Sikh · दिवस 187 · आठवडा 27
सच्चा सौदा
बाजारात खरा सौदा करण्यासाठी छोट्या नानकचे वडील त्याला वीस रुपये देतात. वाटेत नानकला झाडाखाली विसावलेले भुकेले साधू भेटतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: भुकेल्यांना जेवू घालणं हाच सगळ्यात खरा सौदा आहे.
या गोष्टीत
- पात्रे
- छोटा नानक, मेहता कालू, बाला
- मूळ ग्रंथ
- जनमसाखी
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 187 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 27 · ७ पैकी दिवस 5
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 27: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- सच्चा सौदा
- मंत्र
- गायत्री मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की भुकेल्या साधूंना जेवू घालण्याचा छोट्या गुरु नानकांचा "सच्चा सौदा" हेच शीख लंगरचं बीज ठरलं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की उदारता आणि एकत्र जेवण आईला जोडलेलं आणि बरं वाटायला मदत करू शकतं.
यापेक्षा खरा सौदा कोणता असू शकतो? भुकेल्यांना जेवू घालणं हा जगातला सगळ्यात चांगला व्यापार आहे.
छोट्या नानकच्या कमरेला बांधलेल्या कापडी थैलीत चांदीची वीस नाणी खुळखुळत होती. तो साधारण बारा वर्षांचा मुलगा होता, पंजाबमधल्या तलवंडी गावात वाढणारा, आणि त्याचे वडील मेहता कालू यांनी नुकतीच त्याला ती नाणी दिली होती.
"नानक," वडील म्हणाले, "तू साधूंसोबत बसण्यात आणि गाणी म्हणण्यात खूप वेळ घालवतोस. आता व्यापार शिकायची वेळ आली आहे. हे वीस रुपये घेऊन चुहड़काणाच्या बाजारात जा. स्वस्तात माल घे आणि जास्त किमतीला विक. खरा सौदा कर, सच्चा सौदा. तुला नफा कमावता येतो हे मला दाखव."
मेहता कालूंनी मुलावर लक्ष ठेवायला आपला विश्वासू सेवक बाला याला सोबत पाठवलं. नानकची आई, माता तृप्ता, यांनी प्रवासासाठी पराठे बांधून दिले आणि दारात मुलाचा हात दाबला. त्याची मोठी बहीण, बेबे नानकी, ते दिसेनासे होईपर्यंत हात हलवत राहिली.
नानक आणि बाला धुळीच्या रस्त्याने निघाले. दोन्ही बाजूंना गव्हाची शेतं लहरत होती. सऱ्यांमध्ये पक्षी उड्या मारत होते. नानक मजेत गुणगुणत चालत होता.
शहराच्या अर्ध्या वाटेवर, रस्त्याजवळच्या एका मोठ्या सावलीच्या झाडाखाली, त्यांना साधूंचा, म्हणजे फिरणाऱ्या संतांचा, एक गट भेटला. ते साधारण वीस जण होते. ते डोळे मिटून अगदी स्थिर बसले होते. त्यांची शरीरं कृश होती. ओठ कोरडे होते. त्यांनी बरेच दिवस काही खाल्लं नव्हतं, हे स्पष्ट दिसत होतं.
नानक थांबला.
"तुम्ही इथे इतके शांत का बसला आहात?" त्याने हळुवारपणे विचारलं. "तुम्ही काही खाल्लं आहे का?"
सगळ्यात वृद्ध साधूने डोळे उघडले. "बाळा, आम्ही भीक मागत नाही. जे येईल ते घेतो. काही दिवसांपासून काहीच आलं नाही. म्हणून आम्ही बसून देवाचं स्मरण करतो."
नानकने त्यांच्या कृश हातांकडे आणि थकलेल्या चेहऱ्यांकडे पाहिलं. त्याने कमरेच्या थैलीला हात लावला.
"बाला," तो म्हणाला, "माझ्या वडिलांनी मला खरा सौदा करायला सांगितलं आहे. यापेक्षा खरा सौदा कोणता असू शकतो? भुकेल्यांना जेवू घालणं हा जगातला सगळ्यात चांगला व्यापार आहे."
बालाचे डोळे विस्फारले. "नानक, नको! तुझे वडील रागावतील. ती नाणी व्यापारासाठी आहेत!"
पण नानकचं ठरलं होतं. तो बाजाराच्या गावात गेला, आणि बाला वाटभर काळजी करत त्याच्या मागे घाईने चालत होता. वीस रुपयांत नानकने पीठ, तूप, डाळ, मीठ, साखर, भाज्या आणि सरपण घेतलं. पितळेची स्वयंपाकाची भांडी घेतली. काही साधूंकडे अंगावर घालायलाही फार थोडं होतं, म्हणून त्याने साधं कापडही घेतलं.
मग ते सगळं घेऊन तो झाडाखाली परत आला.
साधू चकित झाले. नानकने चूल पेटवली. अजूनही कुरकुरत बालाने कणीक मळायला मदत केली. लवकरच गरम तव्यावर पोळ्या फुगू लागल्या, आणि डाळीचं मोठं पातेलं उकळू लागलं. तुपाचा सुगंध रस्त्यावर दरवळला.
नानकने प्रत्येक साधूला स्वतः, दोन्ही हातांनी, जणू ते मानाचे पाहुणे असावेत असं वाढलं. त्यांनी सावकाश आणि कृतज्ञतेने खाल्लं. काहींच्या डोळ्यांत पाणी आलं.
"बाळा," जेवण झाल्यावर सगळ्यात वृद्ध साधू म्हणाले, "तुझं स्वयंपाकघर कधीच रिकामं न होवो. तू सगळ्या जगाला जेवू घालशील."
