Ramayana · दिवस 191 · आठवडा 28
हनुमान आणि औषधींचा पर्वत
लक्ष्मणाला संजीवनी औषधी हवी आहे, जी फक्त दूरच्या द्रोणागिरी पर्वतावर उगवते. हनुमान प्रचंड मोठा होऊन उत्तरेकडे उडतो, पण कोणते चमकणारे रोप खरे ते त्याला ओळखता येत नाही.
गोष्टीचे तात्पर्य: प्रेम आणि भक्ती कोणत्याही अडचणीतून मार्ग शोधतात.
या गोष्टीत
- पात्रे
- हनुमान, राम, लक्ष्मण
- मूळ ग्रंथ
- रामायण
- वाचनाचा वेळ
- 4 मिनिटे (मोठ्याने वाचताना)
दिवस 191 एका नजरेत
- आठवडा
- आठवडा 28 · ७ पैकी दिवस 2
- तिमाही
- तिमाही 3
- या आठवड्यात बाळ
- आठवडा 28: बाळाची वाढ
- आजची गोष्ट
- हनुमान आणि औषधींचा पर्वत
- मंत्र
- विष्णुसहस्रनाम
- गर्भसंवाद
- या आठवड्यात बाळाशी बोला
परंपरा सांगते की हनुमानाचे द्रोणागिरी पर्वत घेऊन उडणे दाखवते की वाट अशक्य वाटत असतानाही प्रेम आणि भक्ती मार्ग शोधतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की काळजी वाटत असताना किंवा घाई असताना आपल्या प्रिय व्यक्तीकडे लक्ष केंद्रित केल्याने मन स्थिर होऊ शकते.
तर मी संपूर्ण पर्वतच घेऊन जाईन.
हनुमान, रामावर प्रेमाने भरलेले हृदय असलेला महाबली वानरवीर, मशालींच्या उजेडाच्या कडेला शांत उभा होता. लंकेच्या बेटावर रामाच्या सैन्याच्या छावणीत रात्र झाली होती. दिवसभराची लढाई थांबली होती, आणि सगळ्यांवर एक जड शांतता पसरली होती.
पानांच्या मऊ बिछान्यावर लक्ष्मण, रामाचा निष्ठावान धाकटा भाऊ, अगदी स्तब्ध पडला होता. लढाईत तो खाली कोसळला होता, आणि आता तो अधिकाधिक अशक्त होत होता. राम त्याच्याजवळ गुडघे टेकून बसला होता, त्याचा हात धरून पुन्हा पुन्हा त्याचे नाव घेत होता. पण लक्ष्मणाने उत्तर दिले नाही.
मग त्यांनी सुषेणाला बोलावले, एक म्हातारा आणि ज्ञानी वैद्य, ज्याला उगवणारी प्रत्येक वनस्पती माहीत होती. तो मशालीच्या उजेडात आपले पांढरे डोके खाली करून गुडघ्यावर बसला आणि त्याने लक्ष्मणाला नीट तपासले. त्याचा चेहरा गंभीर झाला, कारण लक्ष्मण खूप अशक्त होता. "सूर्योदयाआधी त्याला मदत हवी," तो हळूच म्हणाला.
छावणीवर खोल शांतता पसरली. असे वाटत होते की सगळी आशा संपली होती. मग सुषेण पुन्हा बोलला. "एक आशा आहे. संजीवनी नावाची एक औषधी, म्हणजे जीवन देणारी. ती खूप अशक्त झालेल्याला पुन्हा बळ देऊ शकते."
"ती कुठे उगवते?" रामाने विचारले.
"फक्त द्रोणागिरीवर," सुषेण म्हणाला, "उत्तरेला बर्फाच्छादित हिमालयातला एक उंच दूरचा पर्वत. पहाटेच्या पहिल्या किरणाआधी ती इथे आणायला हवी."
पर्वत हजारो मैल दूर होता, आणि अर्धी रात्र आधीच सरली होती. सगळ्यांच्या नजरा हनुमानाकडे वळल्या. एक शब्दही न बोलता त्याने रामाला खाली वाकून नमस्कार केला, आणि त्या दोघांमध्ये एक मूक वचन दिले-घेतले गेले.
मग हनुमान मोठा होऊ लागला, मोठा आणि आणखी मोठा, इतका की तो छावणीपेक्षाही उंच झाला. "जय श्रीराम!" अशी मोठी गर्जना करत त्याने आकाशात झेप घेतली आणि एखाद्या तुटत्या ताऱ्यासारखा उत्तरेकडे झेपावला.
थंड रात्रीतून उडताना वारा त्याच्याजवळून घोंघावत जात होता. खाली जमीन म्हणजे झोपलेली जंगले आणि चंदेरी नद्यांची एक काळोखी गोधडी होती. पण हनुमानाला फक्त लक्ष्मणाचा स्तब्ध चेहरा आणि रामाचे अश्रू दिसत होते.
