Krishna Leela · दिवस 169 · आठवडा 25
वर्षभर चाललेली सहल
कृष्ण आणि गवळ्यांची मुलं यमुनेकाठी सहल करतात. कृष्णाची परीक्षा घेण्यासाठी ब्रह्मदेव वासरं आणि मुलं लपवतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: खरी महानता सगळ्यांवरच्या प्रेमातून दिसते.
या गोष्टीत
- पात्रे
- कृष्ण, ब्रह्मदेव, गवळ्यांची मुलं
- मूळ ग्रंथ
- भागवत पुराण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 169 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 25 · ७ पैकी दिवस 1
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 25: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- वर्षभर चाललेली सहल
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
भागवत पुराणातली परंपरा सांगते की कोणत्याही आईला दुःख होऊ नये म्हणून कृष्ण वृंदावनातलं प्रत्येक मूल झाला, आणि त्यांचं प्रेम पूर्वीपेक्षा गोड झालं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की माया आणि आनंदाच्या भावना आईला बरं वाटायला मदत करू शकतात.
"मी तुझी परीक्षा घेतली, आणि तू सगळ्यांवरच्या प्रेमाने उत्तर दिलंस.
वृंदावनात एका उजळ सकाळी कृष्णाचं म्हशीच्या शिंगाचं वाद्य वाजलं, तुतू! "चला रे!" त्याने हाक मारली. "आज आपण वासरं घेऊन रानात जाऊ आणि नदीकाठी सहल करू!"
गवळ्यांची मुलं कापडात बांधलेल्या शिदोऱ्या घेऊन घराघरांतून धावत बाहेर आली. त्यांच्या आयांनी दहीभात, छोटी मिठाई, आंब्याचं लोणचं आणि फळं बांधून दिली होती. वासरं त्यांच्या पायांभोवती उड्या मारत, बागडत होती, आणि तो सगळा आनंदी घोळका यमुनेकडे निघाला.
त्यांना मऊ वाळूवर एक सुंदर जागा सापडली, भोवती उंच झाडं आणि पाण्यावर तरंगणारी कमळं. वासरं हिरवं गवत चरायला इकडे-तिकडे गेली, आणि मुलं मोठं वर्तुळ करून बसली, मध्ये कृष्ण, जणू फुलाचा मध्यभाग.
त्यांनी आपल्या शिदोऱ्या उघडल्या आणि सगळं वाटून घेतलं. एका मुलाने कृष्णाच्या तोंडात मिठाई भरवली, आणि कृष्णाने आपल्या घासातला एक घास दुसऱ्या मुलाला भरवला. कुणाच्या आईचं लोणचं सगळ्यात छान, यावरून ते हसले, थट्टा केली. एकत्र जेवण मित्रांना कुटुंबासारखं वाटायला लावतं. कृष्णाच्या एका हातात दहीभाताचा गोळा होता, बासरी कमरेला खोचलेली होती, आणि तो इतका आनंदी दिसत होता की झाडंसुद्धा जवळ झुकल्यासारखी वाटत होती.
उंच आकाशातून दुसरं कुणीतरी पाहत होतं. ते होते जगांचे निर्माते ब्रह्मदेव, आपल्या कमळावर बसलेले. कृष्ण हा परमेश्वर आहे, असं त्यांनी ऐकलं होतं. पण त्यांनी खाली पाहिलं तेव्हा त्यांना फक्त मित्रांसोबत दहीभात खाणारा एक छोटा गवळी मुलगा दिसला.
"हाच खरंच सगळ्या विश्वांचा स्वामी असेल का?" ब्रह्मदेवांना प्रश्न पडला. "जरा त्याची परीक्षा घेऊन पाहू."
म्हणून मुलं जेवणात गुंग असताना ब्रह्मदेवांनी हळूच सगळी वासरं दूर नेली आणि एका शांत गुहेत लपवली, जिथे ती शांत झोपी गेली.
थोड्या वेळाने मुलांच्या लक्षात आलं. "वासरं कुठे गेली?" ते ओरडले.
"काळजी करू नका," हातात भात तसाच धरून उठत कृष्ण म्हणाला. "तुम्ही जेवत राहा. मी त्यांना शोधून आणतो."
