Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Krishna Leela · दिवस 185 · आठवडा 27

चिमणी आणि घंटा

कुरुक्षेत्रावरील महान युद्धाआधी एका आई चिमणीचे घरटे जमिनीवर पडते. श्रीकृष्ण हळुवारपणे त्या घरट्यावर हत्तीची मोठी घंटा झाकतात.

गोष्टीचे तात्पर्य: कोणताही जीव इतका लहान नसतो की त्याला किंमत नसावी.

या गोष्टीत

पात्रे
श्रीकृष्ण, अर्जुन, आई चिमणी
मूळ ग्रंथ
भागवत पुराण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 185 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 27 · ७ पैकी दिवस 3
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 27: बाळाची वाढ
आजची गोष्ट
चिमणी आणि घंटा

महाभारताभोवतीची ही लाडकी लोककथा सांगते की ईश्वराची काळजी अगदी लहान, नाजूक जीवापर्यंतही पोहोचते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की सुरक्षित आणि आश्रयात असल्याची भावना बाहेरचे जीवन धावपळीचे किंवा गोंगाटाचे असतानाही आईला विश्रांती घ्यायला मदत करू शकते.

जो हात सगळ्यात लहान घरट्याचे रक्षण करतो, तो प्रत्येक जीवाला काळजीने जपतो

कुरुक्षेत्राच्या विस्तीर्ण मैदानावर एक चिमणी चिवचिवत होती, अगदी छोटी आणि खूप काळजीत. तो महान युद्धाच्या आदल्या दिवसाची सकाळ होती. सैनिक युद्धासाठी जमीन साफ करत होते, आणि हत्ती झाडे ओढून नेत होते.

अर्जुन आपल्या रथातून मैदानावरून जात होता, आणि श्रीकृष्ण रथाचे लगाम धरून होते. येणाऱ्या युद्धाचे ओझे अर्जुनाच्या मनावर होते.

श्रीकृष्ण सैन्याकडे पाहत नव्हते. ते हत्तींनी नुकत्याच पाडलेल्या एका कोवळ्या झाडाजवळच्या जमिनीकडे पाहत होते. त्यांनी रथ थांबवला.

"काय झाले, कृष्णा?" अर्जुनाने विचारले. "अशा वेळी तुमचे लक्ष कशाकडे लागले आहे?"

"बघ," श्रीकृष्ण बोट दाखवत म्हणाले.

पडलेल्या झाडाच्या मुळांमध्ये एका चिमणीचे घरटे होते, काटक्या आणि सुक्या गवताची एक छोटीशी वाटी. आत तीन इवलीशी अंडी एकमेकांना बिलगून होती. आई चिमणी घाबरून चिवचिवत इकडे-तिकडे उड्या मारत होती. तिची फांदी गेली होती, आणि भोवतीचे मैदान लवकरच घोड्यांनी आणि रथांनी भरणार होते.

अर्जुनाला वाईट वाटले. "बिचारी चिमणी," तो म्हणाला. "पण काय करणार? लवकरच हे सगळे मैदान रथांच्या आवाजाने दणाणून जाईल. तिच्यासाठी कुठेच सुरक्षित जागा उरली नाही."

"कोणताही जीव इतका लहान नसतो की त्याला किंमत नसावी, पार्था," श्रीकृष्ण प्रेमाने म्हणाले. "आणि रक्षणाचे कोणतेही काम वाया जात नाही."

त्यांनी आजूबाजूला पाहिले. जवळच एक मोठा युद्धाचा हत्ती उभा होता. त्याच्या गळ्यात जाड दोरीला एक जड कांस्याची घंटा लटकत होती.

"अर्जुना," श्रीकृष्ण म्हणाले, "तुझे धनुष्य उचल. त्या हत्तीची घंटा धरणारी दोरी कापून टाक."

अर्जुन गोंधळला. "घंटा कापायची? का?"

