Puranas · दिवस 134 · आठवडा 20
कुबेराची मेजवानी आणि बाल गणपती
गर्विष्ठ कुबेर शंकर-पार्वतीला भव्य मेजवानीचं आमंत्रण देतो, आणि ते बाल गणपतीला पाठवतात. कुबेराची कोठारं रिकामी होईपर्यंत गणपती एकामागून एक ताटं संपवतो.
गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेमाने आणि नम्रतेने दिलेलं अन्न कोणत्याही भव्य दिखाव्यापेक्षा जास्त समाधान देतं.
या गोष्टीत
- पात्रे
- बाल गणपती, कुबेर, पार्वती
- मूळ ग्रंथ
- पुराणे
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 134 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 20 · ७ पैकी दिवस 1
- तिमाही
- तिमाही 2
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 20: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- कुबेराची मेजवानी आणि बाल गणपती
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
गणपती आणि कुबेराची ही लाडकी गोष्ट नम्रता आणि प्रेम हे भरपूर असण्यापेक्षा जास्त महत्त्वाचं आहे हे दाखवण्यासाठी सांगितली जाते. आईच्या शांत मनावरच्या अभ्यासानुसार शांतपणे खाल्लेलं साधं, पौष्टिक जेवण आरोग्याला आधार देतं, आणि काळजीपूर्वक खाल्लेलं तुमचं प्रत्येक जेवण तुमच्या बाळासाठी एक छोटीशी भेट आहे.
तुमची मेजवानी दिखाव्यासाठी होती. आईचा भात प्रेमाने केला होता. प्रेम हेच खरं पोट भरणारं अन्न आहे.
दूर उत्तरेकडच्या अलका नावाच्या झगमगत्या नगरीत, जिथे खजिन्यांचा रक्षक कुबेर राहायचा, तिथल्या बागांमध्ये रात्रंदिवस कारंजी चमचमायची. त्याचा महाल सोन्याने झळाळायचा. त्याच्या जमिनी घासून चकचकीत केलेल्या रत्नांच्या होत्या.
कुबेर आपल्या परीने उदार होता. पण तो खूप गर्विष्ठही होता. आपण किती श्रीमंत आहोत हे लोकांना दाखवायला त्याला फार आवडायचं.
एके दिवशी त्याला एक कल्पना सुचली. "जगाने कधीही पाहिली नसेल अशी भव्य मेजवानी मी देईन," त्याने जाहीर केलं. "आणि मी साक्षात भगवान शंकर आणि माता पार्वतीला आमंत्रण देईन!"
तो कैलास पर्वतावर गेला, जिथे शंकर बर्फाच्छादित शिखरावर शांत ध्यानात बसले होते. पार्वती त्यांच्या शेजारी बसली होती, आणि त्यांचा छोटा मुलगा गणपती जवळच खेळत होता; फुलपाखरांमागे धावताना त्याचं गोल पोट टुणटुण उडत होतं.
"प्रभू," कुबेर खाली वाकून नमस्कार करत म्हणाला, "कृपया माझ्या मेजवानीला येऊन मला सन्मान द्या."
शंकरांनी डोळे उघडले आणि सगळं जाणणारं एक छोटंसं हसू हसले. "मी आत्ता कैलास सोडू शकत नाही," ते म्हणाले. "पण तू आमच्या मुलाला, गणपतीला घेऊन जा. तो आमच्या जागी येईल."
कुबेराने छोट्या गणपतीकडे पाहिलं. फक्त एक लहान मुलगा, त्याने विचार केला. हा काय खाणार म्हणा. पण त्याने पुन्हा नमस्कार केला. "अवश्य, प्रभू."
मग गणपती आपल्या छोट्या उंदरावर, मूषकावर बसून अलकेला निघाला.
मेजवानीचं दालन भव्य होतं. नजर जाईल तिथपर्यंत सोन्याची ताटं मांडली होती. भाताचे डोंगर होते आणि वरणाच्या नद्या होत्या. टेकड्यांसारखे रचलेले लाडू होते आणि चांदीच्या भांड्यांमध्ये खीर होती.
"कृपया, हवं तितकं खा," कुबेर ऐटीत म्हणाला.
गणपती बसला आणि खाऊ लागला. त्याने एक ताट संपवलं. मग दुसरं. मग आणखी दहा. नोकर इकडे-तिकडे धावू लागले. भाताचे डोंगर नाहीसे झाले. खिरीची भांडी रिकामी झाली. स्वयंपाकघरातलं अन्न संपलं.
"आणखी द्या ना," गणपती नम्रपणे म्हणाला. "मला अजून भूक आहे."
कुबेराचे डोळे विस्फारले. त्याने नोकरांना कोठारांकडे पाठवलं. त्यांनी धान्य, फळं आणि मिठाई आणली. गणपतीने ते सगळं खाल्लं आणि तरीही म्हणाला, "आणखी द्या ना. मला अजून भूक आहे."
कुबेर थरथरू लागला. त्याची सगळी संपत्ती एका लहान मुलाचं पोट भरू शकत नव्हती.
म्हणून तो घाईघाईने कैलासावर परत गेला आणि शंकर-पार्वतीच्या पायांवर पडला. "कृपया मला मदत करा," तो म्हणाला. "तुमचा मुलगा माझ्याकडचं सगळं खातो आहे, आणि त्याला अजून भूक आहे!"
माता पार्वती हसली. ती आपल्या साध्याशा स्वयंपाकघरात गेली. तिने मूठभर तांदूळ घेतले आणि गुणगुणत हळूहळू शिजवले. तिने त्यात सोनं किंवा रत्नं घातली नाहीत. तिने फक्त प्रेम घातलं.
"त्याला हे दे," कुबेराच्या हातात ती छोटीशी वाटी ठेवत ती म्हणाली. "नम्र मनाने दे."
कुबेर ती वाटी घेऊन अलकेला परत आला. या वेळी त्याने बढाई मारली नाही. तो गणपतीसमोर गुडघे टेकून बसला आणि शांतपणे ती वाटी पुढे केली. "बाळा, कृपया हे स्वीकार."
गणपतीने एक छोटासा घास घेतला. त्याने डोळे मिटले. त्याच्या चेहऱ्यावर एक मोठं, आनंदी हसू पसरलं. त्याने आपल्या गोल पोटावर हात थोपटला.
"आहा," तो म्हणाला. "आता माझं पोट भरलं."
कुबेर नवलाने मागे टेकून बसला. "माझा सगळा खजिना तुझं समाधान करू शकला नाही," तो म्हणाला. "पण मूठभर भाताने केलं. असं का?"
गणपती आपल्या उबदार, खळखळत्या हसण्याने हसला आणि प्रेमाने म्हणाला, "कुबेरजी, तुमची मेजवानी दिखाव्यासाठी होती. आईचा भात प्रेमाने केला होता. प्रेम हेच खरं पोट भरणारं अन्न आहे."
कुबेर यावर बराच वेळ विचार करत राहिला. मग तोही हसला, आधीपेक्षा मऊ हसू. त्याला कळलं होतं: प्रेमाने दिलेली छोटी भेटही पुरेशी असते. त्या दिवसापासून कुबेर जेव्हा द्यायचा, तेव्हा नम्रपणे द्यायचा, आणि त्याच्या भेटींनी कितीतरी जास्त आनंद मिळायचा.
गणपती मूषकावर चढला आणि संध्याकाळच्या ताऱ्यांखालून कैलासाला घरी गेला. तो धावत थेट आईच्या कुशीत शिरला. पार्वतीने त्याला जवळ घेतलं आणि त्याच्या मोठ्या, मऊ कानांवरून हात फिरवला.
"भाताबद्दल धन्यवाद, आई," तो झोपाळलेल्या आवाजात म्हणाला.
"तुझ्यासाठी केव्हाही, माझ्या लाडक्या," ती म्हणाली.
आणि बाहेर शिखरांवर बर्फ चमकत असताना, छोटा गणपती पोटभर, उबदार आणि समाधानी होऊन आईच्या मांडीवर झोपी गेला.
बाळा, आई खाते तो प्रत्येक घास आणि पिते तो प्रत्येक घोट म्हणजे तुझ्यासाठी प्रेमाने केलेली भाताची छोटीशी वाटी आहे, आणि ती तुझं पोट भरायला पुरेशी आहे.
