Garbh Katha
मोफत सुरू करा

Sikh · दिवस 251 · आठवडा 36

बाल नानक आणि नागाची सावली

तलवंडीत म्हशी चरायला नेलेला लहानगा नानक प्रार्थनेत रमतो आणि कळप एका शेतात भटकतो. शेतकरी तक्रार करतो, पण शेत हिरवेगार आणि अखंड सापडते.

गोष्टीचे तात्पर्य: देवावर विश्वास ठेवणाऱ्या शांत मनाकडे संपूर्ण सृष्टी लक्ष ठेवते.

या गोष्टीत

पात्रे
नानक, राय बुलार, मेहता कालू, नाग
मूळ ग्रंथ
जनमसाखी
वाचनाचा वेळ
4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)

दिवस 251 एका नजरेत

आठवडा
आठवडा 36 · ७ पैकी दिवस 6
तिमाही
तिमाही 3
या आठवड्यात बाळ
आठवडा 36: बाळाची वाढ

गुरु नानकांच्या बालपणातले हे दोन लाडके जनमसाखी प्रसंग असे मूल दाखवतात ज्याच्या देवावरच्या शांत विश्वासाला संपूर्ण सृष्टी काळजीने उत्तर देते. ते आईला विश्वास ठेवायला सांगतात की तिचे बाळही जपले जाईल, आणि शांत, प्रार्थनाशील मन ही देणगी आहे, दोष नाही.

देव तुझ्या शेताची काळजी घेईल. काहीच हरवलेले नाही.

फार पूर्वी, पंजाबच्या हिरव्या मैदानांतल्या तलवंडी गावात नानक नावाचा एक विचारी मुलगा राहत होता. पुढे तो गुरु नानक म्हणून ओळखला जाणार होता, शिखांचे पहिले गुरू.

त्याचे वडील, मेहता कालू, कष्टाळू होते आणि आपल्या मुलाने उपयोगी गोष्टी शिकाव्यात असे त्यांना वाटे. "नानक," ते एका सकाळी म्हणाले, "आज तू आपल्या म्हशी चरायला ने. त्यांच्यावर नीट लक्ष ठेव."

नानकाने हसत लांब काठी घेतली. म्हशी आपली जड डोकी डोलवत हळूहळू पुढे चालल्या, आणि धुळीच्या गल्ल्यांतून त्यांच्या घंटा "टोण, टोण" वाजत होत्या.

गावापलीकडे शेते दूरवर सोनेरी पसरली होती. म्हशींच्या पाठीवर पक्षी बसले होते. उबदार वारा गव्हातून समुद्राच्या लाटांसारखा वाहत होता.

नानकाला शेताच्या कडेला एक शांत झाड सापडले आणि तो त्याच्या सावलीत बसला. जवळच म्हशी गवत खात होत्या. सगळे शांत होते.

जवळच एक छोटा ओढा वाहत होता, आणि नानक गोट्यांवरचे त्याचे हळुवार संगीत ऐकत होता. चिमण्या पाणी प्यायला खाली आल्या, आणि एक छोटे पांढरे फुलपाखरू त्याच्या काठीच्या टोकावर जणू ते फूल असावे तसे थोडा वेळ बसले.

लवकरच नानकाने डोळे मिटले. ज्याने आकाश, शेते आणि प्रत्येक छोटी चिमणी घडवली, त्या देवाचे तो मनातल्या मनात गाणे गाऊ लागला. त्याला इतका आनंद झाला की तो बाकी सगळे विसरला.

तो प्रार्थनेत बसलेला असताना म्हशी भटकल्या. पावलापावलाने त्या शेजारच्या शेतात शिरल्या आणि कोवळे हिरवे पीक खाऊ लागल्या.

थोड्याच वेळात शेतकरी हात हलवत धावत आला. "या म्हशी कोणाच्या?" तो ओरडला. "त्यांनी माझे पीक खाल्ले! माझे शेत उद्ध्वस्त झाले!"

नानकाने शांत, प्रेमळ डोळे उघडले. "काळजी करू नकोस, भाऊ," तो हळूच म्हणाला. "देव तुझ्या शेताची काळजी घेईल. काहीच हरवलेले नाही."

पण शेतकरी नाराज होता. तो घाईने गावप्रमुख राय बुलार यांच्याकडे गेला, एक दयाळू आणि शहाणा माणूस, ज्यांना लहानग्या नानकाबद्दल खूप माया होती. "चला, बघा त्या मुलाच्या कळपाने काय केले आहे!" तो म्हणाला.

म्हणून राय बुलार शेतकऱ्यासोबत शेतावर गेले, आणि काही गावकरी मागोमाग आले. नुकसान पाहायच्या तयारीने ते कुंपणातून आत शिरले.

मग ते थांबले आणि बघतच राहिले. शेत हिरवेगार आणि अखंड होते. प्रत्येक रोप ताठ उभे होते, प्रत्येक पान ताजे होते, जणू कोणत्याही म्हशीने त्याला कधी स्पर्शच केला नव्हता.

शेतकऱ्याने डोळे चोळले. गावकरी कुजबुजू लागले. राय बुलार यांनी शेतापलीकडे झाडाखालच्या त्या शांत मुलाकडे पाहिले, आणि त्यांचे मन अगदी स्तब्ध झाले.

जनमसाखी, म्हणजे गुरु नानकांच्या जीवनाच्या जुन्या कथा, आणखी एका दिवसाबद्दलही सांगतात. दुपार होती, आणि ऊन कडक होते. कळप चरत असताना लहानगा नानक एका झाडाखाली विश्रांतीसाठी आडवा झाला होता.

तास जसजसे गेले, तसतशी झाडाची सावली सरकली, आणि मुलाच्या चेहऱ्यावर लख्ख ऊन पडले. नानक शांतपणे, नकळत विसावलेलाच होता.

तेवढ्यात राय बुलार घोड्यावरून तिथून चालले होते. त्यांना असे काहीतरी दिसले की त्यांनी लगाम खेचून घोडा अगदी स्तब्ध थांबवला.

गवतातून एक मोठा नाग आला होता. त्याने नानकाच्या चेहऱ्यावर आपला फणा उभारला होता, रुंद आणि गडद, छोट्याशा छत्रीसारखा, कडक ऊन दूर ठेवत. तो हलला नाही. तो फक्त तिथे थांबला, विसावलेल्या मुलाचे रक्षण करत.

राय बुलार शांतपणे पाहत राहिले. नानकाने हालचाल केली, तेव्हा नागाने फणा खाली केला आणि शांतपणे गवतात सरकून निघून गेला.

त्या संध्याकाळी राय बुलार मेहता कालूंकडे गेले. "तुमच्या मुलाला त्याच्या स्वप्नाळूपणाबद्दल रागावू नका," ते प्रेमाने म्हणाले. "तुमचा नानक एक भाग्यवान मूल आहे. शेतातले जीवसुद्धा त्याची काळजी घेतात."

त्या दिवसापासून राय बुलार नानकावर आणखीच प्रेम करू लागले आणि त्याचा मान ठेवू लागले. आणि नानक शेतांत देवाचे गाणे गात राहिला, आणि वारा व गहू त्याच्यासोबत गात राहिले.

बाळा, नानकासारखेच तुलाही नेहमी जगाच्या दयाळूपणाने जपलेले वाटो. आणि जेव्हा ऊन खूप कडक असेल, तेव्हा माझे प्रेम तुझी सावली होईल.

आता विसावा घे, बाळा, माझ्या प्रेमाच्या थंड सावलीत.

पुढची गोष्ट वाचा →नानक आणि पवित्र धागा

शीख मधील आणखी

3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले

स्रोत: जनमसाखी · पारंपरिक पुनर्कथन

या गोष्टीमागे

आजच्या पाकिस्तानातील ननकाना साहिब, गुरु नानकांच्या जन्मस्थानी जाणारे यात्रेकरू त्यांच्या बालपणीचे छोटे क्षण जपणाऱ्या गुरुद्वारांना भेट देतात, ज्यात त्यांच्या म्हशींनी चरल्यानंतर पुन्हा हिरवे झालेले शेत आणि नागाने त्यांना सावली धरली ती जागा यांचा समावेश आहे. हे दोन्ही प्रसंग जनमसाखींमधून येतात, म्हणजे पंजाबात शतकानुशतके सांगितल्या आणि लिहिल्या गेलेल्या जीवनकथा. संतांच्या अनेक कथांत निसर्ग पवित्र बालकाचे रक्षण करतो, पण इथे साक्षीदार साधा आणि उबदार आहे: स्थानिक प्रमुख राय बुलार, जे नानकाच्या वडिलांना स्वप्नाळू मुलाला रागावू नका असे प्रेमाने सांगतात. अपेक्षांमध्ये न बसणाऱ्या मुलाबद्दलची ही माया ही साखी भावी पालकांसाठी दिलासादायक बनवते, आणि प्रार्थनाशील स्वभाव जपण्यासारखा आहे याची हळुवार आठवण करून देते.

बाळासोबत विचार करा

अगदी गरज असतानाच अनपेक्षितपणे आधार मिळाल्यासारखे किंवा जपले गेल्यासारखे तुम्हाला कधी वाटले?

संकल्प: माझे बाळ आणि मी आमच्याहून मोठ्या दयाळूपणाच्या छायेत आहोत.

आशीर्वाद: तुम्ही नेहमी छायेत असावे, तुमचे हृदय देवाचे गाणे गात राहो, आणि सगळे जीव तुमचे मित्र असोत.

पात्रे

नानक
— देवावर पूर्ण विश्वास ठेवणारा प्रार्थनाशील गुराखी मुलगा.
राय बुलार
— नानकाचे भाग्य ओळखणारे दयाळू गावप्रमुख.
मेहता कालू
— नानकाचे कष्टाळू वडील.
नाग
— मुलाला उन्हापासून सावली देणारा शांत रक्षक.

बोध

देवावर विश्वास ठेवणाऱ्या शांत मनाकडे संपूर्ण सृष्टी लक्ष ठेवते.

तुमच्या बाळाला काय सांगावे

बाळा, तू नेहमी छायेत आहेस. जेव्हा ऊन खूप कडक असेल, तेव्हा माझे प्रेम तुझी सावली होईल.

मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा

नागाने लहानग्या नानकाला कशी मदत केली?

स्रोत: तलवंडी (ननकाना साहिब) येथील गुरु नानकांच्या बालपणाच्या जनमसाखी परंपरा

या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 36व्या आठवड्याची माहिती वाचा.

संबंधित गोष्टी

  • दौलतांचं पहिलं दर्शन

    अशीच गोष्ट

    दौलतांचं बाळ नानकांचं आनंदी पहिलं दर्शन नवजात बाळाच्या आगमनाचं नवल साजरं करतं. आपल्या बाळाच्या पहिल्या नजरेचं स्वप्न पाहणाऱ्या आईसाठी ही एक उबदार गुरुपर्वाची गोष्ट आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

बाल नानक आणि नागाची सावली ही गोष्ट काय शिकवते?

गुरु नानकांच्या बालपणातले हे दोन लाडके जनमसाखी प्रसंग असे मूल दाखवतात ज्याच्या देवावरच्या शांत विश्वासाला संपूर्ण सृष्टी काळजीने उत्तर देते. ते आईला विश्वास ठेवायला सांगतात की तिचे बाळही जपले जाईल, आणि शांत, प्रार्थनाशील मन ही देणगी आहे, दोष नाही.

बाल नानक आणि नागाची सावली गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?

ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 36 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.

सर्व मराठी गोष्टी →

Read in Englishहिन्दी में पढ़ेंગુજરાતીમાં વાંચો

गर्भवती मैत्रिणीला पाठवा