World · दिवस 13 · आठवडा 2
चिमणीची विनवणी

चिऱ्या चिमणी वडाच्या फांदीवर आपलं पहिलं घरटं बांधते आणि आपल्या तीन अंड्यांना गाणी ऐकवते. मे महिन्यातल्या सगळ्यात तापलेल्या दिवशी ऊन आणि कोरडा लू वारा तिला झेपत नाहीत, आणि म्हातारा कचुआ कासव तिला लढण्याऐवजी मागायला सांगतो.
गोष्टीचे तात्पर्य: मदत मागणं हे शहाणपणाचं आणि धाडसाचं आहे.
या गोष्टीत
- पात्रे
- चिऱ्या चिमणी, कचुआ कासव
- मूळ ग्रंथ
- लोककथा परंपरा (पुनर्कथन)
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 13 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 2 · ७ पैकी दिवस 6
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 2: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- चिमणीची विनवणी
- मंत्र
- महामृत्युंजय मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
अनेक भारतीय परंपरा मानतात की नम्रपणे मागणं ही एक प्रकारची प्रार्थनाच आहे, आणि आईच्या विनंतीला विशेष वजन असतं. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की एकटीने झगडण्याऐवजी काळजी मोठ्यानं बोलून दाखवल्यानं आणि मदत मागितल्यानं गरोदरपणातला ताण कमी होऊ शकतो.
तुला वाटतं त्यापेक्षा कितीतरी जास्त वेळा जग आईचं ऐकतं.
चिऱ्या चिमणीने आपल्या घरट्यात वाळलेल्या गवताची शेवटची काडी खोचली आणि ते न्याहाळायला ती थोडी मागे सरकली.
ते तिचं पहिलं घरटं होतं. गावाच्या कडेला, बायका घागरी भरायला येत त्या विहिरीजवळच्या जुन्या वडाच्या झाडाच्या एका बाहेरच्या फांदीवर तिने ते बांधलं होतं. त्यासाठी तिने काटक्या, गवत, एका खाटेचा थोडा सुती दोरा आणि एक मऊ पीस वापरलं होतं. चिऱ्याचं घरटं काटक्यांनी आणि आशेनं विणलेलं होतं. त्याच्या आत नदीतल्या छोट्या गोट्यांसारखी तीन छोटी, फिकट, ठिपक्यांची अंडी होती.
चिऱ्या जेव्हा जेव्हा त्यांच्याकडे पाहायची, तेव्हा तिचं मन भरून यायचं. त्यांना ऊब देत ती तासन्तास त्यांच्यावर बसायची. बाहेरच्या जगाबद्दल ती त्यांना छोटी छोटी गाणी ऐकवायची. वडावरच्या पिकलेल्या उंबरांबद्दल. पावसाच्या वासाबद्दल. एक दिवस ज्यात ती उडणार होती, त्या विशाल निळ्या आकाशाबद्दल.
मग मे महिन्यातला एक दिवस आला, वर्षातला सगळ्यात तापलेला महिना. सूर्य प्रखर आणि पांढराशुभ्र उगवला. दुपारपर्यंत वडाची पानं मलूल होऊन लोंबू लागली. गावातली कुत्री सावलीत आडवी पडली होती. विहिरीवरच्या बायकाही लवकर येऊन पटकन घरी गेल्या.
चिऱ्याचं घरटं बाहेरच्या फांदीवर होतं, जिथे पानं विरळ होती. ऊन थेट त्याच्यावर पडत होतं. विणलेल्या गवतातून वर येणारी धग तिला जाणवत होती.
अंड्यांवर थोडीशी सावली पडावी म्हणून तिने त्यांच्यावर पंख पसरले. पण ती इतकी लहान होती, आणि सूर्य इतका मोठा. तिची पिसं गरम झाली. चोच उघडी ठेवून ती धापा टाकू लागली.
मग वारा आला. तो उन्हाळ्यातला कोरडा, धुळीचा वारा होता, लू, आणि तो जोरदार, खडबडीत झोतांनी येत होता. त्याने वडाच्या फांद्या हलवल्या. चिऱ्याची फांदी वर-खाली, वर-खाली झुलू लागली. तिने आपल्या छोट्या नख्यांनी घरट्याची कड घट्ट धरली आणि अंडी बाहेर लोटली जाऊ नयेत म्हणून आपलं अंग त्यांच्यावर दाबून धरलं.