नानकने हात जोडले आणि नमस्कार केला.
घरी परतताना बाला घाबरला होता. "तुझ्या वडिलांना आपण काय सांगणार?"
"आपण त्यांना खरं सांगू," नानक म्हणाला. "मी सच्चा सौदा केला, खरा सौदा."
ते तलवंडीला पोहोचले तेव्हा मेहता कालूंनी लगेच विचारलं, "काय मग? नफा कुठे आहे?"
नानकने त्यांना सगळं सांगितलं. वडिलांचा चेहरा लाल झाला. ते खूप रागावले. आपला मुलगा चांगला व्यापारी व्हावा असं त्यांना वाटत होतं, आणि आता पैसे संपले होते.
पण बेबे नानकी दोघांच्या मध्ये आली. "बाबा," ती हळूच म्हणाली, "नानकने पैसे वाया घालवले नाहीत. जिथे त्यांची सगळ्यात जास्त गरज होती, तिथे त्याने ते दिले. हाच सगळ्यात खरा नफा नाही का?"
मेहता कालूंना ते समजलं नाही, तेव्हा तरी नाही. पण गावाचे प्रमुख राय बुलार यांनी ही गोष्ट ऐकली आणि ते हसले. हा मुलगा खास आहे, असा त्यांचा विश्वास होता.
आज, जिथे छोट्या नानकने भुकेल्या साधूंना जेवू घातलं, तिथे सच्चा सौदा नावाचा गुरुद्वारा उभा आहे. आणि त्या दुपारची कल्पना, भुकेल्या कुणाशीही अन्न वाटून घेण्याची, लंगर बनली. जगभरातल्या प्रत्येक गुरुद्वारात कुणीही, तो कोणीही असो, जमिनीवर रांगेत बसून गरम जेवण घेऊ शकतो.
त्या रात्री नानक अंगणात ताऱ्यांखाली आपल्या खाटेवर झोपला. त्याची थैली रिकामी होती, पण त्याला गाढ झोप लागली. कुठेतरी एका मोठ्या सावलीच्या झाडाखाली वीस साधूही भरल्या पोटी झोपले होते.
बाळा, तुझ्या आईला माहीत असलेला सगळ्यात चांगला सौदा म्हणजे दिलेलं प्रेम. दिलेलं प्रेम नेहमी अधिक भरून परत येतं.
शीख मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
सच्चा सौदा, म्हणजे खरा सौदा, ही जनमसाखींमधील सगळ्यात सुरुवातीच्या गोष्टींपैकी एक आहे; जनमसाखी म्हणजे शीख घरांमध्ये जपलेली गुरु नानकांची पारंपरिक जीवनकथा. या घटनेशी जोडलेल्या जागी सच्चा सौदा नावाचा गुरुद्वारा आहे, आणि त्या दिवसाची भावना लंगरमध्ये जिवंत आहे, ते मोफत सामुदायिक स्वयंपाकघर जिथे कुणीही बसून जेवू शकतो. ही कथा छोटे मानवी तपशील जोडते: स्वयंपाकात मदत करताना कुरकुरणारा सेवक बाला, प्रत्येक साधूला दोन्ही हातांनी वाढणारा नानक, आणि त्याची निवड वडिलांना हळुवारपणे समजावून सांगणारी बहीण बेबे नानकी. नाण्यांऐवजी प्रेमळपणा म्हणजे नफा, ही तिची कल्पना गर्भारपणात ती उबदार वाचन बनवते, जेव्हा आई आपण पुढे देणार असलेल्या मूल्यांची स्वप्नं पाहते.
बाळासोबत विचार करा
या आठवड्यात तुमच्या आयुष्यात खरा सौदा कसा दिसेल?
संकल्प: मी प्रेमाने जे देते, ते आपल्या पद्धतीने माझ्याकडे परत येतं.
आशीर्वाद: तुमचं स्वयंपाकघर कधीच रिकामं न होवो, आणि वाटून घ्यायला तुमच्याकडे नेहमी पुरेसं असो.
पात्रे
- छोटा नानक
- — ज्याचा प्रेमळपणाच त्याचा नफा ठरतो असा मुलगा.
- मेहता कालू
- — नफ्याची आशा बाळगणारे नानकचे वडील.
- बाला
- — नानकसोबत चालणारा सोबती.
बोध
भुकेल्यांना जेवू घालणं हाच सगळ्यात खरा सौदा आहे.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, कुणाला मदतीची गरज आहे हे तुझ्या मनाला नेहमी दिसो, आणि तू आनंदाने वाटून घेवोस.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
वीस रुपयांत नानकने काय काय घेतलं?
स्रोत: शीख जनमसाखी परंपरा (सच्चा सौदा)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 27व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- गुरु नानक आणि सज्जनची धर्मशाळा · दिवस 265
अशीच गोष्ट
शीख परंपरा सांगते की गुरु नानकांच्या शबदाने सज्जन ठगाचं मन बदललं, आणि तो शबद आजही गुरु ग्रंथ साहिबमध्ये आहे. ती पालकांना कठोरपणाऐवजी सौम्यपणे मार्गदर्शन करण्याचा विचार करायला आमंत्रण देते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की शांत, प्रेमळ संवादामुळे घरातला ताण कमी होतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सच्चा सौदा ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की भुकेल्या साधूंना जेवू घालण्याचा छोट्या गुरु नानकांचा "सच्चा सौदा" हेच शीख लंगरचं बीज ठरलं. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की उदारता आणि एकत्र जेवण आईला जोडलेलं आणि बरं वाटायला मदत करू शकतं.
सच्चा सौदा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 27 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.