तो झाडांमधून शोधायला गेला. तो गेला असताना ब्रह्मदेव परत आले आणि त्यांनी सगळ्या मुलांनाही हळुवारपणे उचलून नेलं. त्याच शांत गुहेत वासरांच्या शेजारी त्यांनी त्यांना अलगद झोपवलं.
कृष्ण परत आला तेव्हा नदीकाठ रिकामा होता. वासरं नाहीत. मित्र नाहीत. वाळूवर फक्त शिदोरीची कापडं विखुरलेली.
कृष्णाला लगेच सगळं कळलं. तो मनाशीच हसला. "म्हणजे ब्रह्मदेवांना खेळ खेळायचा आहे. चला, खेळूया."
मग त्याला घरी वाट पाहणाऱ्या आयांची आठवण झाली. आपला मुलगा परत आला नाही तर प्रत्येक आईला किती काळजी वाटेल. प्रत्येक गाय आपल्या वासरासाठी हंबरेल. वृंदावनात कुणीही दुःखी व्हावं, हे कृष्णाला सहन होणार नव्हतं.
म्हणून त्याने एक अद्भुत गोष्ट केली. तो स्वतःच त्यांच्यातला प्रत्येक जण झाला. तो प्रत्येक मुलगा झाला, अगदी जसा तो होता तसा, तोच चेहरा, तोच आवाज, तेच कपडे, अगदी तीच छोटी काठी आणि बासरीसुद्धा. तो प्रत्येक वासरू झाला, तेच ठिपके आणि तीच उडी. मग सगळी मुलं आणि सगळी वासरं होऊन तो गाणी म्हणत घरी परत गेला.
त्या संध्याकाळी प्रत्येक आईने दारात आपल्या मुलाला मिठी मारली. प्रत्येकीला आपल्या मुलाबद्दल पूर्वीपेक्षा खोल आणि गोड प्रेम वाटलं. का, ते तिला कळलं नाही. तिला एवढंच कळलं की आपल्या मुलाला जवळ घेतल्यावर तिचं मन पावसाळ्यातल्या नदीसारखं भरून येतं. आईचं प्रेम रोज अधिक गोड होऊ शकतं. गायींनीसुद्धा आपल्या वासरांना पूर्वीपेक्षा जास्त मायेने चाटलं.
पूर्ण एक वर्ष असं चाललं. रोज सकाळी कृष्ण, सगळी मुलं होऊन, वासरं रानात न्यायचा. रोज संध्याकाळी ते घरी परत यायचे. आणि सगळं वृंदावन एका शांत आनंदाने उजळून गेलं.
मग ब्रह्मदेव पुन्हा पाहायला आले. त्यांच्या लोकात फक्त एक क्षण गेला होता. कृष्ण एकटा शोधत असेल असं त्यांना वाटलं. उलट, कृष्ण पूर्वीसारखाच सगळ्या मुलांसोबत आणि सगळ्या वासरांसोबत खेळत होता. ब्रह्मदेवांनी गुहेकडे पाहिलं. मुलं आणि वासरं अजून तिथे झोपलेली होती. त्यांनी पुन्हा नदीकाठाकडे पाहिलं. तिथेही ती होती!
ब्रह्मदेवांनी डोळे चोळले. ते पाहत असताना नदीकाठचं प्रत्येक मूल आणि प्रत्येक वासरू मंद निळ्या प्रकाशाने उजळलं, आणि प्रत्येकात कृष्णाचा सौम्य चेहरा दिसू लागला.
ब्रह्मदेवांना कळलं. ते आपल्या कमळावरून खाली उतरले आणि कृष्णाच्या छोट्या पायांवर नतमस्तक झाले.
"मला क्षमा कर," ते म्हणाले. "मी तुझी परीक्षा घेतली, आणि तू सगळ्यांवरच्या प्रेमाने उत्तर दिलंस."
कृष्ण हसला आणि त्याने त्यांना उठवलं. प्रेम प्रत्येक परीक्षेचं उत्तर सगळ्यांच्या काळजीने देतं. ब्रह्मदेवांनी झोपलेल्या मुलांना आणि वासरांना जागं केलं आणि नदीकाठी परत आणलं. मुलांनी डोळे चोळले आणि आपल्या शिदोऱ्या उचलल्या.
