીવડાં, જે પોતાનો દીવો સાથે લઈને ફરે છે. એ તેને કંઈ નહીં કરે."
કૃષ્ણ ઊભો થયો. હાથ થોડા આગળ ધરીને તેણે પ્રકાશ તરફ એક ડગમગતું ડગલું ભર્યું.
આગિયા ઊડી ન ગયા. તેઓ તેની ચારે બાજુ તરવા લાગ્યા, નાના લીલા-સોનેરી પ્રકાશનું એક ધીમું વમળ. પછી એક આગિયો તેના હાથની પીઠ પર બેઠો. તેનો પ્રકાશ ચાલુ-બંધ, ચાલુ-બંધ થતો રહ્યો.
કૃષ્ણે તેને ખંખેર્યો નહીં. તે ચીસ પણ ન પાડ્યો. તેણે ધીમે ધીમે હાથ પોતાના ચહેરા પાસે લાવીને જોયું, આંખો એકદમ ગોળ ગોળ. તેણે ધીમો શ્વાસ છોડ્યો. આગિયાએ બે વાર ઝબકારો કર્યો, જાણે નમસ્તે કહેતો હોય, અને પછી બીજાઓ સાથે ઊડી ગયો.
યશોદાએ રોકી રાખેલો શ્વાસ છોડ્યો. તેમનો ડર ઓગળવા લાગ્યો. તેમણે માન્યું હતું કે અંધારું ખાલી છે, કે જોખમી છે. પણ એ તો નાના, કોમળ પ્રકાશથી ભરેલું હતું, અને તેમના દીકરાએ તે સૌથી પહેલાં જોયા હતા.
રોહિણીએ તેમના હાથ પર હાથ મૂક્યો. "તે દરેક જીવને પ્રેમ કરે છે," તેમણે ધીમેથી કહ્યું. "મોટો હોય કે નાનો. અને ડર્યા વગર તેમને જુએ છે."
યશોદાએ માથું હલાવ્યું. તેઓ બોલી ન શક્યાં. તેમને કંઈક નવું સમજાયું. તેને સુરક્ષિત રાખવાની ઇચ્છા સારી હતી. પણ જો તેઓ હંમેશાં દોડી જાય, તો કદાચ તેને અદ્ભુત વસ્તુઓ જોતાં રોકી દે.
એટલે તેઓ ચાલીને તેની પાસે ગયાં અને માટી પર ઘૂંટણિયે બેઠાં. તેમણે તેને ઊંચક્યો નહીં. કંઈ બોલ્યાં પણ નહીં. બસ તેની સાથે આગિયા જોતાં રહ્યાં.
થોડી વાર પછી કૃષ્ણે પોતાનું માથું તેમના ખભે ઢાળી દીધું. ઊંઘ નજીક આવે ત્યારે બાળકો થાય તેમ તે ભારે અને ગરમ થતો જતો હતો.
ઘાસ ઉપર આગિયા તરતા અને ઝબૂકતા રહ્યા. કેટલાક વડની ડાળીઓમાં ઊંચે ચડી ગયા, અને એવું લાગ્યું જાણે થોડા તારા નીચે ઊતરીને તેનાં પાંદડાંમાં બેઠા હોય.
છેવટે કૃષ્ણે એક મોટું બગાસું ખાધું. યશોદાએ તેને હળવેથી ઊંચક્યો અને અંદર લઈ ગયાં. રોહિણીએ રસ્તો દેખાડવા દીવો ધર્યો.
બારણે યશોદાએ એક વાર પાછળ જોયું. આંગણામાં અંધારું હતું, પણ અહીં-તહીં પાંદડાં વચ્ચે નાના પ્રકાશ હજી ઝબૂકતા હતા.
નાનકડા, અંધારાના પણ પોતાના નાના નાના દીવા હોય છે, અને તે જોવા કોઈ ને કોઈ હંમેશાં તારી બાજુમાં બેઠું હશે.
કૃષ્ણ લીલા માંથી વધુ
3 મિનિટ વાંચન · ગર્ભાવસ્થા અને 3–8 વર્ષનાં બાળકો
સ્રોત: ભાગવત પુરાણ · પરંપરાગત પુનઃકથન
આ વાર્તા પાછળ
ગોકુળ, જ્યાં બાળ કૃષ્ણ યશોદાની સંભાળમાં મોટા થયા, તે વ્રજમાં ગવાતી અને જન્માષ્ટમીએ યાદ કરાતી અસંખ્ય લીલાઓનું સ્થળ છે. આ કોમળ વાર્તા શાસ્ત્રનો પ્રસંગ નહીં, પણ એ જ પરંપરામાં એક મૌલિક પુનઃકથન છે. માખણચોરી કે અસુર-વધને બદલે તે એક શાંત સાંજને ઝીલે છે: સામાન્ય રીતે ચંચળ નાનો કૃષ્ણ આગિયા જોવા શાંત બેસે છે, રોહિણી યશોદાને ધરપત આપે છે, અને માની ચિંતા વિસ્મયમાં ફેરવાય છે. અંધારાને નાના પ્રકાશથી ભરેલું જોવાની આ સૌથી કોમળ કૃષ્ણ કથાઓમાંની એક છે. ભાવિ માતા માટે તે સહિયારી શોધ અને હળવેથી ઓગળતા ડરનું શાંત, સૂવાના સમયનું ચિત્ર છે.