तिला स्वतःला खूप लहान वाटलं. एक चिमणी सूर्याशी आणि वाऱ्याशी कशी लढणार?
खाली पाहिल्यावर तिला झाडाच्या तळाशी जाड मुळांमध्ये विसावलेलं म्हातारं कासव, कचुआ, दिसलं. कुणालाही आठवत नाही इतक्या काळापासून तो तिथे राहत होता. त्याने शंभर उन्हाळे पाहिले होते.
धडधडत्या काळजानं चिऱ्या खाली उडाली आणि त्याच्या शेजारी उतरली.
"कचुआ," ती म्हणाली. "माझी अंडी धोक्यात आहेत. ऊन खूप कडक आहे, आणि वारा माझी फांदी हलवतोय. त्यांच्याशी लढण्याइतकी ताकद माझ्यात नाही. मी काय करू?"
कचुआने हळूच आपले म्हातारे डोळे उघडले. त्याने घाबरलेल्या चिमणीकडे पाहिलं, आणि मग वर झुलणाऱ्या फांद्यांकडे.
"तू सूर्याशी किंवा वाऱ्याशी लढू शकत नाहीस, पिल्ला," तो म्हणाला. "कुणीच लढू शकत नाही. पण तू दुसरं काहीतरी करू शकतेस. तू मागू शकतेस. ओरडू नकोस. हुकूम सोडू नकोस. फक्त मागून बघ, आणि तू कुणाचं रक्षण करते आहेस ते त्यांना सांग. तुला वाटतं त्यापेक्षा कितीतरी जास्त वेळा जग आईचं ऐकतं."
चिऱ्या उडून परत आपल्या घरट्यात गेली. ती अंड्यांवर नीट बसली. मग तिने आकाशाकडे मान उंचावली.
"सूर्यदेवा," तिने गायलं. "तुझ्या प्रकाशानं आंबे पिकतात आणि गहू सोनेरी होतो. पण आज तुझी धग माझ्या पिल्लांसाठी फार कडक आहे. कृपा करून माझ्या घरट्याशी हळुवार राहा."
मग ती वाऱ्याकडे वळली.
"वायुदेवा," तिने गायलं. "पाऊस आणणारे ढग तू वाहून आणतोस. पण आज तू माझं घर हलवतो आहेस. माझ्या बाळांसाठी कृपा करून हळू वाहा."
आणि मग काहीतरी घडलं. कदाचित फक्त वाऱ्याची दिशा बदलली असेल. कदाचित त्याहून काहीतरी जास्त असेल. वरच्या फांदीवरचा पानांचा एक दाट झुबका झुलून आला आणि तिथेच थांबला, आणि त्याने तिच्या घरट्यावर थंडगार, ठिपक्यांची सावली पसरली. त्याच वेळी खडबडीत झोत ओसरून एक स्थिर झुळूक झाली, जी आई पाळणा झुलवते तशी तिची फांदी हळुवार झुलवू लागली. आसमंत मित्र झालं की संरक्षण अधिक हळुवार होतं.
तो बदल चिऱ्याला सगळ्या अंगभर जाणवला. ती अंड्यांवर निवांत बसली आणि तिने एक दीर्घ श्वास सोडला.
त्या संध्याकाळी उकाडा ओसरला. धुळकट जमिनीवर पावसाचे काही थेंब पडले, आणि सगळ्या गावाला ओल्या मातीचा सुगंध आला. बायका हसत हसत परत विहिरीवर आल्या. कुत्री उठून आळोखेपिळोखे देऊ लागली.
वडाच्या झाडावर, पानांच्या छताखाली, चिऱ्याने आपल्या तीन अंड्यांना एक नवं गाणं ऐकवलं. ते आभाराचं गाणं होतं.
काही दिवसांनी तीन छोट्या कवचांतून तीन छोट्या चोची बाहेर डोकावणार होत्या. पण आज रात्री फक्त थंड झुळूक होती, झुलणारी फांदी होती, आणि तीन गोट्यांना ऊब देणारा एक छोटा तपकिरी पक्षी होता. सारी सृष्टी एका छोट्या जीवाला जोजवायला मदत करू शकते.
