Puranas · दिवस 77 · आठवडा 11
पार्वतीचं धीराचं मन
पर्वतराजाची मुलगी पार्वती लहानपणापासून भगवान शिवावर प्रेम करते. लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न करण्याऐवजी ती त्यांच्यासारखीच स्थिर आणि शांत व्हायचं ठरवते.
गोष्टीचे तात्पर्य: जिथे घाई पोहोचू शकत नाही, तिथे धीर आणि स्थिर भक्ती पोहोचते.
या गोष्टीत
- पात्रे
- पार्वती (उमा), भगवान शिव, मेना
- मूळ ग्रंथ
- पुराणे
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 77 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 11 · ७ पैकी दिवस 7
- तिमाही
- तिमाही 1
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 11: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- पार्वतीचं धीराचं मन
- मंत्र
- महामृत्युंजय मंत्र
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
पुराणांमध्ये पार्वतीच्या तपाचा स्थिर भक्तीची शक्ती म्हणून सन्मान केला जातो, आणि खोल धीराची माता म्हणून तिची पूजा होते. गर्भावस्थासुद्धा ऋतूमागून ऋतू वाट पाहण्याचाच काळ आहे, आणि आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सांगतं की शांत श्वासासारख्या हळू, स्थिर सवयी ही वाट अधिक हलकी करू शकतात.
मी त्यांना मला पाहायला लावण्याचा प्रयत्न करणार नाही. मी स्थिर आणि शांत होईन, आणि माझं प्रेम धीराने दाखवीन.
शिखरांवर बर्फ पसरलं होतं, आणि रानफुलांच्या कुरणातून एक मुलगी धावत होती, तिची वेणी मागे उडत होती. ही होती पार्वती, पर्वतांचा राजा हिमवान आणि त्याची प्रेमळ राणी मेना यांची मुलगी.
पार्वती देवदारांच्या जंगलांत आणि स्वच्छ झऱ्यांच्या सहवासात मोठी झाली. उंच कड्यांवरून वाहणाऱ्या वाऱ्याचं ती ऐकायची. आणि लहानपणापासून तिच्या मनात एक शांत प्रेम होतं. तिचं भगवान शिवावर प्रेम होतं.
शिव खूप दूर कैलास पर्वतावर राहायचे. ते खोल ध्यानात बसलेले असायचे, दगडासारखे स्थिर, डोळे मिटलेले, मन शांतीत विसावलेलं. त्यांना ऋतू बदललेले कळायचे नाहीत. भोवतालचं जगही त्यांना कळायचं नाही.
"ते मला कधी पाहतील तरी कसे?" पार्वतीला प्रश्न पडायचा.
सुरुवातीला तिने साध्या गोष्टी करून पाहिल्या. ती रोज सकाळी त्यांच्यासाठी फुलं आणायची. ते बसायचे ती जागा झाडायची. जवळ बसून हळूच गायची. पण शिव आपल्या ध्यानात खोलच राहिले.
मग पार्वतीने एक निर्णय घेतला. "मी त्यांना मला पाहायला लावण्याचा प्रयत्न करणार नाही. मी स्थिर आणि शांत होईन, आणि माझं प्रेम धीराने दाखवीन. अगदी त्यांच्यासारखी," ती म्हणाली.
तिने आपला महाल आणि उंची रेशमी वस्त्रं सोडली. ती डोंगरातल्या एका शांत जागी गेली आणि तिने आपलं तप सुरू केलं, स्थिरतेचा आणि प्रार्थनेचा एक दीर्घ साधनामार्ग.
तिच्या आईला काळजी वाटली. "उ, मा," ती म्हणाली, म्हणजे "अगं, नको." "ही वाट लांबची आणि कठीण आहे." या दोन शब्दांवरूनच पार्वतीला उमा म्हणू लागले.
पण पार्वती फक्त हसली. "आई, मला भीती वाटत नाही. माझ्या मनाला माहीत आहे ते कुठे चाललं आहे."
आणि मग तिच्याभोवती ऋतू फिरत राहिले.
आधी उन्हाळा आला. डोंगरउतारांवर ऊन तळपत होतं. पार्वती शांतपणे, हळूहळू श्वास घेत बसून राहिली, सूर्यफूल जसं सूर्याकडे वळतं तसं तिचं मन शिवाकडे वळलेलं होतं.