"फक्त कर," श्रीकृष्ण हसत म्हणाले.

अर्जुनाने धनुष्य उचलले, नीट नेम धरला आणि एक बाण सोडला. त्याने दोरी स्वच्छ कापली. जड घंटा खोल "टण्ण" आवाज करत जमिनीवर पडली, थोडी घरंगळली, आणि उलटी होऊन स्थिरावली.

श्रीकृष्ण तिथे गेले, घंटा उचलली, परत आणली आणि हळुवारपणे चिमणीच्या घरट्यावर उलटी ठेवली. घंटेची कड जमिनीला टेकण्याआधीच आई चिमणी चटकन आत शिरली. घंटा घरट्यावर एखाद्या छोट्या कांस्याच्या घरासारखी बसली.

"आता," श्रीकृष्ण म्हणाले, "ते सुरक्षित आहेत."

अर्जुनाने अर्धवट हसत मान हलवली. त्याला काही समजले नाही, पण त्याने वाद घातला नाही.

युद्ध सुरू झाले. अठरा दिवस घोडे आणि रथ मैदानावरून धडधडत गेले. जमीन हादरत होती. हवा आवाजाने आणि धुळीने भरली होती.

कांस्याच्या घंटेखाली जग अगदी दबलेले आणि अंधारे होते. आई चिमणीला दूरवर एखाद्या मोठ्या ढोलासारखा खोल, अस्पष्ट आवाज ऐकू येई. पण तिच्या छोट्याशा कांस्याच्या निवाऱ्यात सगळे शांत होते. ती अंड्यांवर बसून त्यांना ऊब देत राहिली. एकेक करून अंडी फुटली, आणि तीन इवलीशी पिल्ले बाहेर आली. घंटेची कड जिथे एका दगडाला टेकली होती तिथल्या छोट्या फटीतून प्रकाशाची एक रेघ आत येई, आणि पिलांना भरवण्यापुरते दाणे आणि किडे वाऱ्याने आत येत.

दिवसेंदिवस पिल्ले वाढली. त्यांना पिसे आली. त्यांची चिवचिव मोठी झाली.

शेवटी तो मोठा आवाज थांबला. कुरुक्षेत्रावर खोल शांतता पसरली. युद्ध संपले होते.

थकलेला आणि उदास अर्जुन श्रीकृष्णांसोबत हळूहळू मैदानावरून चालत होता. तेव्हा श्रीकृष्ण एका पडलेल्या झाडाच्या मुळांजवळ पडलेल्या एका धुळकट आकाराकडे वळले. ती हत्तीची घंटा होती.

"अर्जुना," ते म्हणाले, "ही उचलशील का?"

अर्जुनाने वाकून जड घंटा उचलली. खाली सूर्यप्रकाश ओसंडून आत शिरला.

बाहेर उडाली एक आई चिमणी, मग एक तरुण पक्षी, मग दुसरा, मग तिसरा, पूर्ण पिसांचे आणि मजबूत. त्यांनी त्या दोघांभोवती एक फेरी मारली, जोरात चिवचिवत, आणि मग उजळ सकाळच्या आकाशात झेपावले.

हातात घंटा धरून अर्जुन स्तब्ध उभा राहिला, त्यांना जाताना पाहत. कितीतरी दिवसांनी पहिल्यांदाच त्याचे थकलेले मन हलके झाले.

"तुम्ही त्यांची आठवण ठेवलीत," तो हळूच म्हणाला. "या सगळ्यात तुम्ही त्यांची आठवण ठेवलीत."

श्रीकृष्णांनी त्याच्या खांद्यावर हात ठेवला. "जो हात सगळ्यात लहान घरट्याचे रक्षण करतो, तो प्रत्येक जीवाला काळजीने जपतो," ते म्हणाले. "बाहेर कितीही वादळे असली, तरी त्या निवाऱ्याखाली विसावणाऱ्यांना कधीच विसरले जात नाही."