મથુરા, વૃંદાવન અને ગોકુળની આસપાસનું વ્રજ પોતાનાં ગીતો, મંદિરો અને ઋતુઓમાં કૃષ્ણના બાળપણને જીવંત રાખે છે. ચોમાસામાં જ્યારે યમુનાના કાંઠે આગિયા ટમટમે છે, વ્રજના ગાયકો મલ્હાર અને હીંચકાનાં ગીતો ગાય છે, અને મંદિરોમાં હિંડોળા ઉત્સવ (ઝૂલન યાત્રા) વખતે કૃષ્ણને શણગારેલા હીંચકે બેસાડાય છે. રાજસ્થાનના નાથદ્વારાની પિછવાઈ ચિત્રકળામાં ઘણી વાર બાળ કૃષ્ણ અને તેમની ગાયો ઘેરા રાત્રિ આકાશ નીચે દેખાય છે, ખાસ કરીને શરદ પૂનમ માટે. સૂરદાસ સહિત અષ્ટછાપના કવિઓએ સાંજે પોતાના લાલ પર નજર રાખતાં યશોદાનું વર્ણન કર્યું. આ વાર્તા સામાન્ય સાંજોમાં દિવ્યતા શોધવાની એ જ જૂની પરંપરાનો ભાગ છે, અને માતા તથા અંદર સાંભળતા બાળક માટે સૂતાં પહેલાંનું કોમળ વાંચન છે.
બાળક સાથે વિચારો
આજે કયો નાનો, રોજિંદો જાદુ મારી નજર બહાર રહી ગયો? હું મારી દુનિયાને વધુ વિસ્મય અને ઓછી ચિંતાથી જોવાનો અભ્યાસ કેવી રીતે કરી શકું?
સંકલ્પ: હું મારા ડર છોડી દઉં છું અને વિસ્મય તથા ભરોસાથી દુનિયાને અપનાવું છું. મારી શાંતિ જ મારા બાળકની શાંતિ છે.
આશીર્વાદ: તમને એવું હૃદય મળે જે હંમેશાં વિસ્મય માટે ખુલ્લું રહે. નાની અને શાંત વસ્તુઓમાં તમને આનંદ મળે. જિજ્ઞાસા અને શાંતિથી દુનિયાને શોધતાં તમે હંમેશાં સુરક્ષિત અનુભવો.
પાત્રો
- બાલ કૃષ્ણ
- — એક જિજ્ઞાસુ બાળક, જે સૌથી પહેલાં પ્રકાશ જુએ છે.
- યશોદા
- — એક પ્રેમાળ મા, જે વિસ્મયથી જોતાં શીખે છે.
- રોહિણી
- — બલરામનાં મા, શાંત અને સમજુ.
બોધ
વિસ્મયથી જોઈએ તો અંધારું નાના, કોમળ પ્રકાશથી ભરેલું હોય છે.
તમારા બાળકને શું કહેવું
નાનકડા, રાત કોમળ પ્રકાશથી ભરેલી છે, અને તે જોવા હું તારી બાજુમાં બેસીશ.
મોટાં થાય ત્યારે પૂછજો
જો કોઈ આગિયો તારા હાથ પર બેસે, તો તું તેને શું કહીશ?
સ્રોત: ગોકુળની કૃષ્ણ લીલા પરંપરા (કોમળ મૌલિક પુનઃકથન)
આ વાર્તાનો ભાવ દિવસભર સાથે રાખવા થોડી મિનિટ ધ્યાન અને શ્વાસ અજમાવો અને ગર્ભાવસ્થાના 3મા અઠવાડિયાની માહિતી વાંચો.
સંબંધિત વાર્તાઓ
- રાહ જોતા હાથ · દિવસ 27
મળતી આવતી વાર્તા
પરંપરા કહે છે કે કૃષ્ણે ખરેખર ફલવતીનો ધીરજભર્યો પ્રેમ અને ખુલ્લા હાથે આપવાનો ભાવ સ્વીકાર્યો, કોઈ પણ ફળ કરતાં વધુ. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે ઉદારતા અને આશાથી કોઈ વસ્તુની રાહ જોવી, બંને માતાની સુખાકારીની ભાવનાને ટેકો આપી શકે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
કૃષ્ણ અને આગિયા વાર્તા શું શીખવે છે?
પરંપરા કહે છે કે કૃષ્ણ દરેક નાના જીવમાં દિવ્યતા જોતા, અને ગોકુળમાં તેમનું બાળપણ આવાં સાદાં વિસ્મયોથી ભરેલું હતું. માતાની શાંતિ પરનાં સંશોધનો સૂચવે છે કે દોડાદોડી કરવાને બદલે થોભીને વિસ્મયની એક શાંત ક્ષણ વહેંચવાથી માતાનો પોતાનો તણાવ ઓછો થઈ શકે છે.
કૃષ્ણ અને આગિયા ગર્ભાવસ્થાના કયા અઠવાડિયા માટે છે?
આ વાર્તા ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા 3 માટે છે, પણ તમે કોઈ પણ અઠવાડિયે બાળકને સંભળાવી શકો છો.