मग पावसाळा आला. जड ढग दाटून आले. तिच्यावर मुसळधार पाऊस कोसळला. तिच्या केसांतून आणि गालांवरून थेंब ओघळले. तिच्या पायांभोवतून छोटे ओहोळ वाहू लागले. तरीही ती बसून राहिली. तरीही ती प्रार्थना करत राहिली. पाऊस तिचं प्रेम धुवून नेऊ शकला नाही. धीर म्हणजे प्रत्येक ऋतूत आपला आकार टिकवणारं प्रेम.
मग हिवाळा आला. मऊ, नि:शब्द बर्फ भुरभुरू लागलं. ते तिच्या खांद्यांवर आणि जोडलेल्या हातांवर साचलं. झरे गोठून बर्फ झाले. रात्री लांब आणि गार झाल्या. तरीही पार्वती बसून राहिली, शांत आणि तेजस्वी, बर्फातल्या एखाद्या छोट्या पणतीसारखी.
सुरुवातीला ती फळं आणि कंदमुळं खायची. नंतर फक्त गळून पडलेली पानं. नंतर तिने पानंही सोडली, आणि म्हणून तिला अपर्णा, "पानही न घेणारी", असंही म्हणू लागले.
पक्षी येऊन तिच्याजवळ बसू लागले. हरणं न घाबरता तिच्या शेजारी पहुडू लागली. वाटेने जाणारे ऋषी आश्चर्याने मान झुकवू लागले. स्थिर मन खोल शांततेतही ऐकू जातं.
एके दिवशी एक तरुण भटका तपस्वी तिच्याकडे आला. त्याचे केस जटा झालेले होते आणि डोळे तेजस्वी, कुतूहलाने भरलेले.
"तू इथे इतका वेळ, इतक्या धीराने का बसली आहेस?" त्याने विचारलं.
"मी शिवाची वाट पाहत आहे," पार्वती म्हणाली.
तपस्व्याने कपाळाला आठ्या घातल्या. "शिव? तो अंगाला राख फासतो आणि दगडांमध्ये राहतो. त्याच्याकडे ना महाल, ना संपत्ती. एका राजकन्येला तो का हवा?"
पार्वतीचे डोळे चमकले, पण तिचा आवाज शांतच राहिला. "तुम्हाला ते समजलेले नाहीत," ती म्हणाली. "मला संपत्तीचं काही नाही. मला त्यांचा चांगुलपणा महत्त्वाचा आहे. माझं मन स्थिर आहे, आणि तुम्ही काहीही म्हणालात तरी ते हलणार नाही."
ती जायला उठली. पण त्याच क्षणी तो तपस्वी मंद चंदेरी प्रकाशाने उजळू लागला. त्याचं रूप बदललं, आणि तिथे स्वतः शिव उभे होते, तिच्याकडे बघून हसत.
"पार्वती," ते म्हणाले, "मी तुझ्या मनाची परीक्षा घ्यायला आलो होतो, आणि ते मला खरं सापडलं. उन्हाळा, पाऊस आणि बर्फ, कशातही तू डगमगली नाहीस. जिथे दुसरं काहीच पोहोचू शकलं नाही, तिथे तुझा धीर माझ्यापर्यंत पोहोचला."
पार्वतीने हात जोडले, आणि तिचे डोळे आनंदाश्रूंनी भरले.
लवकरच डोंगरांत एक मोठा उत्सव झाला. देव आले, ऋषी आले, आणि नद्याही जणू गाऊ लागल्या. शिव आणि पार्वती यांचा विवाह झाला, आणि सारं जग शांत आणि परिपूर्ण वाटू लागलं.
पार्वतीने घाई केली नव्हती. तिने कशाचीही जबरदस्ती केली नव्हती. तिने विश्वास ठेवला, वाट पाहिली, आणि प्रत्येक ऋतूत आपलं मन स्थिर ठेवलं. काही देणग्या हळूहळू येतात, आणि म्हणूनच अधिक गोड लागतात.
आज रात्री कैलासावर बर्फ शांतपणे विसावलं आहे, आणि ती जिथे कधी बसली होती तिथे तारे चमकत आहेत. बाळा, सगळ्यात चांगल्या गोष्टी अनेकदा हळूहळू येतात, आणि तुझी वाट पाहताना आम्हाला आनंद होतो आहे.
पुराण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: पुराणे · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
पार्वतीचं शिवासाठी केलेलं दीर्घ तप शिवपुराणात सांगितलं आहे आणि तो कालिदासाच्या कुमारसंभवम् या संस्कृत काव्याचा विषय आहे; हरतालिकेच्या व्रतातही ते आठवलं जातं, जेव्हा अनेक स्त्रिया तिच्या भक्तीचा सन्मान करतात. ही कथा तिची दोन नावंही समजावते: आईच्या 'उ, मा!' या हाकेवरून उमा, आणि गळलेली पानंही सोडल्यामुळे अपर्णा. झटपट मिळणाऱ्या वरदानांच्या गोष्टींपेक्षा वेगळी, ही कथा उन्हाळ्याचं ऊन, पावसाळ्याच्या सरी आणि हिवाळ्याच्या बर्फातून हळूहळू पुढे जाते, आणि पक्षी व हरणं न घाबरता तिच्याजवळ विसावतात. एक तरुण तपस्वी तिची परीक्षा घेतो, तेव्हा तिच्या शांत उत्तरातून स्वतः शिव प्रकट होतात. स्थिरता, विश्वास आणि आपली वाट जाणणाऱ्या मनाने वाट पाहणं यांविषयी गर्भावस्थेत वाचायला ही अगदी योग्य कथा आहे.
बाळासोबत विचार करा
या गर्भावस्थेतल्या कोणत्या टप्प्याने तुमच्याकडून सगळ्यात जास्त धीर मागितला, आणि त्याने तुम्हाला काय शिकवलं?
संकल्प: या प्रवासाच्या हळू ऋतूंवर माझा विश्वास आहे. माझा धीर हे प्रेमाचंच एक शांत रूप आहे.
आशीर्वाद: तुमचं मन मोकळं, प्रेमळ आणि उदार राहो.
पात्रे
- पार्वती (उमा)
- — आपण कुठे चाललो आहोत हे जाणणारं स्थिर मन.
- भगवान शिव
- — कैलास पर्वतावर खोल ध्यानात.
- मेना
- — आपल्या मुलीची काळजी करणारी प्रेमळ आई.
बोध
जिथे घाई पोहोचू शकत नाही, तिथे धीर आणि स्थिर भक्ती पोहोचते.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
माझ्या बाळा, मी धीराने, स्थिर मनाने तुझी वाट पाहते आहे. माझ्या प्रेमाला तुझ्याकडे येणारी वाट आधीच माहीत आहे.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
पार्वतीला उमा असंही का म्हणतात?
स्रोत: पौराणिक परंपरा (शिवपुराण); तसेच कालिदासाचं कुमारसंभवम्
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी काही मिनिटे ध्यान आणि श्वसन करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 11व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- भाताचा शेवटचा दाणा · दिवस 189
तेच मूल्य
महाभारतातली ही कथा परंपरेनुसार सांगते की प्रेमाने आणि शरणभावाने अर्पण केलेला एक दाणाही सगळ्या जगाला तृप्त करू शकतो. आईच्या शांत मनावरील अभ्यास सुचवतात की तणावाच्या क्षणी प्रार्थना किंवा विश्वासाचा आधार घेतल्याने आईला कमी एकटं आणि अधिक शांत वाटू शकतं.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पार्वतीचं धीराचं मन ही गोष्ट काय शिकवते?
पुराणांमध्ये पार्वतीच्या तपाचा स्थिर भक्तीची शक्ती म्हणून सन्मान केला जातो, आणि खोल धीराची माता म्हणून तिची पूजा होते. गर्भावस्थासुद्धा ऋतूमागून ऋतू वाट पाहण्याचाच काळ आहे, आणि आईच्या मनःशांतीवरचं संशोधन सांगतं की शांत श्वासासारख्या हळू, स्थिर सवयी ही वाट अधिक हलकी करू शकतात.
पार्वतीचं धीराचं मन गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 11 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.