शेवटी तो बर्फाच्छादित हिमालयात पोहोचला. चांदण्यात द्रोणागिरी त्याच्यासमोर उभा होता, त्याचे उतार दवबिंदूंच्या बर्फाने चमकत होते. हनुमान पडणाऱ्या पानासारखा हळुवार उतरला.
मग तो थांबला आणि बघतच राहिला. संपूर्ण डोंगरउतार अंधारात हळूच चमकणाऱ्या वनस्पतींनी भरला होता, शेकडो, आणि त्या सगळ्या सारख्याच दिसत होत्या. यातली संजीवनी कोणती?
हनुमानाने एक उतार शोधला, मग दुसरा. तो एका चमकणाऱ्या रोपाजवळ वाकला, मग पुढच्या, पण सगळी सारखीच चमकत होती. तोपर्यंत पूर्वेकडचे आकाश आधीच फिकट करडे होऊ लागले होते. काळजीने त्याचे मन टोचू लागले.
म्हणून त्याने डोळे मिटले. त्याने चमकणारी रोपे आणि काळजी बाजूला ठेवली, आणि मनात फक्त एकच गोष्ट भरली: रामाचा चेहरा, आणि राम त्याच्यावर किती पूर्ण विश्वास ठेवतो ते. त्या प्रेमाने त्याची शंका जाळून टाकली, आणि तिच्या जागी एक धाडसी कल्पना जन्मली.
"जर मला औषधी सापडत नसेल," हनुमान वाऱ्याला म्हणाला, "तर मी संपूर्ण पर्वतच घेऊन जाईन."
त्याने आपले बलवान हात शिखराभोवती गुंडाळले आणि पाय जमिनीत खोल रोवले. ओठांवर प्रार्थना घेऊन त्याने उचलले. जमीन थरथरली आणि करकरली, आणि हळूहळू संपूर्ण चमकणारे शिखर वर येऊन त्याच्या हातांत स्थिरावले.
जणू ती फुलांची एक मोठी टोपली असावी तसा पर्वत काळजीपूर्वक धरून हनुमानाने पुन्हा आकाशात झेप घेतली. पहाटेशी शर्यत लावत तो वाऱ्याच्या वेगाने दक्षिणेकडे उडाला.
इकडे लंकेत सगळे क्षितिजाकडे पाहत होते. आकाश गुलाबी होऊ लागले होते. मग, सोन्याची पहिली रेघ दिसली तेव्हाच, उत्तरेकडून एक मोठा आकार तरंगत आला. तो हनुमान होता, हातांत पर्वत घेऊन.
तो हळुवार उतरला आणि त्याने पर्वत खाली ठेवला. लगेच हवा हजारो औषधी वनस्पतींच्या ताज्या हिरव्या सुगंधाने भरून गेली.
सुषेण घाईने पुढे आला. सगळ्या चमकणाऱ्या पानांमधून त्याच्या अनुभवी डोळ्यांनी पटकन खरी संजीवनी शोधली. त्याने ती कुटली, औषध तयार केले आणि सूर्याच्या पहिल्या किरणांनी पृथ्वीला स्पर्श केला त्याच वेळी लक्ष्मणाला दिले.
एक हळुवार श्वास आला, आणि लक्ष्मणाची बोटे हलली. हळूहळू त्याने डोळे उघडले आणि आपल्या भावाच्या चेहऱ्याकडे पाहिले. राम एकाच वेळी हसला आणि रडला, आणि त्याने लक्ष्मणाला मिठीत घेतले.
मग तो वळला आणि त्याने हनुमानालाही बराच वेळ जवळ धरले. "माझा भाऊ भरत मला जितका प्रिय आहे, तितकाच तू मला प्रिय आहेस," तो म्हणाला.
हनुमानाने फक्त हात जोडले आणि हसला. लंकेवर सूर्य उगवत असताना तो शांतपणे एका बाजूला उभा राहिला, त्याच्या खांद्यांवर अजून हिमालयाच्या बर्फाची धूळ होती, जी सकाळच्या उबदार उन्हात हळूहळू वितळत होती.
बाळा, असा कोणताही पर्वत नाही जो तुझे कुटुंब तुझ्यासाठी उचलणार नाही.