अर्जुनाने घंटा हळूच गवतात ठेवली. खूप वर, चार छोटे ठिपके नदीकडे उडत गेले, जिथे हिरवी झाडे अजून उभी होती, आणि त्यांची चिवचिव शांत मैदानावरून परत ऐकू येत राहिली.

बाळा, बाहेरच्या जगात कितीही आवाज असला, तरी तू तुझ्या आईच्या घंटेखाली सुरक्षित विसावले आहेस.

पुढची गोष्ट वाचा →कृष्ण पाहुण्यांचे पाय धुतो

कृष्ण लीला मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: भागवत पुराण · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

हत्तीच्या घंटेखालची चिमणी व्यासांच्या महाभारतात नाही; ही महाकाव्याभोवती सांगितली जाणारी आणि भारतीय घरांत व कथाकथनात पुढे दिली गेलेली एक लोकप्रिय मौखिक कथा आहे. त्यामुळे ही कुरुक्षेत्राची एक वेगळीच गोष्ट ठरते, जिचा नायक कोणी योद्धा नसून मैदानावरचे सगळ्यात लहान कुटुंब आहे. श्रीकृष्णांची अर्जुनाला शांत सूचना, घंटा सोडवणारा एकच काळजीपूर्वक बाण, आणि तीन अंडी उबवणारी लांब, दबलेली शांतता या कथेचे वातावरणच उलटे करतात. 'जो हात सगळ्यात लहान घरट्याचे रक्षण करतो, तो प्रत्येक जीवाला काळजीने जपतो' हे त्यांचे शब्द कथेचे हृदय आहेत, आणि आईच्या घंटेखाली विसावलेल्या बाळाची शेवटची प्रतिमा गर्भारपणात खूप दिलासा देते.

बाळासोबत विचार करा

आज स्वतःसाठी आणि बाळासाठी पूर्ण शांतीचा एक क्षण निर्माण करण्यासाठी तुम्ही कोणती एक छोटी, साधी गोष्ट करू शकता?

संकल्प: मी जीवनाची रक्षक आहे. प्रेमाने झाकलेले, शांतीचे आणि सुरक्षिततेचे आश्रयस्थान मी माझ्या बाळासाठी निर्माण करते.

आशीर्वाद: छोट्या गोष्टींमधले पावित्र्य तुम्हाला ओळखता येवो. तुमच्यावर आणि तुमच्या बाळावर ईश्वरी रक्षणाचा हात जाणवो, जो तुम्हाला पूर्ण शांतीच्या कुशीत सुरक्षित ठेवतो.

पात्रे

श्रीकृष्ण
— जे अगदी लहान जीवाचीही काळजी घेतात.
अर्जुन
— जो शिकतो की कोणताही जीव लहान नसतो.
आई चिमणी
— आपल्या अंड्यांचे रक्षण करणारी प्रेमळ आई.

बोध

कोणताही जीव इतका लहान नसतो की त्याला किंमत नसावी.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तू आत्ता इवलेसे आहेस, पण तू खूप मौल्यवान आहेस. तुला सुरक्षित आणि प्रेमाने जपले आहे.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

श्रीकृष्णांनी चिमणीची अंडी सुरक्षित कशी ठेवली?

स्रोत: महाभारताभोवती सांगितली जाणारी लोकप्रिय मौखिक कथा (व्यासांच्या ग्रंथात नाही)

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 27व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

चिमणी आणि घंटा ही गोष्ट काय शिकवते?

महाभारताभोवतीची ही लाडकी लोककथा सांगते की ईश्वराची काळजी अगदी लहान, नाजूक जीवापर्यंतही पोहोचते. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की सुरक्षित आणि आश्रयात असल्याची भावना बाहेरचे जीवन धावपळीचे किंवा गोंगाटाचे असतानाही आईला विश्रांती घ्यायला मदत करू शकते.

चिमणी आणि घंटा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 27 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा