Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Ramayana · दिवस 183 · आठवडा 27

अग्नीच्या साक्षीने झालेली मैत्री

सीतेचा शोध घेत राम आणि लक्ष्मण कमळांनी भरलेल्या पंपा सरोवरापाशी पोहोचतात. काळजीत पडलेला वानरराजा सुग्रीव त्यांना भेटायला शहाण्या हनुमानाला पाठवतो.

गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेमळ, विचारपूर्वक बोललेले शब्द आयुष्यभराची मैत्री सुरू करू शकतात.

या गोष्टीत

पात्रे
हनुमान, राम, सुग्रीव, लक्ष्मण
मूळ ग्रंथ
रामायण
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 183 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 27 · ७ पैकी दिवस 1
तिमाही
तिमाही 2
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 27: बाळाची वाढ

परंपरा सांगते की अग्नीच्या साक्षीने झालेली राम आणि सुग्रीवाची मैत्री दाखवते की वाटून घेतलेलं दुःख वाटून घेतलेलं बळ बनू शकतं. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की विश्वासाच्या मैत्रीमुळे आणि कुणीतरी आपल्याला समजून घेतं या भावनेमुळे आईच्या काळज्या हलक्या होऊ शकतात.

तुझे आनंद ते माझे आनंद, आणि तुझी दुःखं ती माझी दुःखं.

पंपा सरोवरात कमळांमधून हंस विहार करत होते, पण रामाचं त्यांच्याकडे लक्षच नव्हतं. सीतेला पळवून नेल्यापासून तो आणि त्याचा भाऊ लक्ष्मण दक्षिणेकडची जंगलं शोधत होते. रामाचं मन जड झालं होतं. फुलं त्याला फिकी वाटायची, आणि पक्ष्यांची गाणी दूरवरून आल्यासारखी वाटायची.

सरोवराच्या पलीकडे ऋष्यमूक नावाचा एक खडकाळ डोंगर होता. त्याच्या माथ्यावर सुग्रीव नावाचा एक वानरराजा राहायचा. तो राज्य नसलेला राजा होता. त्याचा भाऊ वाली याने त्याला किष्किंधा नगरीतून हाकलून दिलं होतं, आणि आता तो काही निष्ठावान मित्रांबरोबर डोंगरावर राहत होता, लक्ष ठेवत आणि काळजी करत.

सुग्रीवाने सरोवराकाठी धनुष्य घेऊन चालणारे दोन उंच अनोळखी पुरुष पाहिले, तेव्हा तो अस्वस्थ झाला. "हे कोण आहेत? माझ्या भावाने मला शोधायला यांना पाठवलं आहे का?"

त्याचा सगळ्यात शहाणा मित्र पुढे आला. तो होता वायुपुत्र हनुमान. "मी जाऊन पाहतो," तो शांतपणे म्हणाला. "ते मित्र म्हणून आले आहेत का, ते मी शोधून काढतो."

हनुमानाने एका साध्या फिरस्त्या विद्वानाचं रूप घेतलं आणि तो डोंगर उतरला. त्याने दोघा भावांना नमस्कार केला आणि इतक्या सुंदरपणे, इतक्या स्पष्ट आणि हळुवार शब्दांत तो बोलला, की रामाने आश्चर्याने लक्ष्मणाकडे वळून पाहिलं.

"हा कसा बोलतो ते ऐक," राम म्हणाला. "एकही शब्द जास्त नाही, एकही शब्द चुकीच्या जागी नाही. चांगलं मन आणि सुसंस्कृत बुद्धी असलेलाच असं बोलू शकतो."

रामाने त्याला सांगितलं की ते कोण आहेत आणि का आले आहेत. हनुमान ऐकत असताना त्याचे डोळे भरून आले. रामाच्या इतक्या प्रेमळ आणि इतक्या दुःखी चेहऱ्यातलं काहीतरी त्याच्या मनाला खोलवर भिडलं. तिथल्या तिथे त्याने आपलं खरं रूप दाखवलं, वाकून नमस्कार केला आणि म्हणाला, "चला. माझ्या राजा सुग्रीवानेही आपलं घर आणि आपली माणसं गमावली आहेत. मला वाटतं, तुमची भेट व्हायचीच होती."

त्याने दोघा भावांना हळुवारपणे आपल्या रुंद खांद्यांवर बसवलं आणि डोंगरावर नेलं.

सुग्रीव अजूनही साशंक मनाने हळूहळू पुढे आला. पण त्याने रामाच्या डोळ्यांत पाहिलं, तेव्हा त्याची भीती विरघळली. आणि रामाने सुग्रीवाकडे पाहिलं, तेव्हा त्याला आपलं दुःख समजणारा कुणीतरी दिसला.

"मीही माझ्या प्रिय माणसांपासून दुरावलो आहे," सुग्रीव हळूच म्हणाला. "तुझ्या मनाला काय वाटतं ते मला कळतं."

"मग आपण अनोळखी राहू नये," राम म्हणाला. "आपण मित्र होऊ."

हनुमानाने वाळलेल्या काटक्या गोळा केल्या आणि त्या दोघांच्या मध्ये एक छोटा अग्नी पेटवला. त्या काळी पवित्र अग्नीसमोर दिलेलं वचन कधीच मोडता येत नसे. संध्याकाळच्या प्रकाशात ज्वाळा उबदार, सोनेरी होऊन वर आल्या.

राम आणि सुग्रीवाने मिळून हळूहळू अग्नीला प्रदक्षिणा घातली. मग ते एकमेकांसमोर उभे राहिले.

"आजपासून," राम म्हणाला, "तुझे आनंद ते माझे आनंद, आणि तुझी दुःखं ती माझी दुःखं."

"आजपासून," सुग्रीव म्हणाला, "तुझे आनंद ते माझे आनंद, आणि तुझी दुःखं ती माझी दुःखं."

त्यांनी अग्नीवरून एकमेकांचे हात हातात घेतले. भोवतीच्या वानरांनी हळूच जयजयकार केला.

मग सुग्रीवाला काहीतरी आठवलं. तो घाईने एका गुहेत गेला आणि पिवळ्या कापडात गुंडाळलेलं एक छोटं गाठोडं घेऊन परत आला.

"काही दिवसांपूर्वी," तो म्हणाला, "आम्ही एका स्त्रीला आकाशमार्गे नेलं जाताना पाहिलं. तिने खाली पाहिलं, आम्हाला या डोंगरावर पाहिलं आणि हे खाली टाकलं. कुणीतरी हे शोधेल अशी तिला आशा असावी."

रामाने थरथरत्या बोटांनी कापड उघडलं. आत सीतेचे दागिने होते: बांगड्या, कानातली आणि पैंजण, जे त्याने हातात धरले तेव्हा हळूच किणकिणले.

त्याने ते हृदयाशी धरले, आणि त्याच्या गालांवरून अश्रू ओघळले. "तिने खुणा मागे ठेवायचं सुचलं," तो म्हणाला. "तेव्हाही ती धीट आणि हुशार होती."

तो लक्ष्मणाकडे वळला. "भाऊ, ही कानातली तू ओळखतोस का?"

लक्ष्मणाने मान खाली घातली. "मला त्यांची कानातली किंवा बांगड्या माहीत नाहीत," तो हळूच म्हणाला. "मी कधी इतकं वर पाहिलंच नाही. पण हे पैंजण मी चांगले ओळखतो. रोज सकाळी मी त्यांच्या पायांना नमस्कार करायचो, आणि तेव्हा ते मला तिथे दिसायचे."

त्याचा तो खोल आदर पाहून रामाने भावाला मिठी मारली. सुग्रीव त्यांच्याकडे पाहत होता, आणि त्याचेही डोळे पाणावले.

"आशा सोडू नकोस," रामाच्या खांद्यावर हात ठेवत सुग्रीव म्हणाला. "आता तुला मित्र आहेत. आपण मिळून प्रत्येक जंगल, प्रत्येक पर्वत आणि प्रत्येक किनारा शोधू. आपण तिला शोधून काढू."

त्या रात्री, अनेक दिवसांनी पहिल्यांदाच राम शांत झोपला. अग्नी मंद तेवत होता. हनुमान शेपटी पायांभोवती गुंडाळून जवळ बसून पहारा देत होता, आणि ते छोटं पिवळं गाठोडं रामाच्या हाताजवळ होतं, जाग आली तर त्याला स्पर्श करता यावा म्हणून.

बाळा, कितीतरी मनांनी तुझे आनंद आणि तुझी दुःखं वाटून घ्यायचं आधीच वचन दिलं आहे.

पुढची गोष्ट वाचा →हनुमान आणि औषधींचा पर्वत

रामायण मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: रामायण, Kishkindha कांड · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

वाल्मीकींचं किष्किंधा कांड पंपा सरोवराजवळ झालेली राम आणि हनुमानाची पहिली भेट सांगतं. हे ठिकाण आजच्या कर्नाटकातल्या हंपीजवळ आहे, जिथे स्थानिक परंपरा अंजनाद्री डोंगराला हनुमानाचं जन्मस्थान मानते. अनेक कथनं पुढच्या घटनांकडे घाईने जातात, पण ही कथा मैत्रीवर थांबते: 'एकही शब्द जास्त नाही' म्हणत हनुमानाचं कौतुक करणारा राम, आनंद आणि दुःखं वाटून घेण्याचं पवित्र अग्नीभोवती दिलेलं वचन, आणि रोज सकाळी पायांना नमस्कार करताना दिसलेले सीतेचे फक्त पैंजणच आपण ओळखतो, ही लक्ष्मणाची हृदयस्पर्शी कबुली. शांत भक्तीचा हा तपशील म्हणजे कथेचं रत्न आहे. किती प्रेमळ मनं आधीच आपल्या बाळाची वाट पाहत आहेत, याची ती होणाऱ्या आईला आठवण करून देते.

बाळासोबत विचार करा

कठीण काळात तुमच्या सोबत कोण चाललं, आणि तुमच्या बाळाला तुम्ही कोणतं वचन द्यायला आवडेल?

संकल्प: माझे आनंद वाटून घेणारी आणि माझ्या काळज्या पेलायला मदत करणारी माणसं माझ्याभोवती आहेत.

आशीर्वाद: तुला आणि तुझ्या बाळाला तुमचे आनंद आणि दुःखं वाटून घेणारे खरे मित्र नेहमी लाभोत, आणि तुम्हीही इतरांसाठी असेच मित्र व्हा.

पात्रे

हनुमान
— सुंदर बोलणारा शहाणा मित्र.
राम
— हनुमानाच्या शब्दांत चांगलं मन ओळखणारा.
सुग्रीव
— खरा मित्र मिळालेला काळजीतला वानरराजा.
लक्ष्मण
— रामाचा निष्ठावान भाऊ.

बोध

प्रेमळ, विचारपूर्वक बोललेले शब्द आयुष्यभराची मैत्री सुरू करू शकतात.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तुझे शब्द नेहमी हळुवार आणि खरे असोत, आणि तुला निष्ठावान मित्र मिळोत.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

हनुमानाच्या बोलण्यातलं रामाला काय आवडलं?

स्रोत: वाल्मीकी रामायण, किष्किंधा कांड

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 27व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • हनुमान आणि रामाची अंगठी · दिवस 51

    अशीच गोष्ट

    सुंदरकांडात सांगितलेली अशोकवनातली ही भेट परंपरेत निखळ आशेचा क्षण मानली जाते, आणि अनेक कुटुंबं मनाच्या आधारासाठी ती वाचतात. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की आशेचे संदेश आणि आपली आठवण काढली जाते ही भावना आईचा एकटेपणा किंवा काळजी कमी करू शकते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

अग्नीच्या साक्षीने झालेली मैत्री ही गोष्ट काय शिकवते?

परंपरा सांगते की अग्नीच्या साक्षीने झालेली राम आणि सुग्रीवाची मैत्री दाखवते की वाटून घेतलेलं दुःख वाटून घेतलेलं बळ बनू शकतं. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की विश्वासाच्या मैत्रीमुळे आणि कुणीतरी आपल्याला समजून घेतं या भावनेमुळे आईच्या काळज्या हलक्या होऊ शकतात.

अग्नीच्या साक्षीने झालेली मैत्री गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 27 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा