World · दिवस 54 · आठवडा 8
तारे गोळा करणारी मीरा
मीरा आणि तिची नानी रोज रात्री टेकडी चढून काचेच्या बरणीत ताऱ्यांचा प्रकाश 'गोळा' करतात. एका रात्री मीराला दिसतं की दुःखामुळे कमला काकूंची खिडकी अंधारली आहे.
गोष्टीचे तात्पर्य: प्रकाश आणि प्रेम वाटून घेतलं की ते आणखी उजळतं.
या गोष्टीत
- पात्रे
- मीरा, नानी, कमला काकू
- मूळ ग्रंथ
- मूळ कथा
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 54 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 8 · ७ पैकी दिवस 5
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 8: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- तारे गोळा करणारी मीरा
- मंत्र
- ॐ
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
भारतीय कुटुंबं कठीण काळात शेजाऱ्यांसोबत बसत आली आहेत, आणि दिवा लावणं ही 'तू एकटा नाहीस' असं सांगण्याची जुनी रीत आहे. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की समाजाशी जोडलेलं वाटणं आणि छोटी प्रेमळ कामं करणं आईचंही मन प्रसन्न करू शकतं.
आपण फक्त त्यांचा प्रकाश उसना घेतो.
आकाशातला शेवटचा उजेड मावळत असताना मीरा रिकामी काचेची बरणी छातीशी धरून नानीसोबत गावामागच्या टेकडीची अरुंद पायवाट चढत होती.
प्रत्येक निरभ्र रात्री त्या असं करायच्या. नानीच्या हातात घडी केलेली सुती सतरंजी असायची. मीराच्या हातात बरणी. वर जाताना त्या फारशा बोलायच्या नाहीत. दगडांवर चपलांचा कुरकुर आवाज आणि रातकिड्यांची किरकिर, एवढी सोबत पुरेशी होती.
माथ्यावर पोहोचल्यावर नानीने थंड गवतावर सतरंजी अंथरली. दोघी शेजारी शेजारी बसल्या आणि धुरकट निळं आकाश गडद काळं होताना आणि एकेक तारा उगवताना पाहू लागल्या. मीराला दिवसातला हाच भाग सगळ्यात जास्त आवडायचा.
नानीने आपलं सुरकुतलेलं बोट दाखवलं. "तो बघ," ती म्हणाली, "ती रोहिणी. बघ, जरा लालसर आहे ना? आणि तिकडे, ते सात एकत्र — ते सप्तर्षी, सात ज्ञानी ऋषी."
मीरा बघतच राहिली. मग अगदी गंभीरपणे तिने बरणीचं झाकण उघडलं आणि ती आकाशाकडे धरली. ती ताऱ्यांचा प्रकाश पकडत होती. रोहिणी आत गेली. सप्तर्षी आत गेले. पश्चिमेला खाली चमकणारी तेजस्वी शुक्राची चांदणी आत गेली.
बरणी कधीच वेगळी दिसायची नाही. पण मीराला ती दर रात्री जड वाटायची. ती गोष्टींनी, ताऱ्यांच्या प्रकाशाने आणि नानीच्या आवाजाने भरलेली होती. तो तिचा खजिना होता.
एका रात्री सतरंजीवर बसताना मीराने खाली गावाकडे पाहिलं, आणि तिला काहीतरी जाणवलं.
"नानी," ती हळूच म्हणाली. "आज कमला काकूंचा दिवा लागलेला नाही."
मीराला आठवत होतं तेव्हापासून रोज संध्याकाळी गल्लीच्या टोकाला कमला काकूंच्या खिडकीत एक छोटा पिवळा उजेड असायचा. आज त्यांची खिडकी अंधारलेली होती.
नानीने तिच्या नजरेच्या दिशेने पाहिलं आणि उसासा टाकला. "कमला काकू खूप दुःखी आहेत, बाळा. त्यांचे यजमान आठवडाभर शहरातल्या दवाखान्यात आहेत. त्या एकट्याच बसल्या आहेत, आणि दिवा लावायचंही त्यांना मन झालं नाही."
मीराने कमला काकूंचा विचार केला. ती जवळून जायची तेव्हा त्या तिला नेहमी गुळाचा खडा द्यायच्या. ती अंधाऱ्या घरात एकट्या बसलेल्या त्यांचा विचार करू लागली. तिला ते बरोबर वाटलं नाही.
"पण नानी," बरणी घट्ट धरत मीरा म्हणाली. "त्यांना उजेड हवा. सगळ्यांनाच उजेड हवा असतो."
"हो," नानी म्हणाली. "आपण खूप दुःखी असतो, तेव्हा जग खूप अंधारं वाटू शकतं."
तिने मीराच्या हातातल्या बरणीकडे पाहिलं. मीरानेही तिच्याकडे पाहिलं.
ती ताऱ्यांच्या प्रकाशाने भरलेली होती. रात्रीमागून रात्र तिने गोळा केलेले सगळे तारे.
"आपल्याकडे उजेड आहे," मीरा हळूच म्हणाली.
नानी हसली. "आहे. पण खजिना बंद करून ठेवला तर त्याचा काय उपयोग? तारे आपल्या मालकीचे नसतात, मीरा. आपण फक्त त्यांचा प्रकाश उसना घेतो. आणि तो उसना घेतो ते वाटून देण्यासाठी — खास करून अंधारात असलेल्या कुणासोबत."
मीराला समजलं. आता बरणी तिच्या हातात वेगळीच वाटत होती. ती तिच्याकडे ठेवण्यासाठी नव्हती. ती देण्यासाठी होती.
तिने झाकण घट्ट लावलं. नानीने सतरंजीची घडी केली. आणि दोघी मिळून टेकडी उतरल्या.
त्या घरी गेल्या नाहीत. त्या गल्लीच्या टोकाला, कमला काकूंच्या अंधाऱ्या दाराशी गेल्या. सगळीकडे खूप शांत होतं. मीराचं हृदय धडधडत होतं.
नानीने हळूच दार ठोठावलं.
बऱ्याच वेळाने दार किंचित उघडलं. अंधारात कमला काकूंचा चेहरा फिकट आणि थकलेला दिसत होता.
काय बोलावं, ते मीराला कळेना. म्हणून तिने फक्त बरणी पुढे केली.
"आम्ही तुझ्यासाठी थोडा ताऱ्यांचा प्रकाश आणलाय, कमला," नानी प्रेमाने म्हणाली. "म्हणजे तुला अंधारात एकटीने बसावं लागणार नाही."
कमला काकूंनी रिकाम्या बरणीकडे पाहिलं. मग मीराच्या गंभीर छोट्याशा चेहऱ्याकडे. त्यांच्या गालावरून एक अश्रू ओघळला. पण तो फक्त दुःखाचा अश्रू नव्हता. त्यात आणखी काहीतरी होतं, सुटकेसारखं.
त्यांनी दार आणखी उघडलं आणि बरणी घेतली. त्या 'धन्यवाद' म्हणाल्या नाहीत, पण त्यांचे डोळे म्हणाले. त्यांनी ती खिडकीत ठेवली.
मग नानी आत गेली, तिने मातीची छोटी पणती आणि काडेपेटी शोधली, पणती लावली, आणि ती बरणीशेजारी खिडकीत ठेवली. आणि तिघी थोडा वेळ जमिनीवर एकत्र बसल्या, काहीही न बोलता, छोटीशी ज्योत फडफडत होती आणि तिच्या प्रकाशात बरणी चमकत होती.
नानीचा हात धरून घरी परतताना मीराने वर पाहिलं. सगळे तारे अजूनही तिथेच होते. उलट ते आधीपेक्षा जास्तच तेजस्वी दिसत होते. मागे, गल्लीच्या टोकाला, कमला काकूंच्या खिडकीत पुन्हा एक छोटा पिवळा उजेड चमकत होता.
बाळा, आमचा प्रकाश एक दिवस तुलाही वाटून द्यायचा आहे, आणि आज रात्री आम्ही तो तुझ्याशी वाटून घेत आहोत.
जगभरातील मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जागतिक परंपरेतून प्रेरित मूळ कथा
या गोष्टीमागे
या संग्रहासाठी लिहिलेली ही मूळ गोष्ट आजी-आजोबांनी मुलांना रात्रीच्या आकाशातले तारे नावाने ओळखवून देण्याच्या जुन्या भारतीय सवयीतून आली आहे — लालसर चमकणारी रोहिणी, ध्रुवाभोवती फिरणारे सप्तर्षींचे सात तारे. तिची कल्पित रीत साधी आणि लक्षात राहणारी आहे: टेकडीवर मीरा ताऱ्यांचा प्रकाश "पकडायला" रिकामी काचेची बरणी वर धरते. वळण येतं जेव्हा तिला शेजारची अंधारलेली खिडकी दिसते, आणि नानी समजावते की आपण प्रकाश फक्त वाटून देण्यासाठी उसना घेतो. कुठल्याही जादूची गरज नाही — फक्त गल्लीतून एक चक्कर, खिडकीत एक बरणी आणि शेजारी लावलेली मातीची पणती. पिढ्यांमधली तिची शांत ऊब गर्भावस्थेच्या चिंतनशील संध्याकाळींना शोभून दिसते.
बाळासोबत विचार करा
तुमच्या आयुष्यातलं असं कुणीतरी आठवा, जे आत्ता थोड्याशा अंधारात बसलं असेल. या आठवड्यात कोणत्या छोट्याशा, शांत प्रकारे तुम्ही तुमचा 'ताऱ्यांचा प्रकाश' त्यांच्याशी वाटून घेऊ शकता?
संकल्प: मी माझ्यासाठी आणि इतरांसाठी प्रकाशाचा आणि प्रेमळपणाचा स्रोत आहे. करुणा देण्यासाठी आणि घेण्यासाठी माझं मन खुलं आहे.
आशीर्वाद: करुणामय मनातून येणारी खोल शांतता तुम्हाला आणि तुमच्या बाळाला लाभो. तुमच्याकडे वाटून द्यायला नेहमी पुरेसा प्रकाश असो, आणि तो तुमच्याकडे परत परावर्तित होत राहो.
पात्रे
- मीरा
- — ताऱ्यांच्या प्रकाशाची बरणी जपणारी शांत मुलगी.
- नानी
- — ताऱ्यांना नावाने ओळखणारी प्रेमळ आजी.
- कमला काकू
- — एकट्या पडलेल्या शेजारीण, जिच्या घराला थोड्या उजेडाची गरज आहे.
बोध
प्रकाश आणि प्रेम वाटून घेतलं की ते आणखी उजळतं.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या छोट्या ताऱ्या, तू माझं मन प्रकाशाने भरतोस, आणि आपण दोघं मिळून तो इतरांशी वाटून घेऊ.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
मीराने आपल्या ताऱ्यांच्या प्रकाशाचं काय केलं?
स्रोत: मूळ कथा
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 8व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- सूर्योदय गोळा करणारा मुलगा · दिवस 35
अशीच गोष्ट
अनेक भारतीय कुटुंबे सूर्योदयाला रोजचा आशीर्वाद मानून नमस्कार करतात, आणि चांगले क्षण आठवणे ही करड्या दिवसांतून प्रकाश घेऊन जाण्याची एक जुनी रीत आहे. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की आनंदी आठवणी तपशिलाने आठवल्याने दिवस जड वाटत असताना आईचा मूड सुधारू शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
तारे गोळा करणारी मीरा ही गोष्ट काय शिकवते?
भारतीय कुटुंबं कठीण काळात शेजाऱ्यांसोबत बसत आली आहेत, आणि दिवा लावणं ही 'तू एकटा नाहीस' असं सांगण्याची जुनी रीत आहे. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की समाजाशी जोडलेलं वाटणं आणि छोटी प्रेमळ कामं करणं आईचंही मन प्रसन्न करू शकतं.
तारे गोळा करणारी मीरा गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 8 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.