रामायण मधील आणखी
3 मिनिटे वाचन · गर्भारपण आणि 3–8 वर्षांची मुले
स्रोत: रामायण, Yuddha कांड · पारंपरिक पुनर्कथन
या गोष्टीमागे
औषधींचा पर्वत घेऊन येणारा हनुमान वाल्मीकि रामायणाच्या युद्धकांडातून येतो, आणि भारतीय भक्तीतली ही सगळ्यात लाडकी प्रतिमांपैकी एक आहे. सगळीकडे दिनदर्शिकांची चित्रे, मंदिरांतील भित्तिचित्रे आणि रामलीलेचे मंच त्याला एका हातावर संपूर्ण शिखर तोलत उडताना दाखवतात. या कथनाला हृदय देतो तो द्रोणागिरीवरचा शंकेचा क्षण: इतर चमकणाऱ्या रोपांमधून संजीवनी ओळखता न आल्याने हनुमान फक्त रामाच्या विश्वासाचा विचार करतो, आणि ते प्रेम काळजीचे रूपांतर एका साध्या, धाडसी कल्पनेत करते. तो सूर्योदयाशी शर्यत लावतो, लक्ष्मण डोळे उघडतो, आणि राम हनुमानाला जवळ धरतो. गर्भवती आईसाठी ही गोष्ट कुटुंब आपल्या बाळाला देत असलेल्या भक्तिपूर्ण काळजीचे प्रतिबिंब आहे.
भारत आणि श्रीलंकेतील अनेक ठिकाणे हनुमानाने नेलेल्या पर्वताची आठवण जपतात. उत्तराखंडमधले द्रोणागिरी गाव परंपरेने तो डोंगर मानले जाते जिथून त्याने औषधी आणल्या, आणि श्रीलंकेत गॉलजवळचा रुमस्साला डोंगर आणि रितिगला हे वाटेत पडलेले तुकडे मानले जातात, आणि दोन्ही ठिकाणे त्यांच्या वेगळ्या औषधी वनस्पतींसाठी ओळखली जातात. संजीवनी हा शब्द आता बळ परत देणाऱ्या कोणत्याही गोष्टीसाठी रोजच्या बोलण्यात वापरला जातो. शिखर घेऊन उडणारा हनुमान दिनदर्शिकांच्या चित्रांची आणि रामलीलेच्या मंचांची आवडती प्रतिमा आहे. गर्भवती आईसाठी ही गोष्ट अशा मित्रांची आहे जे मदतीसाठी काहीही करायला तयार असतात — नव्या कुटुंबाभोवती जमणाऱ्या काळजीचे एक सुंदर चित्र.
बाळासोबत विचार करा
तुमच्या खोल प्रेमाच्या बळावर तुम्ही तुमच्या बाळासाठी कोणत्या अडचणीचा 'पर्वत' हलवाल?
संकल्प: माझे प्रेम ही एक सर्जनशील आणि बलवान शक्ती आहे, जी कोणत्याही अडचणीवर मात करू शकते.
आशीर्वाद: तुमचे हृदय नेहमी इतक्या बलवान प्रेमाने भरलेले राहो, जे कोणत्याही अंधारातून वाट शोधू शकेल.
पात्रे
- हनुमान
- — मार्ग शोधणारा भक्त सहाय्यक.
- राम
- — त्याचा हनुमानावर पूर्ण विश्वास आहे.
- लक्ष्मण
- — ज्याची सगळे वाट पाहत आहेत तो लाडका भाऊ.
बोध
प्रेम आणि भक्ती कोणत्याही अडचणीतून मार्ग शोधतात.
तुमच्या बाळाला काय सांगावे
बाळा, तुझ्यासाठी मी हनुमानासारखे पर्वतही हलवीन.
मोठे झाल्यावर त्यांना विचारा
हनुमानाने संपूर्ण पर्वत का उचलून आणला?
स्रोत: वाल्मीकि रामायण, युद्धकांड
या गोष्टीचा भाव दिवसभर सोबत ठेवण्यासाठी विष्णुसहस्रनाम जप करून पाहा आणि गर्भावस्थेच्या 28व्या आठवड्याची माहिती वाचा.
संबंधित गोष्टी
- अशोक वनातील रामाचे गाणे
अशीच गोष्ट
हनुमानाच्या शक्तीसोबतच त्याची कोमलताही मोठी आहे: सीतेला कसे वाटेल याचा तो आधी विचार करतो. ही गोष्ट सौम्य बोलणे, योग्य वेळ आणि प्रिय व्यक्तीचे नाव ऐकण्यातली दिलासा देणारी शक्ती यांचा सन्मान करते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
हनुमान आणि औषधींचा पर्वत ही गोष्ट काय शिकवते?
परंपरा सांगते की हनुमानाचे द्रोणागिरी पर्वत घेऊन उडणे दाखवते की वाट अशक्य वाटत असतानाही प्रेम आणि भक्ती मार्ग शोधतात. आईच्या मनःशांतीवरील संशोधन सुचवते की काळजी वाटत असताना किंवा घाई असताना आपल्या प्रिय व्यक्तीकडे लक्ष केंद्रित केल्याने मन स्थिर होऊ शकते.
हनुमान आणि औषधींचा पर्वत गर्भारपणाच्या कोणत्या आठवड्यासाठी आहे?
ही गोष्ट गर्भारपणाच्या 28 व्या आठवड्यासाठी आहे, पण तुम्ही ती कोणत्याही आठवड्यात बाळाला ऐकवू शकता.