पुराण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: पुराणे · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
कुबेराने बाल गणपतीसाठी दिलेली मेजवानी ही गणपती परंपरेतली एक अतिशय लाडकी गोष्ट आहे, आणि गणेश चतुर्थीच्या दिवसांत त्याच्या मोदकप्रेमाच्या गोष्टींसोबत ती अनेकदा पुन्हा सांगितली जाते. गणपतीच्या भुकेच्या इतर गोष्टींपेक्षा ती वेगळी आहे, कारण मुद्दा तो किती खातो हा नाही, तर कशानेच त्याचं पोट का भरत नाही हा आहे: छाप पाडण्यासाठी केलेली मेजवानी समाधान देऊ शकत नाही, पण गुणगुणत हलवत पार्वतीने हळूहळू शिजवलेला मूठभर भात लगेच समाधान देतो. कुबेर नम्रपणे द्यायला शिकतो, आणि गोष्टीचा शेवट गणपती आईच्या मांडीवर झोपण्याने होतो. आईचं साधं, प्रेमाने केलेलं अन्नच सर्वात पौष्टिक असतं, ही गरोदरपणाच्या महिन्यांत मनात जपावी अशी एक हळुवार कल्पना आहे.
धनाचा देव आणि उत्तर दिशेचा रक्षक कुबेर याची धनत्रयोदशी आणि दिवाळीला लक्ष्मीसोबत पूजा केली जाते, आणि त्याची अलका नगरी कैलासापासून फार दूर नसलेल्या हिमालयात मानली जाते. संपत्तीचा गर्व साध्या प्रेमापुढे झुकतो हा या गोष्टीचा धडा आहे, आणि म्हणूनच ती गणेश चतुर्थीच्या दिवसांत अनेकदा सांगितली जाते, जेव्हा अनेक कुटुंबं गणपतीला एकवीस मोदकांचा नैवेद्य दाखवतात. महाराष्ट्रात नारळ आणि गुळाचं सारण भरलेले, वाफवलेले उकडीचे मोदक हा पारंपरिक नैवेद्य असतो, तर तमिळ घरांत कोळुकट्टई बनवली जाते. अनेक कथनांचा शेवट प्रेमाने दिलेल्या एकाच नम्र नैवेद्याने छोट्या देवाचं समाधान होण्यात होतो. होणाऱ्या आईसाठी ही एक गोड आठवण आहे की प्रेमाने दिलेलं सर्वात जास्त पोषण देतं.
बाळासोबत विचार करा
तुमच्यावर प्रेम करणाऱ्या कोणीतरी बनवलेलं कोणतं साधं जेवण तुम्हाला अजूनही आठवतं?
संकल्प: मी प्रेमाने जे देते ते नेहमीच पुरेसं असतं.
आशीर्वाद: तुमचं मन शांत राहो, तुमचा प्रवास आनंदी होवो, आणि तुमच्या बाळाला सुंदर गुणांचा आशीर्वाद मिळो.
पात्रे
- बाल गणपती
- — मोठा धडा शिकवणारा एक खेळकर मुलगा.
- कुबेर
- — नम्रता शिकणारा खजिन्यांचा रक्षक.
- पार्वती
- — जिचा साधा भातच पुरेसा ठरतो अशी प्रेमळ आई.
बोध
प्रेमाने आणि नम्रतेने दिलेलं अन्न कोणत्याही भव्य दिखाव्यापेक्षा जास्त समाधान देतं.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, मी तुला जे काही देते ते माझ्या सगळ्या प्रेमासोबत येतं.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
शेवटी गणपतीचं पोट कशाने भरलं?
स्रोत: गणपतीची लोकप्रिय पौराणिक परंपरा
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी गर्भ संवाद — बाळाशी गप्पा करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 20व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- कबुतर आणि मुंगी · दिवस 36
तेच मूल्य
भारतीय बोधकथांची परंपरा सांगते की कोणताही दयाळूपणा फार लहान नसतो, आणि मदत करायला कोणताही मित्र फार लहान नसतो. आईच्या शांततेवरील संशोधन सुचवते की छोट्या छोट्या दयाळू कृती करणे आणि काळजी घेणाऱ्या वर्तुळाचा भाग असल्याचे जाणवणे आईचे मन प्रसन्न करू शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कुबेराची मेजवानी आणि बाल गणपती ही गोष्ट काय शिकवते?
गणपती आणि कुबेराची ही लाडकी गोष्ट नम्रता आणि प्रेम हे भरपूर असण्यापेक्षा जास्त महत्त्वाचं आहे हे दाखवण्यासाठी सांगितली जाते. आईच्या शांत मनावरच्या अभ्यासानुसार शांतपणे खाल्लेलं साधं, पौष्टिक जेवण आरोग्याला आधार देतं, आणि काळजीपूर्वक खाल्लेलं तुमचं प्रत्येक जेवण तुमच्या बाळासाठी एक छोटीशी भेट आहे.
कुबेराची मेजवानी आणि बाल गणपती गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 20 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.