Krishna Leela · दिवस 269 · आठवडा 39
पावसात यमुनेपलीकडे
मथुरेत एका पावसाळी रात्री देवकी आणि वसुदेवांच्या पोटी बाळ कृष्णाचा जन्म होतो. एक शांत आवाज वसुदेवांना बाळाला गोकुळात न्यायला सांगतो, आणि दारं उघडतात.
गोष्टीचे तात्पर्य: आई-वडिलांचं प्रेम प्रत्येक वादळातून वाट काढतं.
या गोष्टीत
- पात्रे
- बाळ कृष्ण, वसुदेव, देवकी
- मूळ ग्रंथ
- भागवत पुराण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 269 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 39 · ७ पैकी दिवस 3
- तिमाही
- तिमाही 3
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 39: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- पावसात यमुनेपलीकडे
- मंत्र
- विष्णुसहस्रनाम
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
भागवत पुराण कृष्णाचा जन्म आणि वसुदेवांनी यमुना ओलांडल्याची गोष्ट सांगतं, जी जन्माष्टमीला साजरी होते. परंपरेत ही कथा अनेक प्रेमळ हातांनी सांभाळलेल्या आणि स्वागत केलेल्या बाळाची मानली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की सुरक्षित, आधार असलेल्या बाळंतपणाची कल्पना केल्याने शेवटच्या आठवड्यांतली काळजी कमी होऊ शकते.
बाळ टोपलीत हललं आणि त्याने एक छोटंसं पाऊल पुढे केलं, नदीला अगदी स्पर्श होईल इतकंच.
मथुरेतल्या एका बंद खोलीच्या दगडी छतावर पाऊस ताड ताड वाजत होता. पावसाळ्यातली ती मध्यरात्र होती, भाद्रपद महिन्यात पौर्णिमेनंतरची आठवी रात्र. आणि त्या खोलीत नुकताच एका बाळाचा जन्म झाला होता.
त्याची आई होती देवकी, आणि वडील होते वसुदेव. त्यांनी त्याचं नाव ठेवलं कृष्ण.
त्या रात्री देवकी आणि वसुदेव राजवाड्यात नव्हते. गर्विष्ठ राजा कंसाने त्यांना जड दारांच्या या दगडी खोलीत बंद करून ठेवलं होतं, कारण एकदा आकाशवाणीने त्याला सांगितलं होतं की देवकीचं एक मूल एके दिवशी त्याचं अन्यायी राज्य संपवेल. म्हणून कंस त्यांच्यावर बारीक लक्ष ठेवायचा, आणि दाराबाहेर पहारेकरी उभे असायचे.
पण बाळ जन्मलं, आणि त्या खोलीत सगळं बदललं.
बाळ देवकीच्या मिठीत होतं, छोटंसं, सावळं आणि परिपूर्ण, मऊ कुरळ्या केसांचं आणि चमकदार डोळ्यांचं. त्याच्याभोवती एक हळुवार प्रकाश पसरल्यासारखा वाटत होता. देवकीने त्याला जवळ घेतलं आणि त्याच्या कपाळाचा मुका घेतला. वसुदेव त्यांच्या शेजारी गुडघे टेकून बसले, आणि क्षणभर ते दगडी भिंती विसरून गेले. ते फक्त आपल्या मुलाकडे पाहत राहिले, आणि त्यांची मनं भरून आली.
मग वसुदेवांच्या मनात एक शांत आवाज बोलला. "बाळाला यमुनेपलीकडे गोकुळात, तुझा मित्र नंद याच्या घरी घेऊन जा. तिथे ते सुरक्षित राहील आणि त्याच्यावर खूप प्रेम केलं जाईल."
वसुदेवांनी जड दाराकडे पाहिलं. ते बंद होतं. बाहेर पहारेकरी होते. ते कसे जाणार?
मग, शांतपणे, लोखंडी साखळ्या आपोआप उघडल्या. मोठं दार करकरत सताड उघडलं. बाहेर पहारेकरी भिंतींना टेकून गाढ झोपले होते, हळू आणि खोल श्वास घेत. सगळं शहरच झोपल्यासारखं वाटत होतं.
देवकीने आपल्या बाळाला पुन्हा एकदा कुशीत घेतलं. तिने त्याच्या चेहऱ्याकडे खूप वेळ पाहिलं, जणू त्याचा प्रत्येक छोटासा भाग लक्षात ठेवायचा आहे. "जा, माझ्या बाळा," ती हळूच म्हणाली. "तू जिथे असशील तिथे तुझ्यावर प्रेम केलं जाईल. आणि मी तुझ्यावर कायम प्रेम करीन."
वसुदेवांनी बाळाला मऊ कापड घातलेल्या एका छोट्या विणलेल्या टोपलीत हळुवार ठेवलं. त्यांनी टोपली डोक्यावर घेतली, दोन्ही हातांनी स्थिर धरली, आणि रात्रीत बाहेर पडले.
पाऊस पडत होता, उबदार आणि जोरदार. दूरवर ढग गडगडत होते. विजेच्या चमकांत रस्ते रुपेरी चमकत होते. वसुदेव झोपलेल्या शहरातून काळजीपूर्वक चालत यमुनेच्या काठावर पोहोचले.
पावसाळ्यातल्या पावसाने नदी रुंद, भरलेली आणि वेगाने वाहत होती. वसुदेवांनी दीर्घ श्वास घेतला आणि पाण्यात पाऊल टाकलं. पाणी त्यांच्या गुडघ्यापर्यंत आलं, मग कमरेपर्यंत. त्यांनी टोपली उंच धरली आणि पलीकडच्या काठावर नजर ठेवून एकेक हळू पाऊल टाकत चालत राहिले.
पाणी त्यांच्या छातीपर्यंत आलं. पण मग एक अद्भुत गोष्ट घडली. बाळ टोपलीत हललं आणि त्याने एक छोटंसं पाऊल पुढे केलं, नदीला अगदी स्पर्श होईल इतकंच. आणि यमुना, जणू आयुष्यभर त्या छोट्याशा पावलाच्या स्पर्शाची वाट पाहत होती, शांत झाली. पाणी स्थिर झालं आणि वसुदेवांना चालण्यासाठी एक सौम्य वाट तयार झाली. एका छोट्या पावलासाठी नदीसुद्धा शांत झाली.
पाऊस पडतच होता. पण वसुदेवांच्या मागे शेष उभा राहिला, ज्याच्यावर भगवान विष्णू विसावतात तो अनेक फण्यांचा महान नाग. त्याने आपले रुंद फणे छत्रीसारखे टोपलीवर पसरले, म्हणजे झोपलेल्या बाळावर पावसाचा एकही थेंब पडला नाही.
आणि असे ते सगळे मिळून नदी ओलांडून गेले: वडील, बाळ, शांत नदी आणि महान नाग, त्या मऊ, पावसाळी अंधारातून. प्रेम पाऊस आणि नदीतूनही वाट काढतं.
पलीकडे गोकुळ होतं, गवळ्यांचं गाव, उबदार घरं आणि झोपलेल्या गायी. वसुदेव शांतपणे नंदाच्या घरी गेले. आत नंदाची पत्नी यशोदा गाढ झोपली होती. तिच्या शेजारी तिची स्वतःची नवजात मुलगी झोपली होती.
वसुदेवांनी गुडघे टेकले. अगदी हळुवारपणे त्यांनी कृष्णाला यशोदेच्या शेजारी ठेवलं, आणि बाळ जणू नेहमीच तिथे होतं असं गुरफटून झोपलं. त्या आवाजाने सांगितल्याप्रमाणे त्यांनी त्या छोट्या मुलीला प्रेमाने टोपलीत उचलून घेतलं, सोबत परत न्यायला.
निघण्याआधी ते क्षणभर दारात उभे राहिले आणि दिव्याच्या उजेडात यशोदेच्या शेजारी झोपलेल्या आपल्या मुलाकडे मागे वळून पाहिलं.
"आनंदाने मोठा हो, माझ्या बाळा," ते हलक्या आवाजात म्हणाले. "बळकट आणि दयाळू हो. तुझ्यावर खूप प्रेम करणाऱ्या माणसांमध्ये तू आहेस."
सकाळी यशोदा उठली, तेव्हा तिला आपल्या शेजारी एक सावळा, सुंदर मुलगा दिसला. तिचं मन आनंदाने भरून वाहू लागलं. सगळं गोकुळ गाणी, फुलं आणि मिठाई घेऊन धावत आलं. नंदाने सगळ्यांना गायी आणि धान्य दान दिलं. म्हणूनच आजही लोक मध्यरात्री जन्माष्टमी आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी नंदोत्सव साजरा करतात.
कृष्ण गोकुळात मोठा झाला, यशोदा आणि नंदाचा लाडका, गवळ्यांचा आणि गायींचा लाडका, एकदा आपल्या छोट्या पावलाने शांत केलेल्या नदीचाही लाडका. आणि दूर मथुरेत त्याचे पहिले आई-वडीलही रोज, प्रत्येक दिवशी त्याच्यावर प्रेम करत होते.
तो आयुष्यभर अनेक हातांनी सांभाळलेलं बाळ होता. प्रेमळ बाळाला अनेक हात सांभाळतात.
बाळा, तुलाही कुशीत घ्यायला अनेक हात वाट पाहत आहेत, तू कोणत्याही रात्री यायचं ठरवलंस तरी.
कृष्ण लीला मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: भागवत पुराण, खंड 10 · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
भागवत पुराणाचा दशम स्कंध मथुरेतल्या एका पावसाळी रात्री झालेला कृष्णजन्म आणि वसुदेवांनी यमुना ओलांडून गोकुळापर्यंत केलेला प्रवास सांगतो. ही कथा दर जन्माष्टमीला मध्यरात्री घराघरांत आणि मंदिरांत भजनं, पाळणे आणि झुले लावून साजरी होते. तिच्या सर्वात लाडक्या प्रतिमा इथे आहेत: उघडणारी दारं, पावसातून नेलेली टोपली, नदीला शांत करणारं बाळाचं छोटं पाऊल, आणि छत्रीसारखे पसरलेले शेषाचे फणे. हे कथन विशेषतः अनेक बाजूंनी मिळणाऱ्या प्रेमावर थांबतं, देवकीचा निरोपाचा मुका आणि यशोदेची आनंदी सकाळ. गर्भारपणात ही कथा आठवण करून देते की नवजात बाळ अनेक काळजी घेणाऱ्या हातांनी वेढलेलं असतं.
बाळासोबत विचार करा
कुटुंब, मित्र किंवा समाज, कोणाचे प्रेमळ हात तुमच्या बाळाला सांभाळायला मदत करतील?
संकल्प: माझ्या बाळाला अनेक प्रेमळ हात सांभाळतात, आणि प्रत्येक पावलावर त्याला आसरा मिळतो.
आशीर्वाद: तुम्ही आणि तुमचं बाळ प्रत्येक वादळातून सुखरूप पार व्हा, आणि पलीकडे प्रेमळ हात तुमची वाट पाहत असोत.
पात्रे
- बाळ कृष्ण
- — दोन घरांत प्रेम मिळणारं नवजात बाळ.
- वसुदेव
- — आपल्या बाळाला पावसातून वाहून नेणारे धाडसी वडील.
- देवकी
- — आशेने आपल्या बाळाचा निरोपाचा मुका घेणारी प्रेमळ आई.
बोध
आई-वडिलांचं प्रेम प्रत्येक वादळातून वाट काढतं.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, तू जिथे असशील तिथे तुझ्यावर नेहमी प्रेम केलं जाईल.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
वसुदेवांनी बाळ कृष्णाला घेऊन कोणती नदी ओलांडली?
स्रोत: भागवत पुराण, दशम स्कंध, अध्याय ३ (कृष्णजन्म)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 39व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- जटायू आणि संपाती, आकाशातले भाऊ · दिवस 198
तेच मूल्य
रामायणाच्या परंपरेनुसार संपातीने आपल्या भावाला, जटायूला, सूर्यापासून वाचवलं आणि पुढे हनुमानाला सीतेकडे जाण्याची वाट दाखवली. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवतं की कुटुंबाकडून संरक्षण मिळतं ही भावना आईला सुरक्षित आणि आधार मिळाल्यासारखं वाटायला मदत करू शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पावसात यमुनेपलीकडे ही गोष्ट काय शिकवते?
भागवत पुराण कृष्णाचा जन्म आणि वसुदेवांनी यमुना ओलांडल्याची गोष्ट सांगतं, जी जन्माष्टमीला साजरी होते. परंपरेत ही कथा अनेक प्रेमळ हातांनी सांभाळलेल्या आणि स्वागत केलेल्या बाळाची मानली जाते. आईच्या मनःशांतीवरील अभ्यास सुचवतात की सुरक्षित, आधार असलेल्या बाळंतपणाची कल्पना केल्याने शेवटच्या आठवड्यांतली…
पावसात यमुनेपलीकडे गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 39 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.