"कृष्णा, तू किती लवकर परत आलास!" ते म्हणाले. "आमचं जेवणसुद्धा अजून संपलं नाही!"
कृष्ण हसला आणि पुन्हा वर्तुळाच्या मध्यभागी बसला. कुणीतरी त्याच्या हातात आंब्याच्या लोणच्याचा शेवटचा तुकडा दिला, आणि जणू काही वेळ गेलाच नव्हता अशी सहल पुढे चालू राहिली.
बाळा, प्रत्येक मूल शब्दांपलीकडे मौल्यवान असतं, आणि तू तुझ्या आईसाठी आत्ताच तितकं मौल्यवान आहेस.
कृष्ण लीला मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: भागवत पुराण, खंड 10 · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
भागवत पुराणाच्या दहाव्या स्कंधात सांगितलेली ब्रह्म-विमोहन लीला हा तो प्रसंग आहे, ज्यात वृंदावनातला गवळी बालक खुद्द सृष्टिकर्त्यालाही गोंधळात टाकतो. ब्रजमधले भक्त आजही मुलांनी सहलीचं जेवण वाटून खाल्लं ती नदीकाठची जागा दाखवतात, आणि मित्रांमध्ये बसून जेवणारा कृष्ण हा मंदिरकलेचा लाडका विषय आहे. शक्तीच्या स्पर्धेऐवजी कृष्ण ब्रह्मदेवांच्या परीक्षेला शांतपणे हरवलेला प्रत्येक मुलगा आणि वासरू होऊन उत्तर देतो, म्हणजे घरी कोणत्याही आईला किंवा गायीला काळजी करावी लागू नये, आणि वर्षभर प्रत्येक आईला न कळणारं अधिक खोल प्रेम वाटतं. होणाऱ्या आईबाबांसाठी हे विभागलं न जाता वाढत जाणाऱ्या प्रेमाचं हळुवार चित्र आहे.
बाळासोबत विचार करा
अलीकडे कोणत्या छोट्या क्षणाने तुमचं मन बाळाबद्दलच्या प्रेमाने भरून आलं?
संकल्प: माझ्या बाळावरचं माझं प्रेम दिवसेंदिवस अधिक खोल आणि गोड होत जातं.
आशीर्वाद: तुमचं मन नेहमी नवलाने भरलेलं राहो, आणि तुम्हाला आणि तुमच्या बाळाला सांभाळणारं शांत प्रेम, ते कुठून येतं हे दिसत नसतानाही, तुम्हाला जाणवत राहो.
पात्रे
- कृष्ण
- — प्रत्येक परीक्षेला सगळ्यांवरच्या प्रेमाने उत्तर देणारा.
- ब्रह्मदेव
- — नवल करणारे, मग नतमस्तक होणारे सृष्टिकर्ते.
- गवळ्यांची मुलं
- — कृष्णाचे आनंदी सहलसोबती.
बोध
खरी महानता सगळ्यांवरच्या प्रेमातून दिसते.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, तू आत्ताच शब्दांपलीकडे मौल्यवान आहेस, आणि रोज अधिक खोल प्रेम तुझ्यावर केलं जातं.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
आया आणि गायींना काळजी वाटू नये असं कृष्णाला का वाटलं?
स्रोत: भागवत पुराण, दहावा स्कंध (ब्रह्म-विमोहन लीला)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 25व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- कबुतर आणि मुंगी · दिवस 36
तेच मूल्य
भारतीय बोधकथांची परंपरा सांगते की कोणताही दयाळूपणा फार लहान नसतो, आणि मदत करायला कोणताही मित्र फार लहान नसतो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की छोट्या छोट्या दयाळू कृती करणे आणि काळजी घेणाऱ्या वर्तुळाचा भाग असल्याचे जाणवणे आईचे मन प्रसन्न करू शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
वर्षभर चाललेली सहल ही गोष्ट काय शिकवते?
भागवत पुराणातली परंपरा सांगते की कोणत्याही आईला दुःख होऊ नये म्हणून कृष्ण वृंदावनातलं प्रत्येक मूल झाला, आणि त्यांचं प्रेम पूर्वीपेक्षा गोड झालं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की माया आणि आनंदाच्या भावना आईला बरं वाटायला मदत करू शकतात.
वर्षभर चाललेली सहल गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 25 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.