बाळा, सगळ्यात तापलेल्या दिवशी दिसतं त्यापेक्षा जग जास्त दयाळू असतं, आणि आपण त्याला तुझ्याशी हळुवार राहायला सांगतो आहोत.
जगभरातील मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: जागतिक परंपरेतील कथा
या गोष्टीमागे
मोठ्या शक्तींना सामोऱ्या जाणाऱ्या छोट्या पक्ष्यांच्या कथा अनेक लोकपरंपरांमध्ये आढळतात, आणि हे हळुवार पुनर्कथन अशाच एका पक्ष्याला भारतातल्या मे महिन्याच्या रणरणत्या लू वाऱ्यात, गावच्या विहिरीजवळच्या जुन्या वडाखाली ठेवतं. अशा अनेक कथांमध्ये पक्षी चतुराईनं किंवा चिकाटीनं जिंकतो, पण इथे चिऱ्या म्हाताऱ्या कचुआ कासवाकडून शिकते की सूर्याशी आणि वाऱ्याशी कुणीच लढू शकत नाही, पण कुणीही मागू शकतं. ती आपल्या अंड्यांसाठी सूर्य आणि वायूला गाणं गाऊन विनवते, आणि पानं झुलून सावली धरतात तर वारा पाळणा झुलवणाऱ्या झुळुकीत बदलतो. जग आईचं ऐकतं, हा तिचा शांत संदेश गरोदरपणासाठी विशेष योग्य आहे, जेव्हा मदत मागणं ही ताकद असते.
बाळासोबत विचार करा
माझ्या आयुष्यातले "ऊन" आणि "वारा" कोणते आहेत, म्हणजे मला जाणवणारे बाहेरचे दबाव? त्यांच्याशी मी प्रेमानं कशी बोलू शकते, आणि माझ्या वाढणाऱ्या बाळाला जे हवं ते कसं मागू शकते?
संकल्प: माझं प्रेम माझ्या बाळासाठी आश्रयस्थान आहे. मी आम्हा दोघांसाठी शांती आणि सुरक्षितता निर्माण करते.
आशीर्वाद: जग तुमच्या गरजांना हळुवारपणे प्रतिसाद देत आहे, असं तुम्हाला जाणवो, आणि आईच्या रक्षण करणाऱ्या प्रेमाच्या शांत आत्मविश्वासानं तुमचं मन भरून जावो.
पात्रे
- चिऱ्या चिमणी
- — आपल्या अंड्यांचं रक्षण करणारी एक प्रेमळ नवी आई.
- कचुआ कासव
- — वडाच्या मुळांमध्ये राहणारा एक म्हातारा, शहाणा मित्र.
बोध
मदत मागणं हे शहाणपणाचं आणि धाडसाचं आहे.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, मी तुला जपेन, आणि मला मदत लागेल तेव्हा कितीतरी प्रेमळ हात आपल्यासाठी असतील.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
चिऱ्या मदतीसाठी कुणाकडे गेली?
स्रोत: लोककथा परंपरा (पुनर्कथन)
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 2व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- प्रेमाने बोललेला बैल · दिवस 190
तेच मूल्य
नंदिविसाल जातकात परंपरा सांगते की प्रेमळ बोलणं बळ देतं, तर कठोर शब्द ते हिरावून घेतात. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवतं की स्वतःशी सौम्यपणे बोलणं आणि घरातले प्रेमळ शब्द आईला अधिक सक्षम आणि शांत वाटायला मदत करू शकतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
चिमणीची विनवणी ही गोष्ट काय शिकवते?
अनेक भारतीय परंपरा मानतात की नम्रपणे मागणं ही एक प्रकारची प्रार्थनाच आहे, आणि आईच्या विनंतीला विशेष वजन असतं. आईच्या शांततेवरचं संशोधन सुचवतं की एकटीने झगडण्याऐवजी काळजी मोठ्यानं बोलून दाखवल्यानं आणि मदत मागितल्यानं गरोदरपणातला ताण कमी होऊ शकतो.
चिमणीची विनवणी गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 2 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.